IV SA 4984/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Żak, Sędzia WSA M. Kowalska, Asesor WSA A. Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji organu administracyjnego, wydane na podstawie art. 40 ustawy o NSA z 1995 r., uzasadnia umorzenie postępowania nadzorczego przez organ pierwszej instancji, czy też powinno skutkować jedynie jego zawieszeniem?Ratio decidendi
Postanowienie sądu administracyjnego o wstrzymaniu wykonania decyzji organu administracyjnego, wydane na podstawie art. 40 ustawy o NSA z 1995 r., nie przesądza o merytorycznej zasadności decyzji i nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania nadzorczego jako bezprzedmiotowego. Skutkiem takiego postanowienia powinno być jedynie zawieszenie postępowania przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z dokumentacją i warunkami pozwolenia na budowę, a następnie umorzyła postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na postanowieniu NSA z dnia 12 października 2000 r. wstrzymującym wykonanie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Skarżący domagali się uchylenia decyzji organu II instancji, argumentując, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji powinno skutkować zawieszeniem, a nie umorzeniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Żak (spr.), Sędzia WSA M. Kowalska, Asesor WSA A. Wilczewska-Rzepecka, Protokolant A. Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi W. G., W. K., A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. G., W. K., A. S. kwotę po 10, 00 (dziesięć ) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. po rozpatrzeniu odwołania A. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] grudnia 2000r nakazującej A. G. w oparciu o art.50 ust. 1 pkt.2 i art.52 ustawy Prawo budowlane z 1994r. doprowadzenie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją i warunkami pozwolenia na budowę - na podstawie art.138 par. 1 pkt.2 w zw. z art. 105 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu i instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 1997r. Burmistrz miasta Z. zezwolił A. i M. G. na użytkowanie części budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego /sali bankietowej/. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000r Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1999r stwierdzającą nieważność w/w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. / PINB/ 27 września 2000r wszczął postępowanie w sprawie legalności użytkowania tego obiektu w części wykorzystywanej jako sala bankietowa, a następnie postanowieniem z dnia [...] października 2000r.wstrzymał użytkowanie budynku w części wykorzystywanego jako sala bankietowa.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2000r. PINB działając na podst. art.51 ust. 1 pkt. 2 i art. 52 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nakazał A. G. doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją i warunkami pozwolenia na budowę. Podjęcie czynności nadzorczych organ uzasadnił brakiem prawomocnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia [...] grudnia 2000r jest wadliwa, bowiem w dacie rozstrzygnięcia istniało w obrocie prawnym postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2000r. w spawie IV S.A. 1673/00 wstrzymujące na podst. art. 40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wykonanie decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r.w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. W tym stanie sprawy organ działając w trybie nadzoru winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. G., W. K. i A. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podnieśli, że wszczęcie postępowania przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego nastąpiło w okresie przed wstrzymaniem wykonania decyzji GINB z [...] czerwca 2000r. tj. w okresie gdy wykonanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie było wstrzymane. W dacie wszczęcia postępowania nadzorczego istniały zatem podstawy do jego prowadzenia. W dalszej części skargi skarżący omówili skutki prawne postanowienia Sądu z dnia 12.10.2000r. o wstrzymaniu wykonania w trybie art.40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym zaskarżonej decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r, podnosząc m.in. że postanowienie to powinno wywołać skutek proceduralny w postaci zawieszenia postępowania prowadzonego przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego na podst. art. 97 kpa do czasu wydania wyroku przez Sąd a nie umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem nie wywołuje trwałych skutków materialnoprawnych, jako że przedmiotem rozpoznania w tym przypadku nie jest prawidłowość materialnoprawna ani poprawność formalnoprawna zaskarżonej decyzji, lecz jedynie badanie czy istnieją przesłanki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Kwestionowaną w skardze decyzją na podstawie art. 138 par.l pkt.2 w zw. z art. 105 k.p.a. uchylono decyzję nakazującą inwestorowi w oparciu o art.51 ust.l pkt.2 i art.52 ustawy Prawo budowlane z 1994r. doprowadzenie budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego do stanu zgodnego z zatwierdzoną dokumentacją i warunkami pozwolenia na budowę wstrzymujące użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego i umorzono postępowanie organu I instancji..
W ocenie Sądu, decyzja organu II instancji zapadła z naruszeniem powołanych wyżej przepisów z powodu oparcia się przez organ odwoławczy na wnioskach wynikających z błędnej interpretacji skutków, jakie wynikają z postanowienia sądu administracyjnego wydanego w trybie w trybie art.40 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r/ o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej do sądu ostatecznej decyzji organu administracyjnego.
Jest oczywiste, że umorzenie postępowania organu I instancji musi być uzależnione od wykazania bezprzedmiotowości tego postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 539/.
Z całą pewnością bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji będzie zachodzić, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego. W sprawie tego rodzaju sytuacja nie wystąpiła.
Wstrzymanie wykonania, postanowieniem z dnia 12 października 2000r w sprawie IV S.A. 1673/00 przez Naczelny Sąd Administracyjny, zaskarżonej do sądu decyzji GINB z dnia [...] czerwca 2000r utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, w trybie art.40 ust.l powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, nie jest okolicznością, która przesądzałaby o bezprzedmiotowości postępowania nadzorczego prowadzonego przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności użytkowania części spornego budynku jako sali bankietowej. W pełni zgodzić się trzeba ze skarżącymi iż, postanowienie Sądu o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji nie wywołuje trwałych skutków materialnoprawnych, bowiem przedmiotem rozpoznania w tym przypadku nie jest zgodność z przepisami prawa materialnego ani prawa procesowego zaskarżonej decyzji, lecz jedynie badanie czy istnieją przesłanki, które uzasadniałyby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wstrzymanie przez Sąd wykonania zaskarżonej decyzji nie przesądza o treści wydanego w tej sprawie wyroku i upada po wydaniu przez Sąd prawomocnego wyroku. Jego skutkiem jest to, że ostateczna decyzja organu do tego czasu nie może zostać wykonana.
Stąd też skutkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji może być tylko zawieszenie przedmiotowego postępowania przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego, a zatem jedynie czasowe - do momentu wydania wyroku przez NSA - zaniechanie czynności przez ten organ. Stwierdzić należy wobec tego, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania w/w decyzji GINB, nie dawało podstaw do umorzenia mniejszego postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, niewątpliwie jednak wywołało skutek w sferze prawa procesowego i winno prowadzić do zawieszenia przez organ tego postępowania na podstawie art.97 par. 1 pkt.4 kpa. tj. do czasu wydania wyroku przez sąd administracyjny w sprawie IV S.A. 1673/00.
Jak wynika z akt sprawy, NSA wyrokiem z dnia 11 czerwca 2002 r. oddalił skargę na decyzję GINB z [...] czerwca 2000r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zatem nie ma przeszkód / przynajmniej z tego powodu/ do prowadzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę wobec wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 138 par. 1 pkt. kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 par.l ust.lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153 uchylił zaskarżone postanowienie. Na podst. art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art.200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło