IV SA 4865/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2002r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał rozbiórkę części ogrodzenia murowanego powyżej 220cm, zrealizowanego na działce w J. przy ulicy [...] na granicy z działką p. B. W. w J. - ulica [...], bez wymaganego zgłoszenia. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na terenie nieruchomości J. F. w J. zostało wybudowane w 1997r. ogrodzenie murowane z cegły o wysokości przekraczającej 220cm bez wymaganego prawem zgłoszenia. Zastosowanie w sprawie zatem znajduje art. 48 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. F. Zarzucił organowi naruszenie prawa, ponieważ w okresie w którym budował ogrodzenie nie było przepisów, które by regulowały budowę ogrodzeń wewnątrz działek między posesjami. Budowy ogrodzeń między działkami nie obejmował zarówno art. 29, jak i 30 Prawa budowlanego. Odwołujący się podniósł, iż budowę ogrodzeń między posesjami uregulowano w nowelizacji do ustawy Prawo budowlane z dnia 22 sierpnia 1997r. (Dz.U. Nr 88, poz. 554 oraz Nr 111, poz. 726), która zaczęła obowiązywać od 24 grudnia 1997r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...] października 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. Organ stwierdził, iż do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 sierpnia 1997r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ogrodzenia, z wyjątkiem przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych nie wymagały pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Od dnia wejścia w życie tej ustawy pozwolenia na budowę nie wymagają wszystkie ogrodzenia, zaś zgłoszenia wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony ulic, placów i innych miejsc publicznych niezależnie od ich wysokości oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 220cm. Nie budzi zatem wątpliwości, iż obiekty budowlane nie wymagające ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie mieszczą się w regulacji art. 48 Prawa budowlanego. Dotyczy to także urządzeń budowlanych jakimi są ogrodzenia. W sprawie, w ocenie organu, powinien mieć zastosowanie art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła B. W. Zarzuciła decyzji obrazę art. 5 ust. 1 pkt 1,2,9 i ust. 2 pkt 2 lit. b, pkt 4, art. 66 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 105 kpa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trakcie wizji lokalnej, przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane przez J. F. w 1995r. do wysokości 2,5m i długości 27,5m , zaś w 1997r. zostało podwyższone na całej długości do 2,75m. Tego rodzaju budowla uniemożliwia prawidłowy rozwój roślin na jej działce z powodu braku przewietrzenia nieruchomości. Ponadto, [...] WINB stwierdzając naruszenie przepisów Prawa budowlanego winien był ustalić czy zachodzą przesłanki z art. 66 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku zaś stwierdzenia, iż materiał dowodowy jest niekompletny winien był przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie skarżącej organ wskazał organowi I instancji kierunek postępowania wyjaśniającego, ale zamiast uchylić sprawę do ponownego rozpoznania, umorzył postępowanie, przez co naruszył art. 5 i 66 Prawa budowlanego oraz art. 105 kpa przez uznanie, że wydanie decyzji merytorycznej jest zbędne. W ocenie skarżącej na tak wysoki i długi mur niezbędne jest pozwolenie na budowę, wraz z obliczeniami konstrukcyjnymi i obliczeniami dotyczącymi ograniczenia nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nakazująca w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) rozbiórkę części ogrodzenia oraz decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca powyższą decyzję i umarzająca postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy/.../.Sąd nie jest uprawniony do rozszerzenia granic postępowania, zakreślonego toczącym się postępowanie administracyjnym. Niniejsze postępowanie prowadzone było w trybie art. 48 Prawa budowlanego i jedynie w tym zakresie Sąd ma prawo badać prawidłowość wydanych aktów administracyjnych oraz prawidłowość prowadzonego postępowania. Zgodnie z treścią art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego ogrodzenia, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten ograniczył rodzaje obiektów budowlanych do których ma zastosowanie, chodzi w nim jedynie o obiekty wymagające pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wykonywane lub wykonane bez spełnienia tych wymagań. W dacie budowy ogrodzenia, w latach 1995-1997, obowiązujące wówczas przepisy Prawa budowlanego nie wymagały dla budowy ogrodzeń pomiędzy posesjami, nie będącymi miejscami publicznymi, zarówno uzyskania pozwolenia, jak i dokonania zgłoszenia. Stan prawny zmienił się w tym zakresie w związku z nowelizacją Prawa budowlanego dokonanego ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw. (Dz.U.97r., Nr 111, poz.726 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie w dniu 24 grudnia 1997r, czyli jak ustaliły organy, już po wybudowaniu spornego ogrodzenia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy umorzył postępowanie rozbiórkowe, prowadzone w trybie art. 48 Prawa budowlanego, ze względu na to, że w czasie budowy ogrodzenia nie było wymagane w tym zakresie zarówno pozwolenie na budowę jak również zgłoszenie. W ocenie obecnego składu orzekającego, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że obiekty budowlane nie wymagające ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie mieszczą się w regulacji art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Dotyczy to także urządzeń budowlanych związanych z obiektami budowlanymi, jakimi są ogrodzenia. W tym zakresie więc ogrodzenia będą wyłączone spod nadzoru budowlanego. [Patrz: uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 21 czerwca 1999r. OPS4/99 ONSA 1999/4/118] Nie oznacza to jednak, iż w pozostałym zakresie nie będą one podlegały nadzorowi budowlanemu. W ocenie Sądu mieszczą się one w dyspozycji art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994 r. Z redakcji tych przepisów wynika, że w art. 50 chodzi o prowadzenie robót budowlanych innych niż te, o których stanowi art. 48. Definicja robót budowlanych (art. 3 pkt 7) obejmuje tym pojęciem budowę, jak również prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce każdego obiektu budowlanego, a więc i takiego, który nie wymaga pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Tym samym należy uznać, iż ogrodzenia mieszczą się w dyspozycji art. 50 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. Sąd podziela sugestię organu odwoławczego zawartą w uzasadnieniu decyzji, iż dalsze postępowanie winno być prowadzone w oparciu o art. 66 ust. 3 Prawa budowlanego, w szczególności z uwagi na charakter, wysokość, położenie oraz stan techniczny ogrodzenia. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, albo 3) jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Ustawodawca nie ograniczył tej regulacji, jak w art. 48, do konkretnych rodzajów obiektów budowlanych (np. wymagających pozwolenia na budowę). Należy uznać zatem, iż jego zamiarem było objęcie wszystkich obiektów budowlanych, a więc i tych, które nie wymagają pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia. Tym samym nie byłyby one w zakresie art. 66 prawa budowlanego z 1994 r. wyłączone spod nadzoru budowlanego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak na wstępie.