IV SA 4892/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-18
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Borkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może oprzeć swoje rozstrzygnięcie na oświadczeniach złożonych przez strony i świadków, które nie zostały utrwalone w formie protokołu zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na oświadczeniach złożonych przez strony i świadków, jeśli nie zostały one utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i nast. KPA. Takie oświadczenia, dołączone do odwołania, nie mają mocy dowodowej w postępowaniu administracyjnym, a ich wykorzystanie przez organ narusza zasady postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego bez pozwolenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że budynek istniał przed nabyciem nieruchomości przez obecnych właścicieli i że jego modernizacja nie wymagała pozwolenia. Skarżący I. W. zarzucił organowi odwoławczemu bezpodstawne oparcie się na oświadczeniach świadków i właściciela, które nie zostały prawidłowo utrwalone.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, As. WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi I. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. W. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
7/IV S A 4892/02
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 48 prawa budowlanego nakazał G. i J. małżonkom S. dokonanie rozbiórki wybudowanego bez pozwolenia budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 4,35 m x 2,67 m posadowionego na działce nr [...] w W. przy ulicy [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęte zostało na wniosek właściciela sąsiedniej nieruchomości I. W. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2002 r. ustalono , że na posesji inwestor dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej , obłożony sidingiem , z dachem jednospadowym odprowadzającym wodę na sąsiednią działkę . Stosownie do oświadczenia J. S. budynek ten został zrealizowany w 2001 r. w związku z czym organ zastosował przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Ustalono ponadto ,że wybudowanie takiego obiektu wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę .
Od decyzji tej odwołali się małżonkowie S. W odwołaniu podnieśli , że przedmiotowy budynek "architektury ogrodowej" przylegający do budynku mieszkalnego od strony zachodniej istniał już w momencie zakupu całej nieruchomości od poprzedniego właściciela w listopadzie 1996 r. . Natomiast w roku 2001 r. dokonali tylko jego remontu w ten sposób że obłożyli go sidingiem i zamontowali drzwi. Nadto do swojego odwołania dołączyli oświadczenia małżonków B. małżonków, S. i W. D. - mieszkańców W. , którzy potwierdzili istnienie przedmiotowego budynku w momencie zakupu nieruchomości w roku 1996 .
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił nakazania rozbiórki w trybie art. 48 prawa budowlanego .
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za udowodnioną okoliczność iż przedmiotowy budynek istniał w roku 1996 to jest w chwili nabycia nieruchomości przez małżonków S. Oparł się w tym na oświadczeniach właścicieli oraz sąsiadów dołączonych do odwołania . Ponadto organ uznał ,że obłożenie tego budynku sidingiem to jest jego modernizacja mająca miejsce w roku 2001 nie wymagało pozwolenia na remont ani zgłoszenia . W tych okolicznościach nakazanie rozbiórki organ uznał za wadliwe.
Skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył I. W. i domagał się jej uchylenia . W skardze podniósł ,że organ II instancji oparł się bezpodstawnie na oświadczeniu J. S. i jego sąsiadów dołączonych do odwołania co do daty wybudowania budynku . Twierdził bowiem , że budynek zrealizowany został w roku 2001, na dowód czego dołączył oświadczenia J. G., T. K. , K. B. i E. K.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył ,co następuje :
Skarga jest zasadna . Podstawowym problemem w sprawie było prawidłowe ustalenie daty realizacji przedmiotowego budynku gospodarczego i zakresu prac wykonanych w roku 2001.
Ustalenia organów obu instancji są w tym przedmiocie całkowicie rozbieżne . Organ I instancji ustalił bowiem, że budynek zrealizowany został w całości w roku 2001 . Oparł się przy tym na oświadczeniu właściciela nieruchomości J. S. zawartym w protokole oględzin z dnia [...] kwietnia 2002 r. Stwierdzić jednak należy, że protokół ten dotyczył głównie ogrodzenia . Co do budynku to zawarto w nim opis , że "na posesji w roku 2001 został postawiony drewniany budynek gospodarczy postawiony na legarach na gruncie . Budynek pokryty sidingiem i dach blachodachówką". Zapis protokołu jest w istocie bardzo skąpy i jedynie domyślać się można, że data powstania obiektu została wskazana przez właściciela . Poczynione w oparciu o taki protokół ustalenia okazały się łatwe do wzruszenia .
Wzruszył je organ odwoławczy odmawiając nakazania rozbiórki. Przy czym nowych ustaleń, całkowicie odmiennych dokonał z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 kpa . Oparł się bowiem o dołączone do odwołania trzy oświadczenia mieszkańców W. oraz zmienione oświadczenie samego właściciela co do daty powstania budynku . Nie poddał ich jednak jakiejkolwiek weryfikacji , ocenie czy konfrontacji z dowodami przeciwnymi.
Ponadto w świetle brzmienia art. 67 § 2 kpa powyższe oświadczenia nie mają żadnej mocy dowodowej. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - a do takich należy ustalenie daty realizacji obiektu - w tym m.in. zeznania świadków, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i następnymi kpa.
Powyższe okoliczności nie mogły zatem zostać uznane za udowodnione. Zostały bowiem przedstawione w postaci zwykłych oświadczeń dołączonych do odwołania . Organ II instancji nadał im jednak moc dowodową i orzekł w sposób merytoryczny, nie przeprowadzając w istocie żadnego postępowania dowodowego i nie dysponując w rzeczywistości innym materiałem dowodowym jak ten zgromadzony przez organ I instancji.
W tej sytuacji koniecznym będzie rozważenie czy organ odwoławczy będzie w stanie samodzielnie przeprowadzić postępowanie dowodowe w sposób wyczerpujący , zapewniający poszanowanie reguł wyznaczonych przepisami art. 7 i art. 77 kpa , czy też niezbędne będzie rozstrzygnięcie kasacyjne na podstawie art. 138 § 2 kpa .
Ujawnione naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. )
Ponadto na podstawie art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II i III wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło