IV SA 4816/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek ( spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2000r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...].06.2000r. znak [...] nakazującą D. T. dokonanie rozbiórki wybudowanego w ramach samowoli budowlanej, budynku gospodarczego z przeznaczeniem na sprzęt rolniczy o wymiarach 6,10 x 9,10 m i wysokości 4,30 m położonego na działce we wsi [...] o nr geod. [...]. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 6.03.2001r. sygn. akt SA/Bk 1076/00 skarga D. T. na powyższą decyzję z [...].07.2000r., została oddalona. W dniu [...].08.2003r. wpłynął wniosek D. T. o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].07.2000r. na podstawie art. 154 kpa, ze względu na ważny interes wnioskodawcy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2003r. nr [...], na podstawie art. 154 § 2 w zw. z art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z [...].07.2000r. Zdaniem organu administracyjnego nie jest możliwe zastosowanie w sprawie art. 154 kpa. Co do zgodności z prawem decyzji z [...].07.2000r. wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6.03.2001r., iż decyzją tą strony "nabyły prawo", gdyż decyzja ta kształtuje obowiązki jakie na niej ciążą. Nie zaistniały, zatem przesłanki z art. 154 kpa. Nie zmieniają tego zasady dotyczące istnienia w przedmiotowej sprawie ważnego interesu strony. Odwołanie od tej decyzji wniósł D. T., podkreślając niezbędność wybudowanego obiektu, koniecznego dla przechowywania maszyn rolniczych. Po zmianie przepisów prawa budowlanego odwołujący nie może starać się o legalizację obiektu, co do którego wydano w sprawie ostateczną decyzję o rozbiórce, ale wnosi o jej uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odwołujący kwestionuje pogląd prawny dotyczący "nabycia prawa", o czym świadczy rozbieżność orzecznictwa NSA w tej kwestii. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2003r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że weryfikacja orzeczeń na podstawie 154 i 155 kpa zależy od cech samej decyzji i dalszych przesłanek określonych odrębnymi przepisami. W takim przypadku organ nie może brać pod uwagę innych względów np. interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Skargę na decyzję złożył D. T.. W skardze powtórzone zostały zarzuty uprzednio podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie zgodności z prawem – i w takim zakresie badana przez Sąd zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji słusznie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6.03.2001r., iż decyzją tą strony "nabyły prawo", gdyż decyzja ta kształtuje obowiązki jakie na niej ciążą. "Nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.) należy rozumieć szeroko, przyjmując, iż każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa"(por. wyrok NSA z 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01). Decyzja administracyjna zawierająca rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub przy sprzeciwie organu administracji publicznej, nakłada na podmiot – zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89 poz. 414 ze zm., z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) – obowiązek rozbiórki, a więc z punktu widzenia tego podmiotu nie nabywa on prawa. W postępowaniu w przedmiocie nakazu rozbiórki z reguły biorą jednak udział także inne strony postępowania, które uzyskują w wyniku wydania decyzji prawo do tego, iż podmiot, którego nakaz rozbiórki dotyczy, będzie musiał wykonać ten nakaz. Dodać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje pogląd, iż przepis art. 154 kpa nie ma w ogóle zastosowania do decyzji o nakazie rozbiórki ze względu na to, że decyzja ta nie może być traktowana jako decyzja, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa (por. wyrok NSA z 2002 r. sygn. akt IV SA 1076/00). Należy więc uznać, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest decyzją, mocą której żadna ze stron nie nabyła prawa – w rozumieniu art. 154 kpa. Nie zmieniają tego również zasady dotyczące istnienia w przedmiotowej sprawie ważnego interesu strony, gdyż słuszny interes winien dotyczyć wszystkich stron postępowania, a nie tylko jednej ze stron. Ustalenie tego, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron, wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia oraz stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wywodzić dla siebie żadnych korzyści prawnych i nie mogą wywieść uprawnień ani też sprecyzowania swoich obowiązków. W sprawach, w których z żądaniem wszczęcia postępowania występują strony o sprzecznych interesach lub gdy do udziału w postępowaniu wszczętym na wniosek jednej strony wezwano inne strony mające sprzeczne interesy, nie będzie podstawy do zastosowania przepisu art. 154 kpa, bo przynajmniej jedna ze stron może wywodzić swe prawo z decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 1999 r. sygn. akt I SA 1644/98). Wzruszona na podstawie art. 154 kpa może być każda odmowna decyzja ostateczna w przypadku prowadzenia postępowania na wniosek jednej ze stron i tylko z jej udziałem. W przytoczonych okolicznościach nie zaistniały zatem przesłanki z art. 154 kpa. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.