IV SA 4983/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. G., W. K., A. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. G., W. K., A. S. kwotę po 10,00 (dziesięć) zł na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. po rozpatrzeniu zażalenia A. G. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2000r wstrzymującego w oparciu o art.50 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art.71 ustawy Prawo budowlane z 1994r. użytkowanie części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego jako sali bankietowej, na podstawie art. 138 par. 1 pkt.2 w zw. z art. 144 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu i instancji. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 1997r. Burmistrz miasta Z. zezwolił A. i M. G. na użytkowanie części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego /sali bankietowej/. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000r Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1999r stwierdzającą nieważność w/w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. / PINB/ [...] września 2000r wszczął postępowanie w sprawie legalności użytkowania tego obiektu w części wykorzystywanej jako sala bankietowa, a następnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2000r.wstrzymał użytkowanie budynku jako sali bankietowej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. PINB działając na podst. art.51 ust.l pkt.2 i art.52 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał A. G. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją i warunkami pozwolenia na budowę. Podjęcie czynności nadzorczych organ uzasadnił brakiem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie organu odwoławczego zaskarżone postanowienie organu I instancji o wstrzymaniu użytkowania przedm. obiektu budowlanego jest wadliwe, bowiem w dacie rozstrzygnięcia istniało w obrocie prawnym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2000r. w spawie IV S.A. 1673/00 wstrzymujące na podst. art. 40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wykonanie decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r.w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. W tym stanie sprawy organ działając w trybie nadzoru winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. G., W. K. i A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podnieśli, że wszczęcie postępowania przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego nastąpiło w okresie przed wstrzymaniem wykonania decyzji GINB z [...] czerwca 2000r. tj. w okresie gdy wykonanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie było wstrzymane. W dacie wszczęcia postępowania nadzorczego istniały zatem podstawy do jego prowadzenia. W dalszej części skargi skarżący omówili skutki prawne postanowienia Sądu z dnia 12.10.2000r. o wstrzymaniu wykonania w trybie art.40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zaskarżonej decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r, podnosząc m.in. że postanowienie to powinno wywołać skutek proceduralny w postaci zawieszenia postępowania prowadzonego przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na podst. art. 97 kpa do czasu wydania wyroku przez Sąd a nie umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem nie wywołuje trwałych skutków materialnoprawnych, jako że przedmiotem rozpoznania w tym przypadku nie jest prawidłowość materialnoprawna ani poprawność formalnoprawna zaskarżonej decyzji, lecz jedynie badanie czy istnieją przesłanki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Kwestionowanym w skardze postanowieniem na podstawie art. 138 par.l pkt.2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylono postanowienie wstrzymujące użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego i umorzono postępowanie organu I instancji. W ocenie Sądu, postanowienie organu II instancji zapadło z naruszeniem powołanych wyżej przepisów z powodu oparcia się przez organ odwoławczy na wnioskach wynikających z błędnej interpretacji skutków, jakie wynikają z postanowienia sądu administracyjnego wydanego w trybie w trybie art.40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r/ o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej do sądu ostatecznej decyzji organu administracyjnego. Jest oczywiste, że umorzenie postępowania organu I instancji musi być uzależnione od wykazania bezprzedmiotowości tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 539/. Z całą pewnością bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji będzie zachodzić, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. W sprawie tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła. Wstrzymanie wykonania, postanowieniem z dnia [...] października 2000r w sprawie IV S.A. 1673/00 przez Naczelny Sąd Administracyjny, zaskarżonej do sądu decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, w trybie art.40 ust.l powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nie jest okolicznością, która przesądzałaby o bezprzedmiotowości postępowania nadzorczego prowadzonego przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności użytkowania części spornego budynku jako sali bankietowej. Zgodzić się trzeba ze skarżącymi iż, postanowienie Sądu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie wywołuje trwałych skutków materialnoprawnych, bowiem przedmiotem rozpoznania w tym przypadku nie jest zgodność z przepisami prawa materialnego ani prawa procesowego zaskarżonej decyzji, lecz jedynie badanie czy istnieją przesłanki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o treści wydanego w tej sprawie wyroku i upada po wydaniu przez Sąd prawomocnego wyroku. Jego skutkiem jest to, że ostateczna decyzja organu do tego czasu nie może zostać wykonana. Stąd też skutkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji może być tylko zawieszenie przedmiotowego postępowania przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego, a zatem jedynie czasowe - do momentu wydania wyroku przez NSA - zaniechanie czynności przez ten organ. Stwierdzić należy wobec tego, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania w/w decyzji GINB, nie dawało podstaw do umorzenia niniejszego postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, niewątpliwie jednak wywołało skutek w sferze prawa procesowego i winno prowadzić do zawieszenia przez organ tego postępowania na podstawie art.97 par.l pkt.4 kpa. tj. do czasu wydania wyroku przez sąd administracyjny w sprawie IV S.A. 1673/00. Jak wynika z akt sprawy, NSA wyrokiem z dnia 11 czerwca 2002 r. oddalił skargę na decyzję GINB z [...] czerwca 2000r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zatem nie ma przeszkód / przynajmniej z tego powodu/ do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę wobec wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art.138 par.l pkt. kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art.145 par.l ust.lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153 uchylił zaskarżone postanowienie. Na podst. art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art.200 cyt. ustawy.