IV SA 4933/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. i A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki szamba betonowego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7 IV S.A. 4933/03 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zawiadomienia T. H. nakazał B. i E. R. likwidację szamba betonowego na działce [...] położonej w W. przy ul. Z. w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na podstawie art. 40 i 56 ustawy Prawa budowlanego z 1974r., że postanowieniem z dnia [...] października 2002r. zobowiązano B. i E. R. do wykonania inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną szamba wybudowanego niezgodnie z planem realizacyjnym zagospodarowania działki nr [...] położonej w W. W dniu 5 marca 2003r. B. R. złożyła inwentaryzację wraz z ekspertyzą techniczną z których wynika, ze przedmiotowe szambo zostało zlokalizowane 3,60 m od istniejącego budynku gospodarczego, 3 m od granicy z działką nr [...] oraz 14,60 m od istniejącej studni wierconej na działce nr [...]. We wnioskach przedłożonej ekspertyzy zalecano, iż szambo należy rozebrać, gdyż nie spełnia warunków określonych przepisami w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według oświadczenia inwestora szambo wykonano w 1994r., a więc w okresie obowiązywania przepisów Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U nr 17 z 14 sierpnia 1998r. poz. 173). Zgodnie z par 21 ust 1 pkt 3 w/w rozporządzenia odległość studni od zbiorników do gromadzenia nieczystości wynosi 15 m. W danym przypadku odległość wykonanego szamba od studni znajdującej się na sąsiedniej działce wynosi 14, 60 m, co jest sprzeczne z ustaleniami przepisów w/w rozporządzenia. Od powyższej decyzji odwołali się B. i E. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący podnieśli zarzut obrazy przepisu prawa materialnego art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane polegającą na uznaniu przez organ I instancji, iż przepis ten ma zastosowanie do przedmiotowego stanu faktycznego w sytuacji, gdy nie dokonano ustaleń, czy minimalne uchybienie odległości 15 m wybudowanego szamba od studni na działce [...] powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, bądź też pogarsza warunki zdrowotne. Skarżący wskazali, że warunkiem wydania decyzji o rozbiórce na podstawie art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w związku z art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane jest ustalenie, iż wybudowany obiekt (przedmiotowe szambo) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych. Skarżący zarzucili, ze takich ustaleń organ I instancji nie dokonał. Zamiast tych ustaleń sięgnięto do przepisów o charakterze formalnym i poprzestano na ustaleniu, iż między studnią na działce sąsiedniej a wybudowanym szambem nie została zachowana odległość 15 metrów. Skarżący wskazali, iż w ich ocenie przedmiotowe szambo nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych. Ponadto studnia na sąsiedniej działce nie jest wykorzystywana, woda nie jest z niej czerpana. Woda do celów spożywczych jest natomiast pobierana z wodociągu miejskiego, do którego budynek sąsiadów jest przyłączony. Jak wskazali skarżący na sąsiedniej działce obok ulokowanej tam studni znajdują się dwa ścieki z nie wybetonowanym dnem, położone w odległości kilku metrów od studni. W ocenie skarżących organ nie ustalił, iż przesłanki o których mowa w art. 37 ust. Pkt 2 istnieją, zatem brak było podstaw do nakazania likwidacji szamba. Ponadto jak wskazali skarżący brak przesłanek negatywnych wymienionych w w/w przepisie daje podstawę do legalizacji obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] października 2003r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 2 Kpa oraz art. 83 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z inwentaryzacją i ekspertyzą techniczną, do której przedłożenia zobowiązani byli B. i E. R. wynika, że przedmiotowe szambo zostało zlokalizowane 3,60 m od istniejącego budynku gospodarczego, 3 m od granicy działki nr [...] oraz 14,60 m od istniejącej studni wierconej na działce nr [...]. W ocenie organu odwoławczego odstępstwo rzędu 40 cm należy uznać za nieistotne. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i A. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, ze organ odwoławczy nie odniósł się do twierdzeń zawartych w ekspertyzie technicznej szamba usytuowanego na działce nr [...]. Zarzucili, ze zaskarżona decyzja narusza przepisy rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, a mianowicie par 21 ust 1 pkt 3 który wyrażanie stanowi, ze odległość studni od zbiorników do gromadzenia nieczystości wynosi 15 m. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzkie Sądy Administracyjne. Skarga jest zasadna. Dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003r, uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i umarzającej postępowanie organu pierwszej instancji Sąd wziął pod uwagę, iż istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Dlatego też organ odwoławczy powinien zbadać zarówno legalność kontrolowanej decyzji jak i ocenić stan sprawy, a w razie potrzeby uzupełnić postępowanie dowodowe. Co do zasady odmowa legalizacji wybudowanego obiektu (w tym wypadku szamba) w czasie obowiązywania ustawy Prawa budowlanego z 1974r. nastąpić może jedynie gdy obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jednocześnie nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń na zasadzie art. 40 tej ustawy. W wypadku samowoli budowlanej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego znajdzie zastosowanie nie wtedy, gdy zajdzie taka możliwość, lecz wówczas gdy występuje taka konieczność (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 1989r. IV SA 83/89). Natomiast realizacja obiektu naruszającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki w stopniu wskazującym na możliwość niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia zwłaszcza prowadzona bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi okoliczność uzasadniającą nakazanie przymusowej rozbiórki tego obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z dnia z 1974r (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 1981r. IV SA 790/81). Organ pierwszej instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. stosując w/w przepis do samowolnie wykonanego szamba betonowego nakazał inwestorowi jego rozbiórkę wobec tego, że nie spełnia ono warunków określonych w § 21 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził zaś, że odstępstwo w zakresie odległości dopuszczalnej szamba od studni wierconej na sąsiedniej działce wynosi 40 cm, a więc nie jest istotne. Przede wszystkim stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie wskazał dlaczego stwierdzone odstępstwo uznał za nieistotne w szczególności w aspekcie związanego z usytuowaniem szamba niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Brak uzasadnienia merytorycznego w tym zakresie stanowi naruszenie prawa materialnego art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. jak również przepisów postępowania art. 107 § 3 kpa. Te uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując odwołanie B. i E. R. organ odwoławczy winien mieć na względzie, nie tylko § 21 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących odległości szamba od studni dostarczającej wody do picia i na potrzeby gospodarcze (min. 15m), ale także § 23 rozporządzenia, który stanowi, że dopuszcza się sytuowanie szczelnych i krytych zbiorników nieczystości, w przypadku gdy są to urządzenia wolno stojące pod warunkiem usytuowania ich od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach mieszkalnych, budynkach w których znajdują się inne pomieszczenia na pobyt ludzi w odległości co najmniej 15m. Z powyższych względów na podstawie art. 145 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku.