IV SA 4828/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia WSA Wojciech Mazur, As.WSA Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury utrzymujące w mocy odmowę uzgodnienia warunków zabudowy dla budowy silosu zbożowego, oparte na błędnej interpretacji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie ochrony konserwatorskiej, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, ponieważ organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na nieistniejących zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących ochrony konserwatorskiej przedmiotowej działki. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Minister Kultury utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy silosu zbożowego. Organ odwoławczy uznał, że inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zasadami ochrony dóbr kultury, ze względu na położenie działki w sąsiedztwie zabytkowego kościoła i cmentarza. Skarżący podniósł, że plan nie zawiera zapisu o ochronie konserwatorskiej przedmiotowej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i zasądził od Ministra Kultury na rzecz M. P. 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Mazur As.WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Agnieszka Foks - Skopińska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Ministra Kultury na rzecz M. P. 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Minister Kultury po rozpatrzeniu zażalenia M. P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 40 ust. 4 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 98 z 1999 r., poz. 1150 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2001 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie silosu zbożowego [...] na działce nr [...] w P. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że sprawa budowy silosu jest rozpatrywana po raz kolejny przez organ II instancji, który po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że postanowienie z dnia [...] września 2002 r. jest prawidłowe pod względem formalno-prawnym, a merytoryczne rozstrzygniecie nie budzi wątpliwości. Organ ten stwierdził, że przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej na podstawie ustaleń przyjętych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1990 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Obszar, na którym położona jest działka oznaczony jest symbolem [...] - "istniejąca zabudowa zagrodowa do utrzymania". Ponadto planowana inwestycja ma być zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła p.n. [...] oraz cmentarza, obiektów wpisanych do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] kwietnia 1966 r. Powołane w uzasadnieniu organu odwoławczego ustalenia dla tego terenu w planie, które stanowią w tym kontekście podstawę do działania organów konserwatorskich brzmią: "obiekty należy zabezpieczyć przed wszelką ingerencją mającą zmienić ich historyczny charakter. Nową zabudowę należy tak usytuować, aby odkryć i uwypuklić walory architektoniczne, estetyczne historycznych obiektów". Organ uznał, że w świetle tak jednoznacznych ustaleń planu, realizacja silosów zbożowych na tym terenie jest "niezrozumiała i niewskazana". Ochronie konserwatorskiej podlega również sposób zagospodarowania przestrzeni zabytkowej. Niewłaściwe jest wprowadzanie nowych, obcych elementów w krajobrazie kulturowym wsi P., ponieważ spowoduje to rozbicie historycznej przestrzeni bezpośredniego otoczenia zabytków, tzn. kościoła [...] i cmentarza. Mając to na uwadze organ odwoławczy uznał, że planowana inwestycja jest sprzeczna z zasadami ochrony dóbr kultury i nie może być zaakceptowana przez organy ochrony zabytków. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł M. P., powołując się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzające, iż brak w planie zapisu, że przedmiotowa działka nr [...] podlega ochronie konserwatorskiej, nie jest również wymieniona w pkt Ochrona Dóbr Kultury. Minister Kultury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że skarżący nie może rozbudować gospodarstwa (wznosząc silosy), gdyż w wyniku realizacji tej inwestycji naruszony zostaje historyczny charakter zabytkowego Kościoła i cmentarza, z którymi graniczy działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Stosownie do brzmienia przepisu art. 40 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla obszarów objętych ochroną konserwatorską, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Uzgodnienie takie, dokonywane w trybie art. 106 kpa w formie odrębnego rozstrzygnięcia ma na celu przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w aspekcie wymogów ochrony zabytków znajdujących się na tym obszarze. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekał na podstawie zapisów przyjętych w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1990 r., ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Zgodnie z tym planem obszar, na którym położona jest działka Nr [...] oznaczony jest symbolem [...] - "istniejąca zabudowa zagrodowa do utrzymania". Organ wywodzi także, że z ustaleń planu wynika, iż przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej, ponadto planowana inwestycja ma być zrealizowana w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła p.n. [...] oraz cmentarza, obiektów wpisanych do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] kwietnia 1966 r., zaś ustalenia dla tego terenu w planie, które stanowią w tym kontekście podstawę do działania organów konserwatorskich brzmią: "obiekty należy zabezpieczyć przed wszelką ingerencją mającą zmienić ich historyczny charakter. Nową zabudowę należy tak usytuować, aby odkryć i uwypuklić walory architektoniczne, estetyczne historycznych obiektów". Tymczasem ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu planu brak jest ustaleń, z których wynikałoby, że "przedmiotowa działka podlega ochronie konserwatorskiej", co słusznie podnosi skarżący. Nie może budzić wątpliwości, że organ współdziałający, w tym konserwator zabytków, uzgadniając planowaną inwestycję jest związany ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego stanowisko nie może być oderwane od tych ustaleń. W ocenie Sądu organ wydając postanowienie nie przeprowadził wnikliwie postępowania dowodowego, powołując się na nieistniejące zapisy planu, co zostało podniesione przez skarżącego. Z zapisu planu 2.3 wynika, że obiekty sakralne w P. należy zabezpieczyć m.in. "przed lokalizacją na ich terenie jakichkolwiek innych obiektów czy urządzeń, a nową zabudowę należy tak sytuować aby odkryć i uwypuklić walory architektoniczne i estetyczne historycznego obiektu. Odpowiednie efekty zostaną osiągnięte przy zachowaniu ścisłej współpracy z odpowiednimi służbami planowania przestrzennego, nadzoru architektoniczno-urbanistycznego, a przede wszystkim służbami konserwatorskimi". W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Wskazane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie wypowiadając się merytorycznie w sprawie uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło