IV SA 4912/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-03

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić ostateczną decyzję o zmianie sposobu użytkowania budynku, jeśli od jej wydania upłynęło więcej niż 5 lat, nawet jeśli postępowanie zostało wznowione z powodu nieuczestniczenia strony w pierwotnym postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ostatecznej decyzji, jeśli od jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat, nawet jeśli postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (nieuczestniczenie strony w postępowaniu). Uchybienie to może zostać skonsolidowane przez organ wyższego stopnia.
Stan faktyczny
Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie ostatecznej decyzji z 1996 r. o zmianie sposobu użytkowania budynku złożyli sąsiedzi, wskazując na swoje nieuczestniczenie w pierwotnym postępowaniu. Prezydent Miasta wznowił postępowanie i uchylił decyzję z 1996 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta, stwierdzając naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1996 r., ale odmówił jej uchylenia z powodu upływu 5 lat od jej wydania. Skarżący (J.R.) wniósł skargę do WSA, kwestionując status stron postępowania wznowieniowego oraz prawidłowość ustaleń organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku. Nr [...] Prezydent Miasta [...] udzielił J.R. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania drugiej kondygnacji budynku handlowo - usługowego znajdującego się na terenie nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] przy ul. P. w L. na cele mieszkalne. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] marca 2003 roku Z. i M. F. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazali art.l45§lpkt.4 kpa tj. nie uczestniczenie bez własnej winy w postępowaniu w którym zapadła decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku. Wskazali również jako podstawę wznowienia postępowania art.l45§l pkt.l i 5 kpa. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku, Nr [...] ([...]) Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku. Nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Nr [...] ([...]) Prezydent Miasta [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 1996 roku. Nr [...] wobec nieuczestniczenia przez M. i Z. F. w postępowaniu w którym zapadła ta decyzja. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Z. i M. F. podnosząc zarzut, że przy wydawaniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta [...] nie wziął pod uwagę przesłanek z art. 145§ 1 pkt.l i 5 kpa. Również ich wniosek o uzupełnienie podstawy prawnej postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 29 maja 2003 roku nie został uwzględniony. Zdaniem skarżących Prezydent winien ustalić i przedstawić fakty i ewentualne nieprawidłowości jakie zaistniały przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części budynku o charakterze usługowo - handlowym na cele mieszkalne. W ocenie skarżących przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art.7 kpa, art.8 kpa, art.9 kpa. art. 10 kpa. art. 11 kpa i art. 13 kpa. Decyzją z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] ([...]) Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku oraz stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] wydana została z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia albowiem od dnia jej ogłoszenia upłynęło 5 lat. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] wskazał. że do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art.l45§l pkt.l kpa konieczne jest uprzednie prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające sfałszowanie dowodu co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W sprawie nie ujawniono również istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów, które istniałyby w dniu wydawania decyzji lecz nieznane były organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wyjaśniające potwierdziło jedynie istnienie przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 145§ ł pkt.4 kpa tj. nie branie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu. Zgodnie z treścią art.l45§l kpa uchylenie decyzji w postępowaniu wznowieniowym z przyczyn określonych w art. 145§ 1 pkt. 3-8 kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Decyzja z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] została doręczona J.R. w dniu 20 lutego 1996 roku i od tej daty liczyć należy termin pięcioletni określony w art.l46§l kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J.R. podnosząc zarzut, iż zarówno postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2003 roku jak i decyzja z dnia [...] sierpnia 2003 roku oraz zaskarżona decyzja Wojewody [...] zapadły z rażącym naruszeniem prawa gdyż Z. i M. F. błędnie zostali uznani za stronę postępowania. W rzeczywistości bowiem decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku w żaden sposób nie naruszała ich interesów. Wynika to zdaniem skarżącego z faktu, iż wyrazili oni zgodę na proponowaną przez niego rozbudowę budynku. Nadto zdaniem skarżącego Z. i M.F. wiedzieli o funkcji mieszkalnej segmentu znajdującego się na działce o nr ew. [...] znacznie wcześniej niż to stwierdzili w swym wniosku wznowienie postępowania z dnia 06 marca 2003 roku. Świadczy o tym fakt, iż Z.F. po zapoznaniu się z projektem rozbudowy budynku oświadczeniem z dnia 16 września 1999 roku wyraził na nią zgodę. Nieprawdziwe są również zdaniem skarżącego twierdzenia Z. i M. F., że prowadzą oni działalność gospodarczą w pawilonie znajdującym się na działce o nr ew. [...], gdyż działalność taką w rzeczywistości prowadzi tam ich córka H.C. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku zapadła również z naruszeniem art.l46§2 kpa, gdyż nastąpiło już przedawnienie możliwości uchylenia decyzji z dnia [...] lutego 1996 roku. Z kolei decyzja Wojewody [...] również zapadła z naruszeniem prawa gdyż pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku handlowo - usługowego na cele mieszkalne nie naruszało interesów Z. i M. F. gdyż powoływali się oni w rzeczywistości na interes ich córki, a nie własny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie narusza prawa. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, iż postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku. Nr [...] nie powinno być nigdy wszczęte, gdyż Z. i M. F. nie przysługiwał status strony postępowania. Zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z. i M. F. w dacie wszczynania postępowania wznowieniowego byli sąsiadami nieruchomości należącej do skarżącego. Zmiana sposobu użytkowania budynku należącego do skarżącego mogłaby mieć wpływ na sposób użytkowania ich nieruchomości. Ochrona tego rodzaju interesów przewidziana jest w ustawie z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Należy odróżnić status bycia przez daną osobę stroną postępowania od tego czy podnoszone przez taką osobę w toczącym się postępowaniu argumenty są słuszne czy nie. Nie można też zgodzić się z argumentem skarżącego, że postępowanie wznowienie wszczęto z naruszeniem terminu określonego w art.l48§2 kpa. Okoliczność, iż skarżący wiedzieli o zmianie sposobu użytkowania należącego do skarżącego budynku w 1996 roku nie oznacza, iż skarżący już wówczas wiedzieli o decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...]. Zgodnie z treścią art.l48§2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.l45§l pkt.4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W wyroku z dnia 14 października 1999 roku, sygn. akt IV SA 1662/97 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "zgodnie z art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zatem z treści tego przepisu wynika wprost, iż liczy się dzień, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dzień, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia". Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż Z. i M. F. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku w terminie określonym w art. 148§2 kpa i brak jest podstaw do kwestionowania tego faktu. Okoliczność czy Z. i M. F. prowadzili w swoim budynku działalność gospodarczą, czy też użyczali swojego budynku córce by ona prowadziła tam działalność gospodarczą nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Status strony przysługiwał Z. i M. F. z samego faktu, iż tak w dacie wydawania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku należącego do J. R. oraz w dacie wydawania postanowienia o wznowieniu postępowania byli oni sąsiadami nieruchomości, której dotyczyła decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku. Zgodzić należy, się z poglądem skarżącego, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Nr [...] ([...]) zapadła z naruszeniem art.l46§l kpa. Uchybienie to zostało jednak konwalidowane rozstrzygnięciem zawartym w decyzji Wojewody [...]. Również podnoszona przez skarżącego w pismach kierowanych do Sądu po wniesieniu skargi okoliczność, że pozwolenie na użytkowanie budynku należącego do Z. i M. F. została sfałszowana nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż decyzja ta nie była podstawą rozstrzygnięć jakie zapadły w niniejszej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło