IV SA 4970/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. F. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.F. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2000 r. nakazującej J.F. rozbiórkę budynku – hurtowni sprzętu sportowego położonego na działce nr [...] w M. przy ul. L. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że J.F. wybudował przedmiotowy obiekt bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W dniu [...] września 1995 r. uzyskał on co prawda decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku wydaną przez Wójta Gminy [...], ale Wojewoda [...], w trybie postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. uchylił decyzję Wójta Gminy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 17 stycznia 1997 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Wojewody [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie swojej decyzji z dnia [...] grudnia 1996 r., ale organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 1997 r. wniosku tego nie uwzględnił, odmawiając uchylenia własnej decyzji. W tych okolicznościach wobec nieposiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę organ I instancji był zobowiązany orzec rozbiórkę przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.F. i domagając się jej uchylenia podniósł, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art.48 i 28 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. oraz art.7-9 k.p.a. i art.106 k.p.a. Zarzucił, iż roboty budowlane rozpoczął w dniu 9 maja 1996r. czego dowodem jest stosowny wpis w dzienniku budowlanym wydanym 26 września 1995r. Zdaniem skarżącego rozpoczął budowę na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem Wójt Gminy [...] w wielu pismach do organów administracji potwierdzał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku z dnia [...] września 1995r., wobec nie wniesienia odwołania przez strony postępowania, w terminie 14 dni od daty jej otrzymania stała się ostateczna. Zrealizował inwestycję działając w dobrej wierze i w zaufaniu do prawidłowości rozstrzygnięcia właściwych organów administracji. Zarzucił, iż uchylając decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewoda [...] nie ustalił, czy odwołujący się "mieszkańcy Osiedla M." są stronami postępowania. Powołując się na orzeczenie NSA z dnia 27 maja 1988r/IVSA 164/88/ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym nie mogą uczestniczyć jako strony bliżej nieokreśleni mieszkańcy wsi, czy inne grupy osób, lecz powinny to być ściśle określone – z nazwiska i imienia osoby. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie była ostateczna, gdyż zostało od niej wniesione odwołanie, wskutek którego w dniu [...].12.96r. Wojewoda [...] uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W piśmie z dnia 21 listopada 2001r.- w uzupełnieniu skargi - skarżący zarzucił iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, ponieważ działka nr [...] na której znajduje się sporny budynek/ od 5 czerwca 1998r. stanowi współwłasność skarżącego i A.B., który nie brał udziału w toczącym się postępowaniu. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art.10 kpa i art.145 par.1 pkt.4 k.p.a. Przepis art. 145 par.1 pkt.1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przewiduje, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ze złożonego przez skarżącego odpisu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, że J.F. i A.B. są współwłaścicielami po ½ części każdy z nich, nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej Osiedle M. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 czerwca 1998r./ akt notarialny Rep.[...] nr [...] Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że A. B. nie brał udziału w postępowaniu dot. samowolnego wybudowania przedmiotowego budynku , przy czym brak jego udziału sprowadzał się do tego, że nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania i nie brał udziału w żadnej czynności , nie została mu doręczona decyzja organu pierwszej instancji, nie został zawiadomiony o wniesieniu odwołania przez J.F. i nie została mu doręczona decyzja organu odwoławczego. O powyższych okolicznościach Sąd został powiadomiony przez skarżącego w piśmie uzupełniającym skargę. Z tej przyczyny Sąd zawiadomił A.B. o terminie rozprawy uznając, że niewątpliwie jako współwłaściciel nieruchomości powinien uczestniczyć w sprawie jako osoba zainteresowana, której interesu prawnego dotyczy postępowanie tzn. przysługuje jej przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej a także decyzji organu I instancji pominięto zatem stronę – A. B., co upoważnia do stwierdzenia, że w sprawie naruszono zasadę zapewnienia mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.). To uchybienie przepisom procedury, stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 145 par.1 pkt.1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (treść decyzji). Wniosek taki wypływa wprost z treści cyt. wyżej przepisu art.145 par.1 pkt.1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dla jego zastosowania nie ma znaczenia , że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 stycznia 1999 r., III SA 979/98, LEX nr 39458, wyrok NSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 1997 r., III SA 1795/95, wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 maja 1998 r., II SA 915/97, Glosa 1999/1/28). Przedstawione okoliczności obligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie w/w art.145 par.1 pkt.1b. Zarzuty skargi dotyczące decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996r. uchylającej decyzję o pozwoleniu na budowę i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie mogły być przez Sąd badane w niniejszym postępowaniu, ponieważ nie dotyczyły decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Podobnie niezrozumiały jest zarzut naruszenia w niniejszym postępowaniu dot. samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, art.106 k.p.a., który to przepis dotyczy współdziałania organów, o ile przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Nie można się też zgodzić z twierdzeniem skargi, iż skarżący zrealizował przedmiotowy budynek na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro w dacie wydania zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, w obrocie prawnym nie było ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu. Zauważyć jednak należy, że w sprawie doszło do zaniedbania przez organ administracji spoczywających na nim obowiązków - na przykład brak jest dowodu, że inwestora powiadomiono o złożonym przez inną stronę odwołaniu, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana przez organ odwoławczy z obrotu prawnego dopiero po upływie 15 miesięcy od jej wydania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podst. art. 145 par.1 pkt.1 b , art.200 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/.