IV SA 4858/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję. II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. G. kwotę 10,00 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] stycznia 1994r. wydaną na podstawie art. 29 ust.1, 2, 4 i 5 Prawa budowlanego z 1974r. Prezydent m. P. udzielił J. i B. małż. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na bazie istniejących fundamentów budynku gospodarczego na działce położonej w P. przy ul. [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił J. G. Decyzją z dnia [...] września 2000r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1994r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. G. Decyzją z dnia [...] października 2000r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania na podst. art. 138 par. 1 pkt.1 kpa. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał miedzy innymi, iż na usytuowanie budynku mieszkalnego w granicy działki wyraziła zgodę D. G. działająca w imieniu męża J. G., co potwierdza postanowienie z dnia [...].12.1993r. zatwierdzające ugodę sporządzoną przed Prezydentem P. Postanowienie to zostało wprawdzie uchylone przez Wojewodę, jednak w oparciu o tę ugodę wydane zostało pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku. Skargę na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i J. G. zarzucając, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem ustawy Prawo budowlane z 1974r. i niezgodnie z par. 12 ust.1 i 2 rozp. MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. W wyniku jej rozpoznania wyrokiem z dnia 18 marca 2002r. w sprawie IV S.A. 2526/00 NSA uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd m.in. wskazał, że omawiana decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego kontrolowana jest w trybie nadzoru i podlega ocenie na podstawie przepisów obowiązujących w dacie jej wydania. Ponieważ decyzja ta została wydana dnia [...] stycznia 1994r. - przepisami tymi była ustawa Prawo budowlane z 1974r oraz wydane na podstawie tej ustawy rozp. Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm./. Sąd podkreślił, iż przepisy cyt. rozporządzenia miały charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, iż ich stosowanie nie mogło być wyłączone za zgodą stron ani organu administracji. Żadne umowy zawierane między sąsiadami nie zwalniały organu od stosowania bezwzględnie obowiązujących wymogów odległościowych zastrzeżonych miedzy innymi w przepisie par. 12 określającego odległości wznoszonych budynków od granicy działki oraz od obiektów istniejących na działce sąsiedniej. W decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ orzekał też o usytuowaniu budynku na gruncie uwzględniając wszystkie przesłanki w tym także przesłanki, o których mowa w art.5 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. W zaskarżonej decyzji ograniczono się do stwierdzenia braku wyczerpania przesłanki wskazanej w art. 156 par. 1 pkt. 2 kpa, bez odniesienia się przez organ II instancji do wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego obowiązującego w dacie wydania badanej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].01.1994r., a także bez odniesienia się do zarzutów skarżących przedstawionych w odwołaniu, co narusza zasady przewidziane w art. 7 kpa., art. 77 par.1, art. 80 kpa i art. 107 par. 3 kpa. Decyzja z dnia [...] października 2002r. wydaną w oparciu o art. 138 par.1 pkt.1 kpa, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000r. odmawiajacej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. P. z dnia [...] stycznia 1994r. udzielającej J. i B. małż. R. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na bazie istniejących fundamentów budynku gospodarczego na działce znajdującej się w P. przy ul. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy powołując się na orzeczenie NSA z dnia 18 marca w sprawie IV S.A. 2526/00 stwierdził, iż inwestorzy przedłożyli projekt budowlany wraz wymaganymi dokumentami oraz akt notarialny świadczący o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Działka na której zlokalizowany został budynek mieszkalny, zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania działki budynek ten został zrealizowany w granicy działki niezabudowanej nr [...], stanowiącej własność skarżących. Przepis par. 13 ust. 1 i 2, obowiązującego w dacie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm./ dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy obiektu budowlanego, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej oraz określa jakie kryteria winien spełnić budynek zlokalizowany w granicy działki. Inwestorzy występując o pozwolenie na budowę przedmiotowego domu przedłożyli projekt zagospodarowania działki, na którym została uwzględniona prawidłowa zabudowa działki skarżącego tj. budowa budynku mieszkalnego bliźniaczego. Działka skarżącego w dacie wydawania pozwolenia na budowę nie była zabudowana lecz projektu zagospodarowania działki z usytuowaniem domu w granicy działki skarżący nie kwestionował. Z tych względów ustalenia organu i instancji są prawidłowe. Skargę do Sądu na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. G. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że decyzja o pozwoleniu na budowę akceptując usytuowanie budynku w granicy z jego działką rażąco narusza par. 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki wypełniając tym samym przesłankę z art. 156 par. 1 pkt. 2. Podniósł iż w dacie wydawania tej decyzji jego działka nie była zabudowana, a usytuowanie spornego budynku utrudnia mu prawidłową zabudowę własnej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że nie zostały wykonane wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 18 marca 2002r. sygn. akt IV S.A. 2526/00. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano na konieczność odniesienia się przez organ do przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, a w szczególności do par. 12 cyt. rozporządzenia a także do art. 5 ust.1 prawa budowlanego z 1974r. Z niezrozumiałych powodów organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołuje się i rozważa przepis par. 13 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, który dotyczy budynków gospodarczych a nie mieszkalnych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Do spornego obiektu, będącego wolno stojącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i zrealizowanym na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, pod tego rodzaju zabudowę ma zastosowanie przepis § 12 ust. 1 wymienionego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W myśl zaś tego przepisu odległość sytuowania budynków mieszkalnych od granicy działki winna wynosić, co najmniej 4 m; w przypadku gdy ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych odległość ta może być zmniejszona do 3 m. Dopuszczalność sytuowania bezpośrednio przy granicy działki za zgodą terenowego organu administracji dotyczy wyłącznie budynków gospodarczych. Usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki (§ 12 ust. 2 rozporządzenia) dopuszczalne byłoby w sytuacji istniejącej zabudowy na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m, tj. w odległości 8 m. Jest natomiast bezsporne, że działka skarżącego nie była w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę zabudowana. Organ odwoławczy mimo ponownego rozpoznania sprawy nie rozważył w ogóle, czy zaprojektowanie budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki skarżącego kolidujące w sposób wyraźny z przepisem § 12 powołanego rozporządzenia i wymuszające ponadto na skarżącym określone zagospodarowanie działki, wypełnia dyspozycję art. 156 par. 1 pkt. 2 kpa. Brak jest ustaleń dlaczego przyszła zabudowa bliźniacza na działce skarżącego została uznana przez orzekający organ za prawidłową zabudowę nieruchomości skarżącego. Już w orzeczeniu z dnia 19.12. 1991 r. w sprawie IV SA 1129/91 /ONSA 1993/1/11/ NSA stwierdził, iż projektowana zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich, także w bliżej nie określonej perspektywie czasu. Organ odwoławczy w tym kierunku sprawy nie przeanalizował, dlatego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.7, 77 par.1 kpa oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie treści art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA przez organy administracyjne/ obecnie cyt. wyżej art. 153 / musi być konsekwentnie eliminowane poprzez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych już chociażby z uwagi na związanie wcześniej zaprezentowaną ocenę prawną także i samego Sądu (por. T. Woś Postępowanie sądowo-administracyjne W-wa 1996 r. str. 258). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 par.1 ust.1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/ orzekł jak w wyroku.