IV SA 4935/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 4935/03 UZASDNIENIE Prezydent [...], decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił W.-H. Z. pozwolenia na budowę polegającą na wydzieleniu części pomieszczeń w piwnicy i na piętrze oraz wykonania schodów z parteru na piętro i z parteru do piwnicy w pawilonie usług kamieniarskich, usytuowanym przy ul: [...] na działce nr ew. [...], obręb [...]. Organ administracyjny uznał, iż inwestor przedstawił wszystkie wymagane przepisami prawa dokumenty i projekt budowlany wykonany przez uprawnionego projektanta, prawo do nieruchomości na cele budowlane – akt notarialny z [...] marca 1993r i wypis z księgi wieczystej. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. J. P. podnosząc, iż decyzja narusza jego prawa jako właściciela. Inwestor nigdy nie był właścicielem budynku, co wynika z rejestru gruntów działki nr [...]. Dzierżawa tej działki inwestorowi została wydana wbrew przepisom uniemożliwiając odwołującemu dojście do budynków na działce nr [...] i [...]. Odwołujący załączył ekspertyzę techniczną nr [...], z której wynika, iż odwołujący jest właścicielem budynku. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, iż inwestor jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] położonej przy ul. [...] (błąd) w [...] – odpis z księgi wieczystej. Nieruchomość ta została nabyta aktem notarialnym z dnia [...] marca 1993r. Ponadto inwestor dołączył wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z [...] czerwca 2002r. sygn. akt [...] nakazujący J. P. opuszczenie i opróżnienie działki nr [...] oraz wyrok Sądu Najwyższego oddalający kasację w sprawie karnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z [...] grudnia 1997r. (utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z [...] września 1997r.- sygn. akt [...]), którym wezwano J. P. do opuszczenia bloku przy ul. [...], stanowiącego własność notarialną W. Z. Dostęp do działki nr [...] należącej do odwołującego może nastąpić przez działkę nr [...], której też jest on właścicielem. Skargę na tą decyzję wniósł J. P., podnosząc, iż jest właścicielem budynku mieszkalnego, który nabył wraz z działką nr [...], aktem notarialnym z [...] lutego 1995r. Poprzez wydaną decyzję organy administracyjne chcą dokonać zaboru jego budynku i część jego oddać W.-H. Z. Na działce nr [...] nie ma żadnego budynku, co wynika z rejestru gruntów. Okoliczność, iż skarżący jest właścicielem budynku stwierdzono również w ekspertyzie technicznej. J. P. wnosił o przeprowadzenie wizji lokalnej, która potwierdzi jego zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są określone w art. 6 i 7 kpa – zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa na organie administracji państwowej spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrywania całego materiału dowodowego. Obowiązku powyższego nie dopełniły organy orzekające w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 7 ust. 1 – ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną – stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, iż do niniejszej sprawy wszczętej w dniu 28 kwietnia 2003r. stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003r. W myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy – pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor W.-H. Z. przedstawił organowi akt notarialny z [...] marca 1993r. na mocy, którego nabył on prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] ([...]), na której wniesiony został kantor zakładu usług pogrzebowych – stan surowy zamknięty, odpis z księgi wieczystej nr [...], wypis z rejestru gruntów oraz w późniejszym okresie decyzję nr [...] Prezydenta [...] dnia [...] października 2003r. na mocy, której przekształcono prawo wieczystego użytkowania do działki nr [...] w prawo własności na rzecz W.-H. Z. Dodatkowo inwestor załączył do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego [...] z [...] czerwca 2002r. sygn. akt [...] (bez uzasadnienia) nakazujący J. P. opuszczenie i opróżnienie działki gruntu o nr [...] oraz położony na tej działce budynek i wydanie go W.-H. Z. W świetle tych dowodów zdaniem organów administracyjnych bezsporne było iż inwestor dysponował nieruchomością nr [...] i usytuowanym na niej budynkiem, na cele inwestycyjne. Pominięta została jednak podstawowa okoliczność, wynikająca już z przedstawionego przez inwestora projektu budowlanego i potwierdzona następnie wyjaśnieniami stron złożonymi w toku rozprawy sądowej, że budynek, w którym miały być dokonane prace budowlane objęte decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2003r. o pozwoleniu na budowę, położony jest na dwóch nieruchomościach nr [...] i [...]. Jak przedstawił to sam inwestor "do niego należy 3m w głąb budynku", natomiast pozostała jego część usytuowana została na działce nr [...] należącej do skarżącego J. P. Stosownie do art. 48 kc do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane. Należy więc przyjąć, iż inwestor i skarżący są właścicielami części budynku położonego na dwóch geodezyjnie wyodrębnionych działkach, przy czym części budynku należące do różnych osób nie zostały określone. Z przedstawionych dokumentów nie wynika gdzie przebiega granica między działkami [...] i [...] wewnątrz obiektu budowlanego. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, iż kwestia spornych granic pomiędzy nieruchomościami, których regulacja należy do kompetencji sądów powszechnych nie może być brana pod uwagę przez organy administracyjne wydające pozwolenie na budowę. Problem nietypowej sytuacji prawnej przedmiotowego obiektu dostrzegł organ I instancji w postanowieniu nr [...] z [...] czerwca 2003r. o usunięciu braków wniosku o pozwolenie na budowę, lecz nie znalazł on odzwierciedlenia w wydanych decyzjach. Skoro bowiem budynek w nieokreślonej części stanowi własność każdego z właścicieli działek nr [...] i [...], nasuwa się zasadnicze pytanie czy można wydać pozwolenie na budowę w takim obiekcie bez zgody drugiego z właścicieli budynku. Przy współwłasności obiektu budowlanego inwestor chcąc wykazać prawo do nieruchomości na cele budowlane prowadzone w tym obiekcie musi przedstawić bądź zgodę pozostałych współwłaścicieli bądź też zastępujące tę zgodę orzeczenie sądu wydane w oparciu o art. 199 kc. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wymagania powyższe dotyczące współwłasności obiektu budowlanego muszą mieć zastosowanie do budynku należącego w nieokreślonej części do różnych osób, w sytuacji gdy chodzi o prace budowlane planowane do wykonania wewnątrz obiektu. Z całą pewnością, bowiem prace budowlane realizowane przez jednego z właścicieli mogą bezpośrednio oddziaływać na część obiektu stanowiącego własność sąsiada. Uregulowanie kwestii granic i podziału budynku położonego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...], należy do sądu powszechnego. Jak wynika z oświadczenia inwestora objęte pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] sierpnia 2003r. prace budowlane miały na celu oddzielenie obu części obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż niedopuszczalne jest wydanie w postępowaniu administracyjnym decyzji o pozwoleniu na budowę, która w istocie dokonuje podziału obiektu budowlanego, a więc próbuje zastąpić kompetencje jedynego powołanego do takich spraw sądu cywilnego. Ponadto podnieść należy, iż organ wydający pozwolenie na budowę w obiekcie budowlanym winien sprawdzić legalność samego pobudowanego obiektu. Z aktu notarialnego kupna działki nr [...] przez skarżącego wynika, iż istniejący na tej nieruchomości obiekt przeznaczony został do rozbiórki. Skoro jest to ten sam obiekt którego część usytuowana na działce nr [...] objęta została pozwoleniem na budowę, okoliczność tą organy administracyjne miały obowiązek wyjaśnić. Z powyższych względów uznając iż zaskarżone decyzje naruszyły art. 32 ust. 4 prawa budowlanego, oraz art. 7 i 77 § 1 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.