IV SA 4842/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędziowie sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, asesor WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2000r. znak: [...] na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazano S.Ś. rozbiórkę ogrodzenia od strony drogi gminnej wybudowanej na działce nr [...] bez wymaganego prawem zgłoszenia. Na skutek odwołania, sprawę rozpoznał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i decyzją z [...] grudnia 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając w uzasadnieniu, iż okoliczności wzniesienia ogrodzenia bez zgłoszenia nie budzą wątpliwości, a zakwestionowanie istnienia tej drogi przez S.Ś. nie ma znaczenia, gdyż organ oparł się na dokumentach urzędowych potwierdzających istnienie drogi gminnej. S.Ś. złożył najpierw wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na fałszerstwa dokumentów urzędowych potwierdzających istnienie drogi gminnej, a gdy organy orzekły, że przesłanka ta nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zaś wyrokiem z dnia 15 stycznia 2003 r. sygn. akt IV SA 3453/01 oddalił jego skargę na tę decyzję, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji. We wniosku zarzucono decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2000 r. rażące naruszenie prawa przez przyjęcie, że zamiar wybudowania ogrodzenia nie wymagał zgłoszenia organom budowlanym, gdyż droga gminna, przy której wybudowano ogrodzenie nie należy do żadnej z kategorii dróg publicznych. Nie było zatem i podstaw do nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji, przyznając, że ogrodzenie zlokalizowane jest przy drodze, która nie ma charakteru drogi publicznej, jest to jednak droga ogólnodostępna, z której korzystają okoliczni rolnicy, wobec czego stanowi ona miejsce o charakterze publicznym mieszczące się w dyspozycji art. 28 Prawa budowlanego, na jego wykonanie wymagane było zatem zgłoszenie. Z tych powodów nie można zarzucić decyzjom objętym wnioskiem rażącego naruszenia prawa. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pełnomocnik podjął polemikę z tymi twierdzeniami, wskazując na rozdzielność terminów miejsca publicznego i drogi publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał sprawę ponownie i utrzymał w mocy tę decyzję, decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, iż określenie działki będącej własnością gminy i graniczącej z ogrodzonym terenem ma znaczenie drugorzędne, skoro w obu przypadkach (droga publiczna, miejsce publiczne) należało zgłosić zamiar budowy, czego S.Ś. nie uczynił. Pełnomocnik S.Ś. złożył skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie oceniające decyzje wydane w postępowaniu zwykłym zasługują na akceptację. Nakaz rozbiórki ogrodzenia wydany przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2000 r. znak: [...] nie zawierał w ogóle twierdzenia (co podnosi skarżący), iż droga gminna jest drogą publiczną. Podobnie, stan faktyczny sprawy ocenił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. Oba organy przywołały, jako podstawę nakazu rozbiórki art. 48 Prawa budowlanego, w uzasadnieniu zaś powołały się na art. 30 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 Prawa budowlanego. Z dyspozycji tego przepisu wynika, że budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia. W żadnej z decyzji (I i II instancji w postępowaniu zwykłym) organy nie użyły sformułowania, że wymaganie zgłoszenia wynikało z umieszczenia ogrodzenia przy drodze publicznej, a zatem zarzuty pełnomocnika skarżącego dotyczące tej kwestii (ogrodzenia przy drodze publicznej) należy uznać za chybione. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego poprawnie oceniała zatem brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu zwykłym z przyczyn podniesionych w pismach i skardze. Racją prawną regulacji dotyczącej obowiązku zgłoszenia robót budowlanych było, w ówcześnie obowiązującym systemie Prawa budowlanego, jedynie uproszczenie procedury uzyskiwania zgody organu na zabudowę, a nie odstąpienie od kontroli nieskomplikowanych procesów inwestycyjnych w ogóle. Na uwadze trzeba mieć również i to, że atrybutem prawa budowlanego jest nakładanie niezbędnych obowiązków na uczestników procesu inwestycyjnego ograniczające wykonywanie ich prawa własności do nieruchomości, w imię funkcji ochronnych związanych z bezpieczeństwem wykorzystywania zarówno zabudowywanych nieruchomości jak i nieruchomości sąsiednich. Szczególnej zaś ochronie, w przypadku budowy ogrodzeń, podlegają miejsca publiczne, gdyż zagrożenia wywołane ewentualnie wadliwymi procesami budowlanymi są w tym przypadku oczywiście większe. Z tego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje, jak takie miejsce publiczne zostanie nazwane, czy będzie to droga publiczna w rozumieniu ustawy o drogach publicznych czy też zwykła droga gminna, plac lub inne miejsce, do którego swobodny dostęp ma nieograniczona liczba osób. Bezpieczeństwo osób użytkujących miejsca publiczne podlega ochronie przez obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia, wyrażony w powołanych wyżej przepisach i to niezależnie od tego jaki kształt, wysokość czy strukturę materiałową przyjmie budowa ogrodzenia. Ocenę zgodności budowy takiego ogrodzenia z przepisami prawa budowlanego ustawodawca zastrzegł dla organów budowlanych nakładając na inwestora obowiązek zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Obowiązku tego S. Ś. nie dopełnił. Wypisy z ewidencji gruntów potwierdzały istnienie drogi gminnej, czyli miejsca publicznego użytkowanego przez nieograniczoną liczbę osób. Istniały zatem materialnoprawne przesłanki, aby w decyzjach wydanych w postępowaniu zwykłym ocenić działanie inwestora jako samowolę budowlaną wykonaną bez wymaganego zgłoszenia, a tym samym zastosować nakaz rozbiórki. Uzasadniona przeto była ocena organu nadzoru, że decyzje te nie naruszyły rażąco prawa, co w konsekwencji spowodowało odmowę stwierdzenia nieważności tych decyzji. Wbrew poglądowi pełnomocnika zastosowanie przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego było zaś, w okolicznościach tej sprawy, całkowicie uzasadnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.