IV SA 4807/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji (inwentaryzacji geodezyjnej i architektoniczno-budowlanej) w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jest prawidłowa, czy też stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z powodu rażącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego zastosował niewłaściwy przepis, nakładając obowiązek przedłożenia dokumentów w formie decyzji, podczas gdy taka czynność powinna być dokonana w drodze postanowienia dowodowego na podstawie art. 81 Prawa budowlanego. Obowiązek przedstawienia dokumentów nie jest czynnością w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, która ma na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał inwestorce wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej i architektoniczno-budowlanej ogrodzenia oraz przedłożenie tych dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie, ponieważ ogrodzenie zostało wykonane bez wymaganego zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił część decyzji dotyczącą pozwolenia na użytkowanie, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił, że organ miał obowiązek nakazać rozbiórkę ogrodzenia, a nie stosować art. 51 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: 7/IV SA 4807 /03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu złożenia dokumentacji I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. stwierdza ,że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7/IVSA 4807/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] wydaną w dniu [...] grudnia 2002r. na postawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4, art. 55 ust 1 pkt 3 i art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa nakazał M. U. wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej ogrodzenia wraz z oceną o stanie technicznym oraz oceną zgodności wykonanego ogrodzenia z warunkami technicznymi w budownictwie dokonaną przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia i przedłożenia tych dokumentów w Inspektoracie z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie w terminie 90 dni od uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, że inwestorka wykonała w sierpniu 2002r. ogrodzenie swojej działki zlokalizowanej w [...] od ulicy [...].
Ogrodzenie składa się z 2 elementów betonowych i bramy wjazdowej, wykonane na długości 7.10 m i wysokości 1.65 m znajduje się w odległości 3.30 m od krawędzi ulicy – zostało wykonane bez wymaganego art. 30 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego zgłoszenia.
Od decyzji tej odwołał się właściciel sąsiedniej nieruchomości Z. G..
W odwołaniu podniósł, że wobec wybudowania ogrodzenia bez wymaganego zgłoszenia organ miał obowiązek na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazać jego rozbiórkę, a zastosowanie art. 51 prawa budowlanego odnosi się do robót wykonanych w innej sytuacji niż określone w art. 48.
Nadto odwołujący się podniósł, że nałożony na inwestora obowiązek złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie ogrodzenia jest sprzeczny z art. 55 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] września 2003 na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie, w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji słusznie nakazał inwestorce wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, natomiast nakaz złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie organ uznał za niezgodne z art. 55 prawa budowlanego, gdyż obowiązek taki dotyczy obiektów budowlanych a nie urządzeń , a takim jest przedmiotowe ogrodzenie.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. G. wnosząc o jej uchylenie, skarżący zarzucił iż decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa budowlanego – polegającym na tym iż po ustaleniu że inwestorka wybudowała ogrodzenie bez wymaganego prawem zgłoszenia organ miał obowiązek nakazać jego rozbiórkę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 z pózn. zm).
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .
Korzystając z możliwości jaką stwarza ten przepis, należało uwzględnić skargę.
W ocenie Sądu w nin. sprawie organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym naruszyły rażąco przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nie kwestionując potrzeby przedłożenia przez inwestora określonych dokumentów, należy podkreślić, iż nałożenie takiego obowiązku powinno odbywać się na podstawie art. 81 Prawa budowlanego w drodze postanowienia( dowodowego), a nie w drodze decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma zupełnie inne przeznaczenie.
Forma decyzji w postępowaniu administracyjnym jest zarezerwowana dla rozstrzygania sprawy co do jej istoty, co wynika z brzmienia art. 104 Kpa, zaś postanowienie zgodnie z art. 123 § 2 Kpa, nie rozstrzyga o istocie sprawy, lecz dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania.
W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy, bez wątpienia - nałożenie na inwestorkę obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, nie jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty, a jedynie ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego. Dopiero w oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy, organ może podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne.
Należy nadto podkreślić, iż w przepisie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie zaś obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, nie jest nałożeniem obowiązku wykonania czynności w rozumieniu powyższego przepisu.
Tego typu dokumenty jak inwentaryzacja geodezyjna, inwentaryzacja geodezyjna czy ocena o stanie technicznym są odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego i samo przedstawienie tych dokumentów, nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Jeśli organ nałożył obowiązki przedstawienia dokumentów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, to tym samym wyłączył dalsze możliwości rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w oparciu o ten przepis – tj. wyłączył możliwość nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Bowiem po raz drugi w oparciu o ten przepis, organ nie może wydać już decyzji.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa skutkującą stwierdzeniem ich nieważności.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Ponadto, na podstawie art. 152 wyżej wskazanej ustawy oparto orzeczenie w punkcie II- im wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło