IV SA 4800/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła, która może ograniczać możliwość inwestowania na sąsiednich nieruchomościach, wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła, która może powodować ograniczenia w inwestowaniu na sąsiednich nieruchomościach (np. poprzez narzucenie limitów wysokości dla nowych budynków lub rozbudowy istniejących), stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu. W związku z tym, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest wymagane przed wydaniem pozwolenia na budowę, a jej brak wyklucza możliwość uzyskania takiego pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący K. i A. M. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na wieży kościoła. Zarzucili, że inwestycja ta wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ zmienia sposób zagospodarowania terenu i wprowadza ograniczenia w inwestowaniu na sąsiednich nieruchomościach. Organy administracji budowlanej (Starosta, Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że inwestycja nie wymagała decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzono zwrot kosztów postępowania od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi K. i A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i A. M. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7 IV SA 4800/ 03
Uzasadnienie
Starosta Powiatowy w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2000r. na podstawie art. 28, art. 33, art. 34 § 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz na podstawie art. 104 KPA zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla [...] sp. z o.o. stacja bazowa telefonii komórkowej GSM 900 MHz na wieży kościoła farnego przy ul. [...] w [...] z zachowaniem warunków wskazanych w w/w decyzji.
Na podstawie art. 107 par 4 Kpa organ odstąpił od uzasadnienia decyzji.
Wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa złożyli K. i A. M..
W uzasadnieniu skarżący, podnieśli zarzut, że zamontowanie na wieży kościoła farnego stacji bazowej telefonii komórkowej powoduje, zmianę sposobu zagospodarowania terenu, m.in. z uwagi na fakt, że nie będzie wolno lokalizować budynków mieszkalnych w polu działania pól elektromagnetycznych.
Powołując się na przepis art. 32 § 4 pkt 1 Prawa budowlanego skarżący wskazali, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowani terenu, która to decyzja w ogóle nie została wydana.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003r. na podstawie art. 157 par 1 i art. 158 par 1 w związku z art. 156 par 1 pkt 2 Kpa oraz art. 82 § 3 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu wniosku państwa K. i A. M. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2000r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji wydane zostało prawidłowo zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Inwestor zgodnie z dyspozycja art. 32 § 4 pkt 2 Prawa budowlanego wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zgodnie z treścią art. 33 § 2 pkt 1 przedłożył do zatwierdzenia projekt budowlany wraz z niezbędnymi uzgodnieniami, z którego wynikało, iż przedmiotowa inwestycja nie powodowała żadnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu, tak więc przedmiotowe przedsięwzięcie zgodnie z postanowieniami art. 39 § 2 pkt 1 Prawa budowlanego nie wymagało ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto z opracowanej oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji jak i stanowiska Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] jednoznacznie wynika, iż stacja telefonii komórkowej będzie bezpieczna z punktu widzenia ochrony środowiska i zdrowia ludzi. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego nie ma potrzeby ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania dla istniejącego stanu zabudowy i zagospodarowania otoczenia projektowanej stacji.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli K. i A. M.. Skarżący zarzucili, że organ pierwszej instancji przed wydaniem pozwolenia na budowę dopuścił się szeregu uchybień w tym: nie zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] w celu zasięgnięcia opinii i zajęcia stanowiska w sprawie, czym organ naruszył art. 35 § 1 pkt 1a i pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 156 par 1 pkt 2 Kpa. W ocenie skarżących przedmiotowa inwestycja wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Ponadto podnieśli, ze ocena oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji została wykonana przez osobę, która nie została powołana na biegłego w tej sprawie przez Wojewodę [...] na podstawie art. 70 § 1 ustawy o ochronie kształtowania środowiska, w związku z czym ustalenia tej oceny nie są miarodajne. Jak wskazali skarżący, decyzja [...] Inspektora Sanitarnego w [...] - placówka Zamiejscowa w [...] nie rozstrzygała wpływu przedmiotowej stacji bazowej na środowisko. Skarżący podnosili, że przedmiotowa inwestycja zmieniła sposób użytkowania części wieży kościoła, a co za tym idzie zmiana taka wiąże się z koniecznością wydania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, zaś jego wydanie powinno być poprzedzone uzyskaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...]października 2003r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania małżonków [...] utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że akta przedmiotowej sprawy wskazują , iż inwestor spełnił wszelkie wymogi wymagane przepisami Prawa budowlanego i przepisami szczególnymi dla tego rodzaju inwestycji. W szczególności inwestor spełnił warunek wynikający z art. 32 § 4 Prawa budowlanego, z którego wynika, że inwestor ubiegający się o pozwolenia na budowę musi złożyć wniosek w sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organu typ przedmiotowej inwestycji nie wymagał uzyskania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Art. 39 § 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zwalniał inwestora od obowiązku uzyskania wzmiankowanej decyzji. Ponadto organ stwierdził, ze nie można podzielić argumentacji strony skarżącej, iż wraz z instalacją na wieży kościoła stacji bazowej nastąpiła zmiana użytkowania przedmiotowej wieży. Należy zaznaczyć, iż wieża kościoła nie stanowi odrębnej części, lecz jest jednym z elementów budynku, jakim jest kościół.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli małżonkowie [...] wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, ze budowa przedmiotowej stacji bazowej nie jest zgodna z miejscowym planem miasta [...] czego nie stwierdziły organy nadzoru budowlanego utrzymując decyzje o pozwoleniu na budowę w mocy.
Ponadto podnieśli, że realizacja stacji bazowej na wieży kościoła stanowi zmianę sposobu użytkowania części kościoła i nie ma nic wspólnego z funkcją sakralną.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na mocy art. 97 par 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem postępowania była ocena czy Decyzja Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2000r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 KPA.
Kontrolując decyzję w postępowaniu nadzorczym Wojewoda [...] stwierdził, że decyzji tej nie można zarzucić obrazy przepisów w szczególności art. 39§ 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem przedmiotowa inwestycja nie powodowała żadnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu i nie wymagała decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Jednak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało przesądzone, że wykonanie robót montażowych telefonii komórkowej stacji bazowej wymaga uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zakres inwestycji wiąże się bowiem ze zmianą sposobu zagospodarowania terenu co w świetle art. 39 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999 nr 15 poz. 139 z późn. zm.) wymagało ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. ( niepublikowany wyrok NSA z 17 stycznia 2003r. sygn. II SA 658/01). Decyzja ustalająca warunki zagospodarowania i zabudowy terenu przesądzi kwestię możliwości dopuszczenia oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku. Natomiast niedysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania przez niego decyzji o pozwoleniu na budowę (niepublikowany wyrok IV SA z 6 maja 2003r. sygn. IV SA 2948/2950/01).
Oddziaływanie bowiem projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie sprowadza się do powstania ograniczeń w inwestowaniu, gdyż w określonej odległości od instalowanych urządzeń nie będzie można rozbudować istniejących domów mieszkalnych ponad określoną wysokość a w przypadku budowy nowych domów liczyć się będzie trzeba z koniecznością ograniczenia ich wysokości. Z tego względu uznać należy, iż projektowana inwestycja powoduje zmianę sposobu zagospodarowania terenu.
Zmiana ta polegać będzie na tym, że po zamontowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej teren w zasięgu stref ochronnych mimo, iż jego zagospodarowanie pozostanie niezmienione, będzie dotknięte istotnymi ograniczeniami w inwestowaniu.
Z powyższego wynika, iż podejmując decyzję, którą udzielono pozwolenie na budowę mimo, że inwestor nie przedłożył wymaganej przez przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu naruszono art. 32 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. w związku z art. 39 § 2 pkt 1 o zagospodarowaniu przestrzennym. Powołany przepis prawa budowlanego stanowi, bowiem, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazane naruszenia przepisów prawa materialnego miały istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 35 § 4 Prawa budowlanego wynika, iż w razie niespełnienie wymagań określonych w art.32 § 4 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej winien odmówić wydania pozwolenia na budowę. (niepublikowany wyrok NSA z 10 października 2001r. sygn. IISA/Gd 1364/99).
Mając na uwadze, że organy obu instancji dokonały wadliwej interpretacji prawa materialnego w szczególności art. 39 § 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. 153 poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 dotyczącym ustawy orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło