IV SA 4838/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie WSA Bożena Więch-Baranowska, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 04 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. S. na decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. II. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r. III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku K.O. pismem z dnia 27 maja 2002 r. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. uchylającą w części dotyczącej terminu a utrzymującą w mocy w pozostałym zakresie decyzję wydaną przez Prezydenta [...] w dniu [...] listopada 1997 r. Decyzją tą Prezydent [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał K.O. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ulicy G. w K. Wnioskodawca we wniosku o wznowienie podniósł , że przedmiotowa działka od [...] stycznia 1987 r. należy do jego córki D.S. a zatem decyzja rozbiórkowa została skierowana do niewłaściwej osoby . Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 147 i 149 § 1 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie. Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 , art. 150 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że w toku postępowania rozbiórkowego wszczętego na wniosek sąsiada , organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu 1 września 1997 r. kontrolę na działce przy ulicy G.w K. Stwierdził wówczas , że do południowej ściany budynku mieszkalnego dobudowany jest parterowy budynek gospodarczy murowany z dachem drewnianym jednospadowym krytym blachą , używany jako skład opału. K.O. oświadczył wówczas do protokołu , że jako inwestor wykonał w roku 1997 remont tego budynku poprzez zrobienie wylewek , tynków i dachu . Jednak z oświadczenia sąsiada M.Z. wynikało, że K.O. wybudował ten budynek od początku pod koniec sierpnia 1997 r. Organ rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania stwierdził , że nie pochodzi on od strony która ze swej winy nie brała udziału w postępowaniu i brak jest podstaw do uchylenia decyzji o rozbiórce. Nadto organ ten wskazał na przepis art. 52 Prawa budowlanego który stanowi o tym , że inwestor , właściciel lub zarządca mogą być adresatami decyzji wydanej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego . Dlatego ustalenie przez organ , że K.O. był inwestorem budynku były prawidłowe i można było do niego skierować decyzję rozbiórkową. Od decyzji odmawiającej uchylenia nakazu rozbiórki odwołanie złożyła D.S. Podniosła, że decyzja rozbiórkowa błędnie wskazuje osobę zobowiązaną , gdyż jest ona właścicielką tej nieruchomości od [...] stycznia 1987 r. Nadto, że ustalenia dokonane w toku postępowania rozbiórkowego były wadliwe bowiem jej ojciec był człowiekiem schorowanym , nadużywającym alkoholu . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. po rozpatrzeniu odwołania D.S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy . W uzasadnieniu decyzji wskazał , że postępowanie może być wznowione gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu i w tym wypadku wznowienie możliwe jest jedynie na wniosek samej strony . Za zasadne uznał stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wniosek o wznowienie nie pochodzi od strony która nie brała udziału w postępowaniu. Poza tym podzielił pogląd , co do tego że K. O. był inwestorem przedmiotowego obiektu . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego D. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wznowienie postępowania . Wskazała, że dopiero w dniu 7 lipca 2002 r. dowiedziała się o toczącym się postępowaniu wznowieniowym , kiedy to otrzymała postanowienie organu o wznowieniu postępowania na wniosek jej ojca . Podniosła , że jej ojciec cierpi na zaniki pamięci a organy od początku nie ustaliły rzeczywistego właściciela posesji . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu ale nie z przyczyn wskazanych w skardze . Należy zauważyć , że przedmiot postępowania organu I instancji zakreślony był przez wniosek K.O. o wznowienie postępowania . Jako przesłankę wznowienia wskazał on okoliczność , że decyzja rozbiórkowa została skierowana wobec niego a przedmiotowa nieruchomość w dacie wydawania decyzji jak i obecnie należy do jego córki D.S. W sytuacji kiedy organ otrzymał do rozpatrzenia tak sformułowany wniosek należało przede wszystkim ustalić czy zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz czy wnioskodawca powołuje jakąkolwiek przesłankę mogącą być podstawą do wznowienia . Z samego wniosku wynikało duże prawdopodobieństwo , że termin ten nie został zachowany . Córka wnioskodawcy jest właścicielką nieruchomości od roku 1987 a decyzja rozbiórkowa wydana została w roku 1997 i opiewa na wnioskodawcę jako inwestora posiadającego przedmiotową nieruchomość . Dlatego organ w pierwszej kolejności winien rozważyć czy w tym przypadku nie zachodzi potrzeba wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa . Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika , że wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 k.p.a., może nastąpić tylko z trzech przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.; podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.; w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 k.p.a. ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 marca 1998r.syg. II SA 122/98 , ONSA 1999/2/53 ). W sprawie niniejszej K.O. nie powoływał się na przesłankę wznowieniową o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa co zauważyły - dając temu wyraz w uzasadnieniu organy obu instancji . Nie jest nią bowiem okoliczność , że D.S. nie brała bez swej winy udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją nakazująca rozbiórkę . Gdyby wniosek ten pochodził od D.S. to sytuacja byłaby zgoła odmienna . Natomiast skoro wnioskującym o wznowienie był K.O. i powoływał się na w/w okoliczność to tym samym nie wskazywał przesłanki wznowieniowej . Oczywiście jeżeli , strona powołuje się na ustawową podstawę wznowienia, organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 Kpa. W sytuacji kiedy okoliczności faktyczne przytoczone we wniosku wskazują , że nie ma ustawowych przyczyn wznowienia organ powinien wydać decyzję na postawie art. 149 § 3 Kpa . Wprawdzie podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, która to ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania i decyzji wydanej po wznowieniu postępowania Jednakże wniosek podstawę taką wskazywać musi. Skoro w sprawie niniejszej podstawy takiej nie było to organy niezasadnie wszczęły postępowanie wznowieniowe zamiast wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania . Tym samym naruszony został przepis art. 149 § 1 kpa poprzez wszczęcie nadzwyczajnego postępowania mimo braku do tego podstaw. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję organu I instancji . W przedmiotowej sprawie już wydanie postanowienia z dnia [...] lipca 2002 r. o wznowieniu postępowania było wadliwe . Dlatego Sąd zastosował możliwości przewidziane w art. 135 w/w ustawy w celu wyeliminowania tego postanowienia wydanego wprawdzie na wcześniejszym etapie postępowania ale z naruszeniem prawa , dlatego uchylił to postanowienie. Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt III wyroku.