IV SA 4796/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i Z. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących B. i Z. kwotę 10 złotych ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...].04.2003 r. B. i Z. małż. Z. zwrócili się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] w sprawie nieprawidłowej realizacji budowy na działce przy ul. [...] w [...] w sąsiedztwie ich budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego przy ul [...]na działce nr ew. [...] . Do w/w pisma dołączona została opinia sporządzona przez mgr inż. arch. R. L. -projektanta w zakresie architektury stwierdzająca o: * nieprawidłowym zaprojektowaniu i realizacji fundamentów na działce w [...] przy ul. [...] w sąsiedztwie budynku mieszkalno-usługowego P. P. B. i Z. Z., * braku dylatacji między istniejącymi obiektami Państwa Z. a realizowanym w sąsiedztwie obiektem. Na skutek w/w pisma wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie realizowanego na działce nr ew. [...] w [...] budynku handlowo-usługowego., które Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] umorzył decyzją Nr [...] z dnia [...].09.2003r.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że M. i J. M. realizują na działce nr [...] w [...] przy ul. [...] budynek handlowo-usługowy na podstawie decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. 05. 1999 r. wydanej przez Starostwo Powiatowe w [...]. Realizowany przez P. P. [...] budynek usytuowany jest ścianą szczytową na granicy z działką o nr [...] w [...] przy zrealizowanym budynku mieszkalno-usługowym B. i Z. Z.. Organ wskazał, że po dokonanej wizji lokalnej w celu wyeliminowania powstania zagrożenia stabilności sąsiednich obiektów, postanowieniem Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]. 05. 2003 r. wstrzymano roboty budowlane przy realizacji budynku handlowo-usługowego na działce j. w. oraz postanowieniem Nr [...] z dnia [...]. 05. 2003 r. nałożono na inwestora obowiązek opracowania ekspertyzy technicznej zrealizowanych na działce o nr-e ew. [...] ław fundamentowych z uwzględnieniem: * możliwości wykorzystania zrealizowanych ław do dalszej realizacji obiektu, * określenia robót jakie należy wykonać w celu doprowadzenia zrealizowanych ław do stanu zgodnego z prawem i normami z zachowaniem bezpieczeństwa i stabilności konstrukcji sąsiednich budynków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że opracowana przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. E. G. i przedłożona w dniu [...]. 06. 2003 r. ekspertyza stanu technicznego ław fundamentowych budynku handlowo-usługowego M. i J. M.na działce o nr-e ew. [...] w [...] przy ul. [...] jednoznacznie wykazała, że istniejące ławy fundamentowe zrealizowane zostały zgodnie z projektem i sztuką budowlaną, są właściwie zdylatowane oraz nie naruszają konstrukcji i stabilności sąsiednich obiektów. Zdaniem PINB powyższe stwierdzenia wyeliminowały możliwość podjęcia przez organy nadzoru budowlanego dalszego postępowania administracyjnego wynikającego z przepisu art. 51 Prawa budowlanego, a postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych Nr [...] z dnia [...] 05. 2003 r. utraciło ważność z mocy prawa w dniu [...]. 07. 2003 r. Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania B. i Z. Z. złożyli odwołanie wnosząc o jej uchylenie. Decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2003r. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zdaniem organu w w/w sprawie postępowanie jest bezprzedmiotowe, gdyż inwestor przedstawił dokumentację potwierdzającą zgodny z prawem stan spornych obiektów. W związku z powyższym obecnie nie są naruszane żadne normy prawne, które rodziłyby konieczność podjęcia działań władczych przez administrację publiczną. Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i Z. Z., podnosząc, że nie zapewniono im udziału w postępowaniu i naruszono przepisy art. 6, 7 , 77 i 107 KPA.. Wskazują również, że organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do kwestii "zawieszenia" na ich fundamencie, konstrukcji budynku M., a stan taki grozi ich zdaniem, zwaleniem się obydwu budynków. Zdaniem skarżących organy oparły się jednostronnie na opinii mgr inż. G., który stwierdził, że ławy fundamentowe zalane zostały zgodnie z projektem budowlanym, sztuka budowlaną, są właściwie zdylatowane i nie naruszają konstrukcji i stabilności sąsiednich budynków. Skarżący podnoszą ,że przedłożyli organom opinię architekta R. L. z dnia [...] lipca 2003r. z której wynika, że w omawianej sprawie nastąpiły konkretnie wymienione przypadki naruszenia prawa budowlanego. Najistotniejszym zarzutem był fakt nadlania przez M. fundamentu na fundament należący do skarżących . W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 105 kpa. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności powoływanych przez skarżącą. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś art. 77 § 1 kpa nakłada na organ obowiązek rozpatrzenia w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zasady powyższe nie były w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu administracyjnym przestrzegane. Zdaniem Sądu dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego. Podkreślić też trzeba, iż postępowanie odwoławcze ma charakter reformatoryjny, co oznacza, że organ ponownie rozstrzyga sprawę orzekając merytorycznie. Zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art.7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. A przepis art. 136 kpa daje mu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sytuacji gdy istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że organ II stancji naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Organ przyjął bezkrytycznie, że inwestor realizuje obiekt handlowo-usługowy na podstawie ważnej decyzji nr [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...]. 05. 1999 r. wydanej przez Starostwo Powiatowe w [...] mimo, że roboty budowlane rozpoczęte zostały w kwietniu 2003r. co potwierdza protokół z dnia [...].05.2003r. Zgodnie z przepisem art. 37 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Rozpoczęcie lub wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót. Zastosowanie w tej sytuacji przepisu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego było zatem co najmniej przedwczesne. Organ odwoławczy w wyniku rozpatrywania odwołania, powinien również dogłębnie przeanalizować przesłanki materialnoprawne i procesowe decyzji pierwszej instancji, rozpoznając sprawę ponownie niejako od nowa . Tego najwyraźniej nie uczynił w tej sprawie organ drugiej instancji, skoro nie miał żadnych uwag do merytorycznej treści decyzji, ani też nie miał wątpliwości co do trybu, w jakim wszczęto to postępowanie. Powyższe oznacza, iż stan sprawy nie został należycie wyjaśniony. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Z kolei art. 77 § 1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (powołany wyżej art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wyniku sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.