IV SA 4814/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.), Asesor WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. L. na uchwałę Rady Gminy I. z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego -oddala skargę- S. L. wniósł zarzut do projektu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi M., kwestionując przebieg drogi przez działkę [...], której jest właścicielem. Wnoszący zarzut stwierdził, że nie może się zgodzić na realizację tego zamierzenia, gdyż podzieliłoby i zmniejszyło w niekorzystny sposób jego działkę. Poprowadzenie drogi przez działkę nr [...] w istotny sposób uniemożliwiłoby jej prawidłowe użytkowanie i naraziło jej właściciela na straty materialne i niewygodę. Rada Gminy I. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 2003 r. odrzuciła zarzut S. L. dotyczący przebiegu projektowanej drogi [...]. W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy I. podniosła, co następuje. Projekt Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi M. - Etap III wyłożony do publicznego wglądu przewidywał w części dotyczącej działki nr [...] przewidywał w odległości średnio około 104 metrów od północnej granicy działki przebieg projektowanej drogi [...] o szerokości 10 metrów w liniach rozgraniczających, zaś pozostały obszar przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniowo - usługową według ustaleń szczegółowych określonych dla symboli planistycznych [...] i [...]. Projektowana droga [...] przebiega według ustaleń obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy S. Nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. przez grunt rolny bez możliwości zabudowy. Usytuowanie i prostolinijny przebieg drogi [...] ma umożliwić właścicielom nieruchomości poprawną obsługę komunikacyjną terenów, które w wyniku przyjętych ustaleń projektu planu mają zostać przeznaczone na cele zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Z uwagi na to, że większość nieruchomości już obecnie jest zagospodarowana od strony ul. [...], zaś średnia szerokość działek na odcinku od działki nr [...] w kierunku wschodnim do działki [...] wynosi około 18 metrów, zapewnienie poprawnego dojazdu do południowej części nieruchomości (symbol planistyczny [...]) w wielu przypadkach jest wręcz niemożliwe do zrealizowania. Zgodnie z §14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), do działek budowlanych dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem, że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 metrów. W przypadku działki nr [...] aby zapewnić dojazd do nieruchomości od strony północnej należy przeznaczyć pas terenu o łącznej powierzchni około 525 m2. Natomiast projektowana droga dojazdowa o najmniejszej szerokości w liniach rozgraniczających, przewidzianej w §7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430), zajmuje powierzchnię około 140 m2, a więc mniej niż w przypadku ciągu pieszo -jezdnego. Rada Gminy zwróciła także uwagę, iż odległość istniejących zabudowań gospodarczych od projektowanej północnej linii rozgraniczającej projektowanej ulicy wynosi około 64 metrów umożliwiając pełne jej zagospodarowanie. W wyniku poprowadzeniu drogi wzrośnie wartość nieruchomości, gdyż znaczna jej część stanowiąca aktualnie grunty rolne bez prawa zabudowy, zostanie przeznaczona na cele mieszkaniowo - usługowe. Przebieg drogi został zaprojektowany w sposób umożliwiający realizację zabudowy po obu stronach ulicy. Kwestionowana droga ma służyć właścicielom wszystkich nieruchomości, które z powodu stanu zainwestowania nie mają dostępu od strony ul. [...]. Rada Gminy I. zauważyła, że wieś M. utraciła rolniczy charakter ze względu na zanieczyszczenie środowiska oraz naturalne przekształcenie w podmiejskie osiedle mieszkaniowe, co wymaga stworzenia odpowiedniej sieci dróg. Skargę na powyższą uchwałę wniósł S. L.. Skarżący zarzucił, że projektowana droga podzieli w sposób niekorzystny jego działkę i narazi go na dodatkowe koszty związane z realizacją ogrodzeń. Aktualnie nieruchomość skarżącego częściowo jest zabudowana a częściowo przeznaczona na sad. Skarżący nie zamierza zmieniać sposobu zagospodarowania działki i dlatego jego zdaniem urządzanie drogi dojazdowej jest zbędne i nie przyniesie mu żadnych korzyści. Skarżący wyraził zaniepokojenie, że droga może być wykorzystywana przez samochody ciężarowe jako droga dojazdowa do tzw. M.. Zaproponował poprowadzenie drogi skrajem działek od strony południowej. Wyraził pogląd, że uzasadnienie uchwały jest "zbyt schematyczne i nieprzekonujące". Rada Gminy I. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale. Ponadto Rada podniosła, że przy sporządzaniu projektu planu wzięto pod uwagę wszystkie czynniki i uznano, iż usytuowanie drogi w poprzek działki jest rozwiązaniem najlepszym, ponieważ w najwłaściwszy sposób uwzględnia walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Oznacza to, że wszyscy właściciele działek będą "obciążeni" urządzeniem drogi proporcjonalnie do szerokości działek, które do nich należą. Rada zauważyła, że droga [...] nie zapewnia dojazdu do działek usytuowanych na terenie tzw. strefy przemysłowej. Obsługa komunikacyjna tego obszaru jest w pełni realizowana przez istniejący już, dogodny układ komunikacyjny. Przyjęcie propozycji skarżącego i usytuowanie drogi od strony południowej spowodowałoby niekorzystne podziały nieruchomości, w wyniku których powstałyby niewielkie działki niemożliwe do racjonalnego zagospodarowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), gmina, w ramach zadań własnych, ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to realizuje między innymi przez uchwalanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 2 ustawy). To uprawnienie gminy, określane w doktrynie jako władztwo planistyczne oznacza, że gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania, co nie może być jednak rozumiane jako dowolność działania. Rozstrzyganie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania musi być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i na zasadach określonych w art. 1 powołanej ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania wraz z innymi ustawami kształtuje sposób wykonywania prawa własności i w sposób istotny determinuje treść tego prawa w zakresie wykorzystywania nieruchomości (art. 33 ustawy). W związku z tym wszelkie rozstrzygnięcia planistyczne, które ograniczają właściciela w sposobie korzystania z niej muszą być dokonywane nie tylko z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, lecz w sytuacjach konfliktowych poszukiwać kompromisu między interesem wspólnoty samorządowej a indywidualnym interesem właściciela nieruchomości. Ochrona indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości, położonych na obszarze objętych planem następuje, na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jest realizowana między innymi poprzez zapewnienie udziału w postępowaniu planistycznym, określonym w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w tym także składania zarzutów do projektu planu (art. 24 ust. 1 ustawy). Stosownie do regulacji art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść zarzut. Skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej na obszarze objętym projektem planu. Ustalenia przyjęte w projekcie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi M. - Etap III wskazują na zmianę przeznaczenia nieruchomości skarżącego z uwagi na przeznaczenie jej w części pod projektowaną drogę [...] oraz zmianę przeznaczenia pozostałego terenu na cele mieszkaniowo - usługowe, co uzasadnia jego legitymację do skorzystania ze środka wymienionego w art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z zarzutem naruszenia interesu prawnego skarżącego poprzez nieuzasadnione ograniczenie mu możliwości korzystania z nieruchomości stwierdzić należy, iż z reguły ustalenia projektu planu naruszają interes prawny określonej grupy osób. Naruszenie tego interesu, jak zostało to wyżej podniesione, jest przesłanką dopuszczalności wniesienia zarzutu. Jednak nie każde naruszenie interesu prawnego prowadzi do uwzględnienia zgłoszonego zarzutu. Obowiązek taki istnieje tylko wtedy, gdy owo naruszenie wiąże się z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego. W ocenie Sądu Rada Gminy I. ustalając przebieg projektowanej drogi [...] oraz zmieniając przeznaczenie działki skarżącego z gruntów rolnych bez prawa zabudowy na cele mieszkaniowo - usługowe nie naruszyła obowiązującego porządku prawnego. Rada Gminy, jak wynika z treści uchwały rozważył wszystkie możliwości usytuowania drogi dojazdowej [...] a uzasadniając przyjęte rozwiązanie planistyczne w sposób szczegółowy wyjaśniła swój wybór. W związku z tym za chybiony należy uznać zarzut skarżącego, iż "uzasadnienie jest dla mnie zbyt schematyczne i nieprzekonujące". Subiektywne przekonanie skarżącego nie może skutecznie podważyć ustalenia, że zaskarżona uchwała została sporządzona zgodnie z regułami określonymi w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że projektowana droga podzieli jego nieruchomość i zmniejszy jej powierzchnię. Jest to oczywisty skutek urządzenia nowej drogi dojazdowej. Podkreślenia jednak wymaga, że obecnie istniejące działki są działkami łanowymi (długie i wąskie) i zapewnienie ich prawidłowej obsługi komunikacyjnej wymaga urządzenia nowej drogi. Przyjęte w projekcie planu rozwiązanie jest najbardziej korzystne, gdyż zaproponowany sposób przeprowadzenia drogi pozwala na racjonalne zagospodarowanie powstałych w wyniku podziału działek a ponadto uwzględnia istniejące trwałe zainwestowanie nieruchomości. Osobiste plany skarżącego, który nie zamierza zmieniać dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości i w związku z tym nie jest zainteresowany urządzeniem drogi nie może determinować działań gminy, której obowiązkiem jest zaspokajanie, w miarę istniejących możliwości, potrzeb wszystkich członków wspólnoty samorządowej. Odnosząc się do złożonego przez skarżącego na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004 r. pisemnego oświadczenia z dnia 9 kwietnia 2004 r. stwierdzić należy, że żadna z osób, które je podpisały nie skorzystała z przysługujących na zasadach określonych w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym środków prawnych. W związku z tym ich dezaprobata dla przyjętych w projekcie planu rozwiązań nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu. Zdaniem Sądu jeżeli istnieje możliwość takiego poprowadzenia drogi, która nie będzie w kolizji z istniejącym zainwestowaniem to takie rozwiązania powinny być preferowane niezależnie od tego kiedy powstała zabudowa i czy jej inwestorzy w sposób rozsądny zagospodarowali swoje nieruchomości. Za uznaniem, że proponowane rozwiązanie jest najbardziej korzystne przemawia także to, że projektowana droga [...] zajmie stosunkowo najmniejszą powierzchnię działek, przez które będzie przebiegała. Odnosząc się do kwestii naruszenia prawa własności skarżącego podnieść należy, że ograniczenie tego prawa, które z pewnością będzie miało miejsce, nastąpi, o czym była mowa wyżej, w ramach określonych w art. 4 ust. 1 i art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.