IV SA 4852/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Dominik Niewirowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004r. sprawy ze skargi I. R., Z. R. i S. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa opuszczonego gospodarstwa rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2003 r. nr [...]; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz I. R., Z. R., i S. W. kwoty po 10 zł (dziesięć), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2003 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1972 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. [...] z dnia [...] marca 1972 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 0,7095 ha, położonego w M. przy ul. [...] róg [...] obręb [...] poz. Rej. [...], oznaczonego jako działka Nr [...]. W toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1972 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalił, że przedmiotowe gospodarstwo przejęte zostało na podstawie art. 2 ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 32, poz. 161) oraz §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 sierpnia 1961 r. w sprawie opuszczonych gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 198). Stosownie do §1 powołanego rozporządzenia za gospodarstwo rolne opuszczone uważane było gospodarstwo, w którym nie zamieszkiwał właściciel ani jego małżonek, dzieci lub rodzice, a przy tym gospodarstwo to nie było w całości lub w większej części uprawiane oraz poddawane właściwym zabiegom agrotechnicznym przez właściciela lub użytkownika albo dzierżawcę. W ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że żadna z osób wymienionych w §1 rozporządzenia nie zamieszkiwała w przedmiotowym gospodarstwie a grunty wchodzące w jego skład nie były użytkowane. Gospodarstwo spełniało więc przesłanki gospodarstwa opuszczonego i w związku z tym brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o jego przejęciu. Skargi na powyższą decyzję wnieśli następcy prawni byłych właścicieli: I. R., Z. R. i S. W. Skarżący zakwestionowali uznanie przejętej działki za opuszczone gospodarstwo rolne, gdyż nigdy nie miała ona takiego charakteru. Współwłaściciele czynili starania o uzyskanie prawa jej zabudowy, lecz z uwagi na przeznaczenie działki najpierw na cele gospodarki leśnej a następnie na cele komunalne pozwolenia na budowę nie otrzymali. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skarg, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny zważył, co następuje. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1972 r. organ nadzoru miał obowiązek zbadania, czy decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156§1 k.p.a., a biorąc pod uwagę treść wniosku , w szczególności czy nie została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156§1 pkt 2 k.p.a.). W ocenie Sądu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi tego obowiązku nie wypełnił. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji można wnosić, że organ nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu decyzji o przejęciu przedmiotowego gospodarstwa jako opuszczonego. W swych rozważaniach Minister Rolnictwa pominął całkowicie okoliczność, która mogła mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy bowiem zauważyć, że po przeprowadzeniu postępowania w sprawie przejęcia gospodarstwa jako opuszczonego Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. [...] decyzją z dnia [...] lutego 1972 r. umorzyło postępowanie w tej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż działka przeznaczona jest pod inwestycje miejskie-usługi turystyczne. Decyzja ta została doręczona stronom i wobec nie wniesienia odwołania stała się ostateczna. Z kolei ten sam organ decyzją z dnia [...] marca 1972 r., wydaną w ramach tego samego postępowania, postanowił przejąć nieruchomość uznając je za gospodarstwo rolne opuszczone. W tej ostatnio wymienionej decyzji brak jest jakichkolwiek rozstrzygnięć dotyczących decyzji z dnia [...] lutego 1972 r. jak również określenia trybu umożliwiającego wydanie w tej samej sprawie kolejnej decyzji przez organ pierwszej instancji. Rozważenie powyższej okoliczności w kontekście istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 1972 r. było konieczne. Szerszego rozważenia wymagała także kwestia charakteru przejętej nieruchomości, w szczególności zweryfikowanie twierdzeń skarżących, iż nie było to gospodarstwo rolne, lecz działka przeznaczona na inne cele (usługi turystyczne, inwestycje komunalne). W takiej sytuacji należało przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające, dotyczące określenia charakteru działki. Dodać należy, że na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1961 r. zmieniającej ustawę z dnia 13 lipca 1957 r. o zmianie dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 32, poz. 161), przejęciu podlegały wyłącznie opuszczone gospodarstwa rolne. Wskazane naruszenia przepisów postępowania art. art. 7, 77§1, 107§3 i 156§1 k.p.a., mogły mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.