IV SA 493/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002r. po rozpatrzeniu odwołania W.K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002r. stwierdzającej z urzędu na podst. art.156 par.l pkt.2 kpa. nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 200lr. udzielającej W.K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną oraz ogrodzeniem od drogi publicznej, basenu odkrytego, kortu tenisowego położonych na działkach nr [...] i [...] w S. - na podst. art.138 par.l pkt.l kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2001r. Starosta [...] na podstawie art.49 ustawy Prawo budowlane z 1994r. udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego domu mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną oraz ogrodzeniem od drogi publicznej, basenu odkrytego, kortu tenisowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Wojewoda [...] w związku z pismem wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie egzekucji rozbiórki stanu zerowego tego obiektu, wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie zgodności z prawem "w/w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W jego efekcie stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia 12 lipca 2001r. Organ wojewódzki wyjaśnił, że decyzja Starosty [...] została wydana z rażącym naruszeniem art.49 Prawa budowlanego z 1994r., ponieważ ujawnienie samowoli budowlanej nastąpiło pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygniecie Wojewody [...] jest prawidłowe. Przepis art.49 Prawa budowlanego z 1994r. stanowiący podstawę prawną kontrolowanej decyzji zawiera jedyną możliwość zalegalizowania samowolnej budowy. Może to nastąpić wówczas gdy od dnia zakończenia samowolnej budowy obiektu budowlanego upłynęło 5 lat /art.49 ust.l/ a właściciel uzyskał pozwolenie na użytkowanie takiego obiektu./ art.49 ust.2/. Konieczny jest więc upływ 5 lat od dnia zakończenia budowy . Oznacza to że w tym okresie organ nadzoru budowlanego nie powziął informacji o samowolnym prowadzeniu budowy. W sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem fakt powzięcia informacji o popełnieniu samowoli budowlanej przez organy nadzoru budowlanego miał miejsce przed 1 stycznia 2000r. Ponadto wcześniejsze rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego odnośnie przedmiotowej inwestycji spowodowało, że brak było możliwości prowadzenia postępowania i wydania decyzji przez Starostę [...] o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art.49 prawa budowlanego z 1994r. Okoliczność, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na terenie przeznaczonym zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę jednorodzinną i że w obrocie prawnym istnieje decyzja GINB dotycząca uchylenia nakazu rozbiórki orzeczonego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] 10. 1996r. r. nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 200l r. została wydana z rażącym naruszeniem art.49 prawa budowlanego z 1994r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, W. K. wniósł o ustalenie osób będących stronami postępowania administracyjnego i datę jego wszczęcia oraz uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie wskazując w skardze konkretnych zarzutów wyjaśnił, iż. podtrzymuje argumentację zawartą w swoim odwołaniu z dnia 29 września 2002r. i przedstawioną w stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2000r. W odwołaniu tym podnosił m.in. iż decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego z dnia [...] października 1996r. została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 1999r. Ponadto organ I instancji nie wykazuje, aby istniały inne decyzje rozbiórkowe ani też nie ustala czasu "samowoli budowlanej". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W kontrolowanej przez organy nadzoru decyzji z dnia 12 lipca 200lr. jako podstawę prawną udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wskazano art.49 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r./ Dz.U. nr 106 z 2000r, poz. 1126 ze.zm - dalej zwanej ustawą Prawo budowlane/. Stwierdzając nieważność w/w decyzji na podstawie art.156 par.l pkt.2 kpa organy nadzoru stwierdziły, że wydana ona została z rażącym naruszeniem art.49 ustawy Prawo budowlane./ oczywiście w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego/ Z tym stanowiskiem organu odwoławczego jak i organu I instancji należy się zgodzić, ponieważ w sprawie brak jest podstaw prawnych do zastosowania tego przepisu. Przepis art.49 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie ma w pełni samodzielnego charakteru, jego stosowanie możliwe jest bowiem wyłącznie w tych sytuacjach, w których-spełnione są przesłanki ustawowe określone w art.48 oraz upłynie 5 lat od zakończenia budowy. Ustawa wyraźnie stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 jeżeli upłynie 5 lat od zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Zatem ustawodawca nie przewiduje innych sytuacji, w których mogłoby dojść do stosowania tego artykułu. Przepis ten może być stosowany w odniesieniu do obiektu budowlanego wykonanego z naruszenie przepisów prawa o którym stanowi art.48, obowiązujący od 1.01.1995r. natomiast w sprawie o rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części którego budowa została zakończona przed tym dniem lub w stosunku do którego zostało przed tym dniem wszczęte postępowanie administracyjne mają zastosowanie przepisy dotychczasowe./art.l03 ust.2/7 uchwała NSA z 10.06.1996r, OPS 3/96, ONSA1997,nrl,poz.27. Z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonej przez W. K. budowy domu mieszkalnego zostało wszczęte przed 1 stycznia 1995r. Materiał -dowodowy zebranego w sprawie wskazuje że –W. K. bez pozwolenia na budowę przystąpił do realizacji przedm. domu mieszkalnego w 1994r. i dlatego decyzją z dnia [...].06.1994r. organ I instancji wstrzymał prowadzoną budowę zobowiązując do złożenia określonych dokumentów a następnie decyzja z dnia [...] grudnia 1994r utrzymaną w mocy przez organ II instancji decyzją z dnia [...] marca 1995r.zostało wydane pozwolenie na kontynuowanie budowy budynku mieszkalnego. NSA wyrokiem z dnia 23 marca 2000r. uchylił jednak decyzję z dnia [...] marca 1995r.. W dniu [...] .10. 1996. Organ instancji w oparciu o art.37 ust.l ustawy z dnia 24 października \ 974r. w zw. z art. 103 ust.2 nakazał skarżącemu rozbiórkę stanu zerowego budynku mieszkalnego, basenu kąpielowego, oczka wodnego i kortu tenisowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 1996r. przez organ II instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie decyzja rozbiórkowa istniała w obrocie prawnym ponieważ NSA wyrokiem z dnia 23 marca 2000r. w sprawie IV S.A. 1608/99 uchylił decyzję GINB z dnia [...] czerwca 1999r. którą organ ten stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1996r oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Także na dzień orzekania przez Sąd decyzje rozbiórkowe pozostają w obrocie prawnym, ponieważ NSA wyrokiem z dnia 4 marca 2004 w sprawie uchylił decyzję GINB z dnia [...] maja 200lr. który po ponownym rozpoznaniu sprawy po uchyleniu jego decyzji przez sąd wyrokiem z dnia 23 marca ,utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 99r. Skoro zatem postępowanie rozbiórkowe zostało wszczęte przed 1 I 95 i zakończone decyzja o rozbiórce w sprawie nie mógł mieć zastosowania art.48 a tym samym art.49 . Z akt sprawy wynika czego już organy nie podnoszą wprost że Mimo orzeczonej rozbiórki skarżący w lipcu 1997r. kontynuował budowę na istniejącym stanie zerowym wykonując nadziemną część budynku, co doprowadziło do wydania kolejnej decyzji rozbiórkowej tym razem w oparciu o art.48 Wynika to z decyzji Kierownika Urzędu rejonowego w [...] z dnia [...] 09 1997r utrzymanej w mocy przez organ II instancji w dniu [...].11.97, którą orzeczono rozbiórkę nadziemnej części budynku mieszkalnego obejmującą ściany parteru i dach. Decyzja ta jest ostateczna i również pozostaje w obrocie prawnym. Brak było zatem podstaw do zastosowania art.49 także i dlatego, że w sprawie orzeczono rozbiórkę przedm. obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania nieważnościowego z dnia [...] stycznia 2002r i jako adresata wymieniono także skarżącego. Niezrozumiałe są zatem wątpliwości skarżącego zarówno co do tej daty jak i stron postępowania skoro postępowanie wszczęto z urzędu. Biorąc powyższe pod uwagę, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2OO3r. nr 124, poz. 1153/ - skargę oddalił.