IV SA 499/03
WyrokWSA w Warszawie2004-07-14
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Borkowska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, oparte na rażącym naruszeniu przepisów technicznych dotyczących usytuowania otworów okiennych przy granicy działki, jest zasadne, jeśli organ odwoławczy nie zbadał wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii własności sąsiedniej działki?Ratio decidendi
Organ nadzoru, stwierdzając nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia przepisów technicznych, musi wykazać nie tylko naruszenie prawa, ale także jego rażący charakter. Niewyjaśnienie przez organ istotnych okoliczności faktycznych, takich jak kwestia nabycia sąsiedniej działki przez inwestora, stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 kpa) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Organy nadzoru uznały, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem przepisów technicznych dotyczących usytuowania otworów okiennych przy granicy działki oraz braku pozwolenia na przyłącza gazowe i elektryczne. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazując m.in. na późniejsze uzyskanie pozwolenia na instalację gazową i fakt, że rozporządzenie dotyczące projektu budowlanego weszło w życie po wydaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (NSA, As. WSA Krystyna Borkowska ( spr. ), Mariola Kowalska, Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. Uchyla zaskarżona decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K.K. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. – stwierdzającej z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia [...] czerwca 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia K.K. na budowę budynku mieszkalnego, na działce nr ew. [...] położonej w R. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, co następuje;
Kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z rażącym naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Zatwierdzony w/w decyzją projekt budowlany przewidywał otwory w ścianie usytuowanej w granicy z działką sąsiednią. Ponadto badana w trybie nadzoru decyzja nie obejmuje swym zakresem instalacji elektrycznej i gazowej. Brak pozwolenia na wykonanie w/w przyłączy stanowi naruszenie warunków decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].05.1998 r. ustalającej zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił K.K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, że wydana ona została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2.
Przede wszystkim organ nadzoru nie uwzględnił faktu, że Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...].09.1999 r. udzielił pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej wraz z przyłączem do budynku mieszkalnego. Niezależnie od tego należy podnieść, że w/w przyłącza zostały ujęte w planie zagospodarowania działki a następnie wykonane w oparciu o projekt i ostateczna decyzję pozwalającą na budowę.
Stwierdzenie, że projekt na podstawie którego skarżący uzyskał pozwolenie na budowę jest niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Budownictwa z dnia 3 listopada 1998 r. "w sprawie szczegółowego zakresu formy projektu budowlanego" jest bezpodstawne, ponieważ w/w rozporządzenie weszło w życie dopiero w dniu 21.02.1999 r. a decyzja wydana została w dniu [...].06.1998 r.
Organy nadzoru nie wzięły pod uwagę, że działka nr [...] – przy granicy, której wybudowana została ściana z otworami okiennymi, nabyta została przez skarżącego od A.K., co potwierdza akt notarialny rep. [...] sporządzony przez notariusza B. S.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie ustosunkowując się do podniesionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazanego jako podstawa prawna w/w decyzji.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano na wymienioną w art. 16 kpa zasadę trwałości decyzji ostatecznych, co oznacza, że mogą być one zmienione wyłącznie w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jedną z form wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności w przypadku, gdy jest ona dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Przepis ten zawiera ścisłe wyliczenie przyczyn stwierdzenia nieważności i jako przepis o charakterze wyjątkowym nie podlega rozszerzającej wykładni.
Stwierdzając nieważność decyzji Wójta Gminy w [...] z dnia [...].06.1998 r., pozwalającej na budowę budynku mieszkalnego, organy nadzoru jako podstawę prawną wskazały art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Podstawową, zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, kwestią jest czy badana w trybie nadzoru decyzja narusza przepisy prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Podkreślić w tym miejscu należy, że nie każde ale tylko kwalifikowane tj. rażące naruszenie prawa daje podstawę do stwierdzenia nieważności wadliwej decyzji.
Naruszenie prawa ma cechę rażącego naruszenia jedynie wówczas, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające pogodzić się z wymaganiami praworządności. Tak więc stwierdzając nieważność orzeczenia, organy nadzoru winny wykazać nie tylko to, że zostały naruszone przepisy prawa ale również, że naruszenie to ma rażący charakter. Tego wymogu – jak trafnie na to zwrócono uwagę w skardze – nie spełnia zaskarżona decyzja.
Odwołując się od decyzji organu I instancji skarżący podniósł zarzuty istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zakwestionował bowiem zarówno fakt naruszenia przez kontrolowaną w trybie nadzoru decyzję przepisów prawa budowlanego, jak i rażący charakter ewentualnych naruszeń prawa. Organ odwoławczy nie odniósł się do w/w zarzutów ograniczając się do stwierdzenia, że nie mają one znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. W ocenie tego organu decydujące znaczenie w niniejszej sprawie miało naruszenie przez inwestora § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Kontrolowana decyzja zatwierdziła bowiem projekt budowlany, który przewidywał otwory okienne "w ścianie usytuowanej od granicy w odległości mniejszej niż 4m".
Zauważyć w tym miejscu należy, że wg twierdzeń skarżącego działka nr ew. [...] – przy granicy której wybudowana została ściana z otworami okiennymi nabyta została przez inwestora od jego brata A. K., co potwierdza akt notarialny rep. [...]
Powyższa kwestia mająca istotne znaczenie zarówno dla stwierdzenia, czy miało miejsce naruszenie § 12 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia, jak też czy ewentualne naruszenie ma rażący charakter, nie została przez organy nadzoru wyjaśniona.
Nie wyjaśnienie w/w okoliczności mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa, co czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło