IV SA 497/03

WyrokWSA w Warszawie2004-07-16

Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Bożena Walentynowicz, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących planu zagospodarowania działki i odległości od granicy sąsiedniej działki, wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, zwłaszcza w kontekście toczącego się postępowania sądowego o ustalenie granic działki?
Ratio decidendi
Naruszenie przepisów dotyczących sporządzenia planu zagospodarowania działki na podstawie niewłaściwej mapy oraz potencjalne naruszenie przepisów o odległościach od granicy sąsiedniej działki mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Jednakże, przed podjęciem rozstrzygnięcia, organ powinien zbadać, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisów łagodzących dotyczących odległości od zabudowy sąsiedniej oraz czy nie należy zawiesić postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy sądowej o ustalenie granic działki, która może mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący A. i M.M. uzyskali pozwolenie na budowę w 1988 roku. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, wskazując na wadliwy plan zagospodarowania działki i naruszenie przepisów o odległościach od granicy sąsiedniej działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc m.in. zarzut naruszenia ich praw procesowych oraz kwestionując ustalenia dotyczące granic działki i odległości od sąsiedniej posesji, wskazując na toczące się postępowanie sądowe w sprawie rozgraniczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: SNSA Bożena Walentynowicz As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./ Protokolant: Anna Kuklińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2004 roku sprawy ze skargi A. i M.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku, Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 1988 roku, Nr [...] Naczelnik Gminy [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i M.M. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz garażu na należącej do nich nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], wpisanej do Księgi Wieczystej Nr KW Nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 2002 roku, Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1988 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że decyzją Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1988 roku zatwierdzono wadliwy plan zagospodarowania należącej do inwestorów działki. Z treści mapy zasadniczej z nakładkami i mapy ewidencyjnej wynika, że teren inwestycji przedstawiony na planie zagospodarowania jako działka o nr ew. [...] (KW [...]) stanowiąca własność A. i M. M. obejmuje także część działki o nr ew. [...] oraz działki o nr ew. [...], która jest własnością M. Ć. i D. L.. Zaprojektowane ogrodzenie znajduje się poza działką należącą do inwestorów w odległości 4 m od budynku mieszkalnego podczas gdy granica działki należącej do inwestorów przebiega w odległości około 2 m. od ściany budynku. Ściana budynku w której wykonane są otwory okienne i drzwiowe znajduje się w odległości w odległości 2 m od granicy działki sąsiedniej co stanowi naruszenie wymogu §12 ust.l rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 roku Nr 17 poz. 62). Pozwolenie na budowę zapadło też z rażącym naruszeniem art. 54 ust.5, art.29 ust.5 i art.5 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229). Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i M. M. podnosząc zarzut naruszenia art.32 Konstytucji, art. 10 kpa i art. 11 kpa poprzez uniemożliwienie im udziału w sprawie. Zdaniem skarżących Wojewoda [...] wydając decyzję nie zasięgnął ich opinii i uniemożliwił przedstawienie dowodów. Tymczasem skarżący uzgodnili z właścicielką sąsiedniej działki M. Ć., iż wobec braku znaków granicznych przeprowadzą ustalenie granic. M. Ć. podpisała protokół graniczny, z którego wynika, że obecne ogrodzenie znajduje się w granicach ich posesji. Na podstawie tego przygotowano projekt podziału działki, ale zanim to nastąpiło M.Ć. zmarła. Jednakże wyrys z mapy zasadniczej zatwierdzony przez Urząd Wojewódzki w [...] obrazuje stan prawny działek jaki istniał w tym okresie. Po śmierci M. Ć. sprawa o ustalenie przebiegu granic toczy się przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...]. W aktach tej sprawy znajduje się ten protokół graniczny. Oznacza to, że błędnie przyjęto, iż ogrodzenie wykraczało poza granice ich działki. Skoro Sąd nie wydał jeszcze wyroku w sprawie rozgraniczenia to stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę było przedwczesne. Nadto skoro budynek i garaż są umiejscowione na terenie ich działki stwierdzenie nieważności decyzji tytko z powodu samego ogrodzenia jest rozstrzygnięciem za daleko idącym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 roku podzielając argumenty w niej zawarte. Nadto stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 1988 roku naruszała § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno — budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 ze zm.). Z przepisu tego wynikało, że plan zagospodarowania działki winien być sporządzony na aktualnej mapie. Tymczasem plan zagospodarowania działki sporządzony został na podstawie geodezyjnego projektu podziału działki nr [...] i działek okolicznych. Projekt ten nie odzwierciedlał jednak faktycznego stanu własności i przebiegu granic nieruchomości. Plan geodezyjny nie jest tożsamy z aktualną mapą, która wyraźnie wskazuje granice działki. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli A. i M.M. podnosząc zarzut, że posiadali zgodę M. Ć. na dysponowanie częścią parceli o nr ew. [...], gdyż właścicielka tego gruntu M. Ć. takiej zgody im udzieliła. W następstwie tej zgody opracowany został projekt podziału tej działki, który został zaopiniowany postanowieniem Naczelnika Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1988 roku. Śmierć M.Ć. bezpośrednio przed wyznaczonym terminem sporządzenia aktu notarialnego nie pozwoliła na potwierdzenie jej woli w tej formie. Aktualnie sprawa dotycząca uregulowania stanu prawnego działki prowadzona jest w Sądzie Rejonowym w [...] Wydział [...] Cywilny, a spadkobiercy M.Ć. nie zgłaszają roszczeń do dysponowania tym terenem. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zapadła przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Stanowi to naruszenie art.7 kpa i art.77 kpa. Zgodzić należy się z poglądem wyrażonym przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że sporządzenie planu zagospodarowania działki na podstawie geodezyjnego planu podziału działki stanowiło naruszenie § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistyczno — budowlanego (Dz. U. Nr 8 poz.48 ze zm.). Uchybienie to jednak samo w sobie nie mogłoby być podstawą do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Skutkiem posłużenia się niewłaściwą mapą mogło być zatwierdzenie projektu budowlanego naruszającego §12 ust.l rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U, z 1980 roku Nr 17 poz. 62). Na mapie tej powierzchnia działki na której miała być zrealizowana inwestycja mogła być bowiem mniejsza. To z kolei powodowałoby, że odległości planowanej inwestycji od granicy działek sąsiednich byłyby mniejsze. Niezachowanie odległości o których mowa w §12 wymienionego rozporządzenia może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest jednak przedwczesne. Z treści decyzji Wojewody [...] wynika, że ściana budynku należącego do skarżących w której wykonane są otwory okienne i drzwiowe znajduje się w odległości w odległości 2 m od granicy działki sąsiedniej co stanowi naruszenie wymogu §12 ust.l rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 roku Nr 17 poz. 62). Organy administracji publicznej nie wzięły jednak pod uwagę treści §12 ust.2 tego rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Konieczne jest więc ustalenie czy na sąsiedniej działce znajdują się zabudowania, a jeżeli tak to jaka jest ich odległość od zabudowań znajdujących się na działce skarżących. Jeżeli odległość ta spełnia wymogi określone w §12 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 roku Nr 17 poz. 62) to zdaniem Sądu brak będzie podstaw do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Jeżeli na działce sąsiadującej z działką skarżących znajdują się budynki konieczne będzie również ustalenie, które z budynków zostały wybudowane wcześniej, gdyż to budynek, którego budowa rozpoczęta została później powinien być dostosowany pod względem usytuowania do odległości określonych w §12 ust 1 lub 2 wymienionego wyżej rozporządzenia. Nadto zdaniem Sądu organy administracji publicznej przed dokonaniem oceny czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] czerwca 1988 roku winny rozważyć, czy nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia toczącego się postępowania sądowego. Skoro rozważaną podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji jest niezachowanie odległości budynku od granicy sąsiedniej działki to wynik postępowania sądowego dotyczącego przebiegu granic między działkami może mieć istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Z powyższych względów na podstawie art. 145§ 1 pkt.c i art.200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.l271ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło