IV SA 4846/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński ( spr.), Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. i G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany śmietnikowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i G. K. kwotę 10 złotych ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 8§ poz.414 ze zm.) nakazał A. i G. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej o wymiarach zewnętrznych 1,60 m x 1,88 m i średniej wysokości 1,78 m w ogrodzeniu od strony ul. [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2002 roku wizji lokalnej stwierdzono, że w istniejącym ogrodzeniu wybudowana została altana śmietnikowa o wymiarach zewnętrznych 1,60 m x 1,88 m i średniej wysokości 1,78 m bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Altana została wybudowana samowolnie z naruszeniem §23 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 14 grudnia 1994 roku (D?. U. Nr 15 DOZ. 140 tekst jednolity). Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] altany śmietnikowej nie można zakwalifikować do obiektów na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zatem zgłoszenie z dnia 19 lipca 2001 roku na podstawie którego zgłoszono budowę ogrodzenia do Urzędu Gminy [...] nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, bezsporne jest, iż inwestor w dacie rozpoczęcia budowy altany nie posiadał pozwolenia na budowę. Budowa altany bez pozwolenia skutkować musi wydaniem nakazu jej rozbiórki. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i G. K. podnosząc zarzut, iż nie mogą rozebrać czegoś czego nie ma. To co Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego określa jako altanę śmietnikową jest ich zdaniem w istocie dodatkowym wejściem na działkę. Powstało ono wraz z całym ogrodzeniem i jest to wejście z którego korzysta ogrodnik, a w czasie przyjęć służy obsłudze i dostarczaniu zaopatrzenia. Zgodę na pozostawienie zadaszenia wyraził Wydział Architektury Urzędu [...]. Dzięki daszkowi wejście to stanowi bardzo ładny element ogrodzenia. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nadto stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do legalizacji przedmiotowej inwestycji w świetle przepisów Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 roku. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. i G. K. podnosząc zarzut, iż ich zdaniem decyzja nakazująca rozbiórkę fragmentu ogrodzenia jest niejasna i nieczytelna gdyż dotyczy większej całości. Nie wiedzą które fragmenty obiektu mają zlikwidować. Zdaniem skarżących z niezrozumiałych względów sporny fragment ogrodzenia uznany został za śmietnik podczas gdy w rzeczywistości miejsce to nigdy nie było i nie jest śmietnikiem. Na pozostawienie zadaszenia Wydział Architektury [...] wydał "milczącą zgodę" czego dowodzi pismo z dnia 24 lutego 2003 roku. Zdaniem skarżących organy nadzoru budowlanego zajmują się ich sprawą by odwrócić uwagę od samowoli budowlanej jaka istnieje wokół ich działki. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Na wstępie stwierdzić należy, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, iż nie wybudowali oni altany śmietnikowej lecz jedynie zadaszone drugie wejście na swoją działkę. Zawarty w protokole oględzin opis oraz znajdujące się w aktach sprawy fotografie obiektu zdaniem Sądu świadczą o tym, że w świetle reguł znaczeniowych języka polskiego wybudowany obiekt jest altaną śmietnikową. Została ona wybudowana przy wykorzystaniu ogrodzenia, które zrealizowane zostało zgodnie z prawem niemniej jednak jest to samodzielny obiekt budowlany. Jest to w rozumieniu art.3 pkt.4 c ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania decyzji przez organ I instancji obiekt małej architektury. Zgodnie z treścią art.28 ust.1 pkt.4 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania decyzji przez organ I instancji budowa obiektu małej architektury nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Z art.30 ust. 1 pkt.l wymienionej ustawy wynikało jednak, że budowa tego typu obiektów wymagała zgłoszenia. Skutki budowy tego typu obiektu bez zgłoszenia określone zostały w art.48 powołanej ustawy. Przedmiotowa altana została wybudowana bez zgłoszenia. Zgłoszenie dokonane przez skarżących dotyczyło bowiem jedynie ogrodzenia od strony ulicy. Nie można mówić o "milczącej zgodzie" organu architektoniczno - budowlanego na pozostawienie samowolnie zrealizowanej inwestycji. Do rozstrzygania o tym uprawnione są wyłącznie organy nadzoru budowlanego. Słusznie więc w sprawie zastosowany został do oceny dokonanej samowoli art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Za słuszny również uznać należy pogląd organu II instancji, iż nie istnieje możliwość dokonania legalizacji altany śmietnikowej zrealizowanej przez skarżących w świetle przepisów obowiązujących po nowelizacji ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz.718). Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz.718) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną dotyczących obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. zastosowanie mają więc nowe przepisy dotyczące możliwości legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych. Odnośnie pozostałych zagadnień do spraw wszczętych, a nie zakończonych ostateczną decyzją zastosowanie mają przepisy dotychczasowe w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w Życie od dnia 11 lipca 2003 roku. Przepis art.48 w jego znowelizowanej wersji przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych jeśli budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (aart.48 ust.1 pkt.2). Z § 23 ust.1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz.690 ze zm.) wynika, że odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe powinna wynosić co najmniej 3 m od granicy z działką sąsiednią. Tymczasem altana śmietnikowa zbudowana została w granicy z działką sąsiednią. Jej usytuowanie narusza więc przepisy techniczno - budowlane. Zaskarżona decyzja posiada jednak wady, które skutkowały koniecznością jej uchylenia. Po pierwsze nałożony na inwestorów obowiązek nie został precyzyjnie określony. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję w której nakazano skarżącym rozbiórkę samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej o wymiarach zewnętrznych 1,60 m x 1,88 m i średniej wysokości 1,78 m w ogrodzeniu od strony ulicy [...]. Zdaniem Sądu nałożony na skarżących obowiązek określony został zbyt ogólnie. Nie wiadomo czy obowiązek rozbiórki obejmuje tylko elementy dobudowane do ogrodzenia czy też także elementy tego ogrodzenia. Tymczasem samo ogrodzenie wybudowane zostało zgodnie z prawem. Decyzja o nakazie rozbiórki winna więc precyzyjnie określać, które elementy altany mają podlegać rozbiórce. Po drugie organ administracji publicznej nie rozważył czy istnieje możliwość wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu jedynie w części. Zdaniem Sądu nie wydaje się konieczne dokonywanie rozbiórki altany w całości. Należy rozważyć czy nie byłoby wystarczającym usuniecie dachu altany oraz słupa znajdującego się wewnątrz działki. Należy też zwrócić uwagę, że w związku ze zmianą stanu prawnego przy ponownym rozpoznaniu sprawy art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie będzie miał już zastosowania. Zgodnie z treścią art.29 ust.1 pkt.22 wymienionej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury. Budowa obiektów malej architektury wymaga natomiast zgłoszenia jedynie wówczas, gdy ma ona miejsce w miejscach publicznych. Budowa przez inwestora śmietnika na własnej działce, które jest jego prywatną własnością nie może być uznana za budowę w miejscu publicznym. Art.48 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nie może mieć w tej sytuacji zastosowania, gdyż dotyczy tylko obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Zastosowanie znajdzie jednak art.50 ust.1 pkt.4 w zw. z art.51 ust.7 wymienionej ustawy, który przewiduje możliwość nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Uregulowanie to dotyczy także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz.690 ze zm.). Rozpoznając sprawę na tle przepisów aktualnie obowiązujących organ nadzoru budowlanego również winien precyzyjne wskazać te elementy obiektu, które podlegają rozbiórce oraz rozważyć czy zachodzi konieczność rozbiórki tego obiektu w całości czy też wystarczające będzie wydanie nakazu rozbiórki jedynie części tego obiektu. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1pkt.1a i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.