IV SA 4878/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skarg B. i S. L., S. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz małż. Bo. i S. L. oraz S. L. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7 IV SA 4878 i 4879/03 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003r. po rozpatrzeniu wniosku B. L., S. L. i S. L. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P. C. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż przedmiotowy budynek gospodarczy P. C. został usytuowany przy granicy dwóch działek: E. Z. i M. S . E. Z. i B D. reprezentująca interesy M. S. wyrazili zgodę na takie usytuowanie budynku gospodarczego. Analiza materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994r. wydana została zgodnie z prawem i nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art.156 k.p.a Wojewoda [...] wskazał, ze zarzut braku przez B. D. pełnomocnictwa od M.S. jest nietrafny, bowiem w myśl art. 33 § 4 kpa organ wydający decyzję mógł nie żądać pełnomocnictwa, ponieważ nie miał wątpliwości, co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony, a M. S. nigdy nie kwestionowała oświadczenia swojej matki. Kupując nieruchomość państwo L. znali sposób zabudowy na działkach sąsiednich i winni mieć świadomość uciążliwości lub ograniczeń jakie mogą być z tym związane. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Bo. L., S. L. i S. L . W wyniku jego rozpoznania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art.138 § 1 kpa w zw. z art.127 § 1 i 2 kpa, decyzją z dnia [...] października 2003r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003r. W uzasadnieniu podał, iż podstawowym zarzutem podnoszonym przez strony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty było skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie. Zdaniem skarżących polegało ono na przyznaniu statusu strony postępowania B. D.– matce M.S. bez stosownego pełnomocnictwa na piśmie lub zgłoszonego do protokołu. M. S. jest właścicielką nieruchomości sąsiadującej z działką inwestora P. C . Zarzut ten był także podnoszony w odwołaniu od zaskarżonej decyzji Wojewody. Ustosunkowując się do tego zarzutu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania przedmiotowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku gospodarczego - Rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, uzyskanie zgody właściciela działki sąsiedniej w przedmiotowej sprawie nie było wymagane. W związku z powyższym bezprzedmiotowy jest zarzut odwołania dotyczący kwestii pełnomocnictwa procesowego unormowany przepisem art.33 kpa. W oparciu o materiał dowodowy i okoliczności sprawy organ uznał, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek z art.156 § 1 kpa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. i S. L. oraz S. L. zarzucili, iż organ wydając zaskarżoną decyzję pominął treść par.12 - Rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki zgodnie z którym nie można było sytuować budynków w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki lub w odległości 3m jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych. Sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki było dopuszczalne jeżeli nie utrudniało prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej i było zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (§13 tego rozporządzenia). Skarżący podnieśli, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał takiej zabudowy. Poza tym w sprawie winna brać udział M. S. – właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką inwestora, a nie B. D., która nie była jej pełnomocnikiem. Skarżący podnieśli, że usytuowanie spornego budynku gospodarczego w granicy z ich nieruchomością uniemożliwia im dokończenie budowy domu mieszkalnego zgodnie z normami technicznymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 28 lutego 2005r. skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dodatkowo zarzucili, iż zaskarżona decyzja narusza art.107 § 1 kpa, ponieważ organ II instancji choć powołał się na rozporządzenie z 1980r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki nie odniósł się do kwestii usytuowania spornego budynku w granicy działki skarżących a miał taki obowiązek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie to jest jednym z trybów nadzwyczajnych, umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej, wszczęte może być na żądanie strony bądź z urzędu. Wszczęcie postępowania na żądanie strony, nie zwalnia jednak organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod katem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. W niniejszej sprawie organ II instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ograniczył się wyłącznie do wyjaśnienia jednego z zarzutów podnoszonych przez skarżących, a mianowicie, że przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu P. C. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego nie wymagały uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki. Każda decyzja administracyjna, w tym również decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym, musi spełniać wymogi określone w art. 107 kpa. Tymczasem zaskarżona decyzja w zasadzie pozbawiona jest uzasadnienia, a w szczególności nie posiada uzasadnienia faktycznego (art. 107 par.3 kpa). Stwierdzenie, że w dacie wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1994r.. nie była wymagana zgoda właściciela działki sąsiedniej na sytuowanie budynku gospodarczego bezpośrednio przy granicy działki, nie może być pełnym wyjaśnieniem sprawy w sytuacji, gdy skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności akcentowali okoliczność, że budynek gospodarczy został zlokalizowany w granicy ich działki, co uniemożliwia im obecnie dokończenie budowy domu zgodnie z warunkami technicznymi. Faktem jest, na co zwracają uwagę skarżący w skardze, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, (Dz. U. Nr 17, poz. 62), dalej zwanego rozporządzeniem, obiekty budowlane powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki i to należy uznać jako zasadę. Inne przypadki, dopuszczone przez przepisy tego rozporządzenia, sytuowania obiektów budowlanych w mniejszych odległościach niż 4 m od granicy działki, należy uznać za odstępstwo od zasady (wyjątek od reguły) i w tych sytuacjach należało brać pod uwagę również inne okoliczności określone w przepisach np. ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, względy bezpieczeństwa (pożarowe). Zgodnie, bowiem z treścią par.13 1. rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na terenach zabudowy zagrodowej w indywidualnych gospodarstwach rolnych zgodę na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy wyraża terenowy organ administracji państwowej, właściwy w sprawach pozwoleń na budowę. Zaś ust.2. tego przepisu stanowi, iż w wypadkach określonych w ust. 1 ściany budynku gospodarczego, graniczące z działką sąsiednią, nie powinny mieć okien i drzwi, a wody opadowe z dachu od strony granicy działki nie mogą być odprowadzane na teren działki sąsiedniej. Budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy stwierdzić należy, iż fakt, że sytuowanie obiektu budowlanego nie wymagało zgody właściciela sąsiedniej działki, nie oznaczało dowolności i nie zwalniało organu od uzasadnienia swego stanowiska, biorącego pod uwagę wskazane wyżej okoliczności. Tymczasem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994r. nie zawiera uzasadnienia, co już obligowało organy prowadzące postępowanie nieważnościowe do szczególnie starannego wyjaśnienia tych kwestii pod względem zgodności z innymi przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia. Powyżej omówione zagadnienia, nie zostały przez organy w niniejszej sprawie w ogóle wyjaśnione i uzasadnione, czym naruszono art. 7, 77 § 1 i 107 kpa, i co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można się natomiast zgodzić z zarzutem skarżących, iż pozbawienie strony – M. S. możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, poprzez niepowiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, bo tych kategoriach należy rozpatrywać zarzut skarżących, co niewątpliwie miało miejsce i spowodowało tym samym zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § pkt 4 kpa, może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Przypomnieć należy, iż w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby również stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Na marginesie tylko zauważyć trzeba, bo okoliczności ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że wszelkie dywagacje organów, iż B. D. była pełnomocnikiem M. S. nie mają żadnego oparcia w materiale sprawy, przeciwnie jak to wynika z przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 1994r. była traktowana przez organ jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, czyli strona tego postępowania. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie, art.145 par.1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153) . Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.