IV SA 4945/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 marca 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/lV SA 4945/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 104 i 105 § 1 kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wybudowanego kominka w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w [...] umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu podał, że budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami i garażem wolnostojącym przy ul. [...] został przekazany do użytkowania decyzją z dnia [...] marca 2000 r. wydaną przez Burmistrza Gminy [...]. W dokumentacji powykonawczej są uwzględnione oddzielne przewody kominowe obsługujące wentylację i kominek. Przedmiotowy kominek w lokalu mieszkalnym nr [...] został wybudowany przed przekazaniem budynku do użytkowania, zatem stan powyższy został usankcjonowany w/w decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Właściciel lokalu przedstawił opinię stanu technicznego kominów wykonaną przez Spółdzielnię Pracy Usług Kominiarskich, z której wynika, że przewody kominowe obsługujące wentylacje pokojowe i kominek z lokalu nr [...] są samodzielne, posiadają drożność i dobry ciąg kominowy pozwalający na ich użytkowanie, a także oświadczenie uprawnionego kierownika budowy, z którego wynika, że roboty związane z montażem kominka zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną. Wobec powyższych ustaleń nie ma podstaw do prowadzenia dalszych czynności w ramach nadzoru budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skoro sporny kominek został usankcjonowany decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, zaś właściciel lokalu przedstawił opinię stanu technicznego kominów wykonaną przez Spółdzielnię Pracy Usług Kominiarskich, z której wynika, że przewody kominowe obsługujące wentylacje pokojowe i kominek z lokalu nr [...] są samodzielne, posiadają drożność i dobry ciąg kominowy pozwalający na ich użytkowanie, a także oświadczenie uprawnionego kierownika budowy, z którego wynika, ze roboty związane z montażem kominka zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną, należy uznać, iż dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 kpa. Wobec powyższego jedynym zasadnym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. S. Decyzjom zarzucił brak rzetelnego wnikliwego wyjaśnienia całokształtu sprawy. W szczególności zarzucił naruszenie przepisu art. 6 kpa w związku z art. 9 kpa, ponieważ organu nadzoru budowlanego I i II instancji badając zgodność prawną wybudowania, uzyskania pozwolenia na użytkowanie kominka, nie podały jakie przepisy prawa materialnego zastosowały przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu. Organy pominęły istotną przesłankę decyzji dotyczącą uzasadnienia prawnego, przez przytoczenie przepisów prawa materialnego swych rozstrzygnięć, co określono w art. 107 § 3 kpa. Skarżący w pismach z dnia 15 lipca 2003 r. i 8 sierpnia 2003 r. wskazywał na celowość zbadania sprawy według stanu prawnego z okresu budowy budynku, tj. w latach 1998 - 1999, w oparciu obowiązującego wtedy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] grudnia 1994r. Organy nadzoru budowlanego zaniechały rozpatrywania sprawy w ramach przepisów tego rozporządzenia m. in.: * § 132 - zgodność budowy kominka z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. * § 140 i 142 - przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach, zabezpieczając przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu, zważywszy okoliczność, że budynek ma kształt podkowy, gdzie lokal nr [...] usytuowany jest w części czteropiętrowej na IV piętrze, kominek w lokalu nr [...] jest w części pięciopiętrowej na V piętrze, a pozostała część budynku jest siedmiopiętrowa. Z pisma projektanta budynku z dnia [...] września 2003 r. wynika, że "projekt budowlany oraz dokumentacja wykonawcza nie zawierają kominków opalanych drewnem oraz związanych z nimi kanałów dymowych i wentylacyjnych. Istniejące kominki są indywidualnymi realizacjami lokatorów dokonanymi bez naszego udziału". Organy nadzoru budowlanego ograniczyły się tylko do stwierdzenia, że skoro kominek został wybudowany przed przekazaniem budynku do użytkowania, to stan ten został usankcjonowany decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. przez Burmistrza Gminy [...] i nie ma potrzeby prowadzenia dalszych czynności w lamach nadzoru budowlanego. Zdaniem skarżącego Burmistrz Gminy [...], wydając pozwolenie na użytkowanie budynku nie miał świadomości o budowie kominka i nie mógł go usankcjonować, gdyż inwestor nie informował o jego budowie, a obiekt ten nie był uwzględniony w projekcie budowlanym. Decyzjom organów nadzoru budowlanego ponadto zarzucił naruszenie przepisu art. 11 kpa. Organy nie zastosowały zasady przekonywania przez brak wyjaśnienia materialnych przesłanek prawnych rozstrzygnięć. Sprawa uciążliwości związanych z użytkowaniem kominka była przedmiotem skargi z dnia [...] grudnia 2001 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], następnie rozpatrywana w trybie skargowym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Ministerstwo Infrastruktury, a także w wyniku interwencji, w ramach zwierzchniego nadzoru nad rozpatrywaniem skarg przez Prezesa Rady Ministrów. Organy nadzoru budowlanego powołując się na "zasadę usankcjonowania" pominęły ocenę stanu prawnego, gdyż powołana przez te organy zasada nieznana jest przepisom proceduralnym kpa, jak też przepisom prawa materialnego Organy nadzoru budowlanego w ocenie skarżącego naruszyły art. 6 kpa, ograniczając się do zbadania sprawy tylko w kwestii wybudowania kominka. Pomijając natomiast istotną okoliczność - użytkowania kominka. Zaniechały zbadania, czy kominek jest użytkowany w sposób nie zagrażając) życiu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 zpóź. zm.). Skarga W. S. jest uzasadniona. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa są w tej materii zgodne - bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, , bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2000r. sygn. akt IV S.A. 12/98). W przedmiotowej sprawie wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wszczęcie postępowania administracyjnego wniósł W. S. w dniu [...] grudnia 200lr. w sprawie wybudowanego kominka w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...]. Zatem obowiązkiem organu nadzoru budowlanego rozpoznającego sprawę w trybie postępowania administracyjnego było załatwienie jej poprzez wydanie decyzji pozytywnej lub negatywnej. Oprócz powyższego uchybienia Sąd stwierdza, że sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego zakończenia na jej obecnym etapie postępowania albowiem organy administracji - obu instancji naruszyły przepisy postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły zupełnie warunków technicznych użytkowania przedmiotowego kominka. Skarżący zarówno we wniosku o wszczęcie postępowania jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze podnosi, że z palącego się kominka sąsiadów ulatnia się dym i swąd spalenizny, który "wciągany" jest do jego mieszkania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji podał jedynie, że kominek w lokalu mieszkalnym nr [...] został wybudowany przed przekazaniem budynku do użytkowania, zatem powyższy stan został usankcjonowany decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto przewody kominowe obsługujące wentylacje pokojowe i kominek z lokalu nr [...] są samodzielne, posiadają drożność i dobry ciąg kominowy. Organy administracji obu instancji nie zbadały czy nie zostały naruszone obowiązujące wówczas przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (odnośnie przewodów kominowych - rozdział 5 tego rozporządzenia). Z tych wszystkich powodów skarga zasługuje na uwzględnienie. Dlatego też działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I wyroku. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 11 wyroku.