IV SA 4919/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-13

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Moraczewski, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który został następnie zalegalizowany poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który został następnie zalegalizowany decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, nie jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa. Wydanie pozwolenia na użytkowanie, nawet bez wcześniejszego pozwolenia na budowę, skutkuje zalegalizowaniem samowoli budowlanej i zamyka drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w K. WINB uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego ganku i umorzył postępowanie w tej sprawie, uznając, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu zamyka postępowanie legalizacyjne. GINB utrzymał w mocy decyzję WINB, stwierdzając brak przesłanek do stwierdzenia nieważności. Skarżący domagał się nie rozbiórki, ale ochrony swoich praw własnościowych i prawa do zabudowy działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, AS. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie w przedmiocie rozbiórki ganku oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 1994 r. nakazującą T. K. dokonanie rozbiórki ganku samowolnie zrealizowanego przy budynku mieszkalnym na działce przy ul. [...] w C. oraz umorzył postępowanie w przedmiocie rozbiórki w/w ganku. W uzasadnieniu wskazał, że uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego zamyka postępowanie w przedmiocie jego legalności. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2002 r. wystąpił J. G. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 r. W uzasadnieniu stwierdził, że zasadne było umorzenie postępowania w przedmiocie rozbiórki, albowiem w sytuacji zalegalizowania obiektu zachodzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W przedmiotowej sprawie przybudówka (ganek) wykonana została bez pozwolenia na budowę z 1994 r., a do samowolnie wybudowanych obiektów – wybudowanych na terenie przeznaczonym zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową i nie stwarzających niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, nie stosuje się art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a właściwy organ wydaje inwestorowi, jeśli zachodzi taka potrzeba, decyzje nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem – celem jego legalizacji i wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (w sytuacji braku pozwolenia na budowę). Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie zastępuje decyzji o pozwoleniu budowę, ale ma ten skutek, że wcześniej popełnioną samowolę uważa się za zalegalizowaną. W ocenie organu decyzja z dnia [...] marca 2002 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił J. G. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, iż decyzje podejmowane przez organy administracji nie mają wpływu na stosunki własnościowe, do regulowania których powołane są sądy powszechne – zatem argumenty dotyczące praw własności i dziedziczenia skarżącego, pozostają bez wpływu na wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie. Ponadto w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, o stwierdzenie nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć jedynie sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty tak, jak w postępowaniu odwoławczym. W ocenie organu, przytoczone wyżej okoliczności, jak i brak innych przesłanek stanowią o braku podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł J. G. Skarżący podał, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest dla niego bardzo krzywdząca, gdyż umarza postępowanie w przedmiocie rozbiórki ganku samowolnie zrealizowanego. Nie domaga się wprawdzie rozbiórki ganku ale domaga się aby jego działka nie została zwężona, gdyż utraciłby prawo zabudowy. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] marca 2002 r. została wydana z naruszeniem przepisów o własności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a taki tylko wzgląd mógłby uzasadniać uchylenie tej decyzji. Przedmiotem badania, w niniejszym postępowaniu, przez organ nadzoru budowlanego była decyzja z dnia [...] marca 2002 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., który uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta C. nakazującą T. K. dokonanie rozbiórki ganku samowolnie zrealizowanego i umarzającą postępowanie w przedmiocie jego rozbiórki, w odniesieniu do którego to orzeczenia organ rozpoznający sprawę w trybie wszczętego postępowania nadzwyczajnego stwierdził brak zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy określona decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Zasadnie stwierdził organ, wydający zaskarżoną decyzję, brak wystąpienia tego rodzaju "kwalifikowanego" naruszenia prawa w odniesieniu do badanej decyzji. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych we wniesionej skardze stwierdzić należy, że decyzje podejmowane przez organy administracji nie mają wpływu na stosunki własnościowe, do regulowania których powołane są sądy powszechne. Istotne tak dla oceny zarzutów skarżącego, jak i oceny decyzji badanej w toku postępowania o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji jest kwestia, że przybudówka (ganek) wykonana została bez pozwolenia na budowę 1994 r., a więc pod rządami poprzednio obowiązującego prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Do samowolnie wybudowanych obiektów – wybudowanych na terenie przeznaczonym zgodnie z planem zagospodarowani przestrzennego (w niniejszej sprawie pod zabudowę mieszkaniową) i nie bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani też niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia nie stosuje się art. 37 (stanowiącego o przymusowej rozbiórce) Prawa budowlanego z 1974 r., a właściwy organ wydaje inwestorowi, jeśli zachodzi taka potrzeba, decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem – celem jego legalizacji i wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (jeżeli brak było pozwolenia na budowę). W przedmiotowej sprawie decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 1995 r. T. K. uzyskała pozwolenie na użytkowanie ganku. Decyzja ta jest ostateczna. Tak więc wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie zastępuje wprawdzie decyzji o pozwoleniu na budowę, ale ma ten skutek, że wcześniej popełnioną samowolę uważa się za zalegalizowaną. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło