IV SA 4791/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku skargę oddala. 7/IV SA 4791/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy[...] z dnia [...] września 1991r. nr [...] udzielającej J. C. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego we wsi [...], przy ul. [...] Organ administracyjny podniósł, iż podstawowym utrudnieniem w sprawie był brak części dokumentów, w tym projektu technicznego stanowiącego załącznik do kwestionowanej decyzji. Organ uznał po postępowaniu wyjaśniającym, że można w oparciu o zgromadzone dowody dokonać oceny decyzji z [...] września 1991r. Plan realizacyjny rozbudowy domu mieszkalnego zatwierdzony kwestionowaną decyzją stanowi jeden z takich dokumentów. Plan budynku składa się z dwóch prostokątów z których większy to zasadnicza część budynku, natomiast mniejszy to zabudowany ganek. Z planu wynika, iż od strony zachodniej planowano dobudowę szerokości 4m usytuowaną 1m od granicy działki nr [...]. Od strony południowej istniejącego obiektu planowano likwidacją fragmentu budynku powyżej zabudowanego ganku i dobudowę o szerokości 2,3m na całej długości budynku. Taka zabudowa spowodowała "przedłużenie" o 2,3m ściany wschodniej obiektu. Istotne więc było ustalenie czy w planowanej rozbudowie od strony wschodniej zaplanowano otwory okienne lub drzwiowe. Zdaniem organu załączone dokumenty potwierdzają fakt zaprojektowania otworów okiennych w części dobudowanej od strony wschodniej – pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2000r., z którego wynika iż w przedstawionym projekcie w dniu 31 sierpnia 1993r, naniesiono zmiany w układzie okien powiększając przeszklenie ściany budynku użytkowego w odległości 3,1m w odległości od granicy działki. - kserokopia rysunku elewacji wschodniej naniesiono poprawki kolorem niebieskim, w tym w części dobudówki po jednym otworze okiennym na parterze i pierwszym piętrze, - protokół oględzin z dnia 25 kwietnia 2003r. podpisany przez strony oraz zapis z dziennika budowy z dnia 31 sierpnia 1993r. W oparciu o powyższe dokumenty organ uznał, iż projekt dobudowy przewidywał od strony wschodniej usytuowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach 120cmx60cm ( na parterze i pierwszym piętrze) co narusza art. 12 § 1 i 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Ponadto jak wynika z planu realizacyjnego od strony zachodniej omawiany obiekt usytuowany został 1 m od granicy z sąsiednią działką nr [...], w sytuacji gdy na tej działce tuż przy granicy usytuowany został obiekt. Zgoda właściciela sąsiedniej nieruchomości na taką rozbudowę nie ma znaczenia. Odwołanie od tej decyzji wniósł inwestor J. C., podnosząc iż decyzją Wojewody wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości bowiem to Wójt wydał decyzję o pozwoleniu na budowę Zdaniem odwołującego brak jest podstaw do wydania nowej decyzji, skoro niezgodnie ze stanem faktycznym podano, iż prowadzone było postępowanie odwoławcze odnośnie decyzji z dnia [...] lipca 2001r. Nie jest prawdziwe stwierdzenie iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzją z dnia [...] października 2002r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2001r. zobowiązał Wojewodę [...] do ponownego rozpatrzenia sprawy. Brak takiego stwierdzenia w decyzji z dnia [...] października 2002r. Brak więc jest podstaw do ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie uwzględniono również w decyzji faktu, iż w części nowo wybudowanej w kierunku południowym, na odcinku 2,30m nie uwzględniono otworów okiennych. A więc nie doszło do naruszenia przepisów o warunkach technicznych. Rozbudowa została zakończona i budynek zgłoszono do użytkowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w decyzji organu pierwszej instancji uznając zarzuty odwołującego za nietrafne. Skargę na tą decyzję złożył J. C., podnosząc iż jego budynek mieszkalny poniemiecki został wzniesiony w latach 1920-1922 i jego użytkowanie w odległości 3m od granicy działki nie jest zależne od skarżącego. Rozbudowanie budynku nastąpiło w pełnym zaufaniu do decyzji wydanej przez organy administracyjne. Powtórnie skarżący podniósł okoliczność, iż w nowo wybudowanej ścianie od strony wschodniej nie ma otworów okiennych, a ponadto projektowane okna zostały usytuowane w odległości 8m od budynku na sąsiedniej nieruchomości. Nie było więc podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Powołał się również na naruszenie przepisów o właściwości oraz brak podstaw do ponownego rozpatrzenia sprawy, w stosunku do której wydano decyzję z dnia [...] lipca 2001r. i [...] października 2002r. Ponadto skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 75 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie działań w celu ustalenia pełnego stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, choć część jej zarzutów była zasadna. Na wstępie należy ustosunkować się do zarzutu skargi o naruszeniu przepisów o właściwości przez organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie. Zarzut ten nie jest zasadny. Właściwość rzeczowa organu administracyjnego do stwierdzenia nieważności oceniona jest według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydawaniu decyzji mającej być przedmiotem weryfikacji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej ustala się organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 kpa określa się organ wyższego stopnia. Stąd prawidłowo Wojewoda był organem właściwym do rozpoznania sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, które uprawomocniło się w pierwszej instancji. Nie można również podzielić zarzutu, iż nieprawidłowo organy administracyjne po raz powtórny wydały decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] września 1991r. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. stwierdził, iż decyzja Wójta Gminy [...] z [...] września 1991r. wydana została z naruszeniem prawa, lecz odstępuje od stwierdzenia jej nieważności, gdyż dla organu architektoniczno-budowlanego, wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Jednakże Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001r. W związku z tym sprawa powróciła do stadium początkowego wszczętego postępowania nieważnościowego i Wojewoda [...] był zobowiązany ponownie rozpoznać sprzeciw Prokuratora Okręgowego we [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 1991r. Rzeczywiście ocena merytoryczna kwestionowanej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 1991r. udzielająca J. C. pozwolenia na budowę nadbudowę z rozbudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] we wsi [...], z punktu widzenia przesłanek nieważnościowych z art 156 § 1 kpa, stwarza duże trudności z uwagi na brak projektu technicznego, stanowiącego załącznik do tej decyzji. Projektu technicznego nie posiadał nie tylko organ, lecz również sam inwestor. Przy powtórnym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] przeprowadził postępowanie wyjaśniające i na podstawie istniejących w aktach sprawy dokumentów ustalił, iż w planowanej rozbudowie od strony wschodniej (od działki K. i P. B.) zaprojektowano dwa otwory okienne o wymiarach 1,20x60cm – na parterze i pierwszym piętrze budynku. Ustalenia te poczynione zostały głównie w oparciu o rysunki elewacji wschodniej – gdzie naniesione zostały w dacie 31 sierpnia 1993r. poprawki między innymi dotyczące wyrysowanych okien w części dobudowanej. Organ pierwszej instancji uznał, więc, iż w tym zakresie projekt naruszył wymogi określone w art. 12 § 1 i 2 rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 17 poz. 62 z późn. zm.) Sam inwestor J. C. w swoich pismach przyznaje, iż projekt techniczny stanowiący załącznik do pozwolenia na rozbudowę obiektu zawierał w części dobudowanej od strony wschodniej otwory okienne. Podkreślił jednak, że w trakcie budowy otwory te nie zostały zrealizowane. Stąd przepis § 12 w/w rozporządzenia nie został w konsekwencji naruszony. Ponadto zakwestionował pogląd organu, co do wyliczeń odległości między budynkiem inwestora, a budynkiem mieszkalnym małżonków B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko J. C. w tym zakresie. Przepis § 12 o którym mowa wyżej jest zachowany, jeżeli między budynkiem istniejącym na sąsiedniej nieruchomości, a projektowanym zachowana zostanie odległość, co najmniej 8m. Budynki inwestora oraz małżonków B. nie są usytuowane równolegle do siebie. Jak określił sam skarżący ich budowa przypomina szachownicę, przy czym rozbudowana część budynku inwestora jest najdalej położona od obiektu na sąsiedniej nieruchomości. Wobec tego dla sprawdzenia wymaganych przepisami danych nie można obliczać odległości "starej" części budynku inwestora od budynku mieszkalnego małżonków B., ale odległość rozbudowanej części tego obiektu do budynku na sąsiedniej nieruchomości. Ta odległość zaś zdaniem skarżącego przekracza 8m. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż nawet w przypadku gdyby powyższa odległość między rozbudowaną częścią z zaprojektowanymi otworami okiennymi do budynku na sąsiedniej działce nie przekracza 8m, trudno mówić o rażącym naruszeniu przepisu § 12 wymienionego wyżej rozporządzenia, w sytuacji gdy projektowane otwory okienne nie zostały przez inwestora zrealizowane. W decyzji organu odwoławczego znalazło się co prawda sformułowanie, że w starej części budynku od strony wschodniej przewidziano wymianę na większe istniejących otworów okiennych, ale to stwierdzenie nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy. Przedstawione zmiany na rysunkach z 31 sierpnia 1993r. przewidują częściowo inne gabaryty okien i inne ich usytuowanie w ścianie wschodniej obiektu inwestora nie wykazują natomiast aby odstępstwa te figurowały w samym projekcie technicznym stanowiącym załącznik do kwestionowanej decyzji, ani nawet faktu iż zmiany te zostały rzeczywiście zrealizowane przez inwestora. Ten sam bowiem dokument przedstawiał inne usytuowanie okien w dobudowanej części obiektu od strony wschodniej, których inwestor jak wykazano wyżej, w ogóle nie zrealizował. Natomiast materiał dowodowy sprawy ewidentnie wykazał, iż rozbudowa budynku mieszkalnego inwestora od strony zachodniej w odległości 1m od granicy, w sytuacji gdy na sąsiedniej działce usytuowany jest obiekt blisko tej granicy, narusza § 12 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia. Inwestor przedstawił zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości J. B. na tak usytuowaną rozbudowę. Zgoda ta nie była wymagana ówczesnymi przepisami prawa. nie ma więc ona znaczenia dla oceny kwestionowanej decyzji. Usytuowanie rozbudowy, która narusza w sposób ewidentny § 12 w/w rozporządzenia - należy traktować jako rażące naruszenie tego przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przepisy rozporządzenia mają bowiem charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących a umowy między sąsiadami nie zwalniają organu od ich stosowania. Zgodzić się należy z wywodami skargi, iż inwestor realizował rozbudowę budynku mieszkalnego w zaufaniu do decyzji wydanej przez organy administracji państwowej. Ostateczna decyzja wywołała bowiem określone skutki, a najistotniejsze to, iż budowa prowadzona była legalnie. Wybudowany na tej podstawie obiekt nie może być traktowany jak samowola budowlana. Z powyższych względów mimo niepodzielenia części argumentacji zawartych w zaskarżonych decyzjach, decyzje te odpowiadają prawu i Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.