IV SA 4997/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. F. i następcy prawnego Z. F. – H. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] udzielił J. R. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania drugiej kondygnacji budynku handlowo - usługowego znajdującego się na terenie nieruchomości oznaczonej nr ew. [...] przy ul. P. w L. na cele mieszkalne. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismem z dnia 06 marca 2003 roku Z. i M. F. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyżej wymienioną decyzją. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazali art.l45§lpkt.4 kpa tj. nie uczestniczenie bez własnej winy w postępowaniu w którym zapadła decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku. Wskazali również jako podstawę wznowienia postępowania art.l45§l pkt.l i 5 kpa. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...]. Pismem z dnia 29 maja 2003 roku Z. i M. F. wnieśli o uzupełnienie podstawy prawnej wyżej wymienionego postanowienia poprzez wskazanie jako podstawy jego wydania art.l45§l pkt.l i 5 kpa. Pismem z dnia 27 czerwca 2003 roku Prezydent Miasta [...] wezwał Z. i M. F. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie nowych dowodów i okoliczności, które nie były znane organowi w momencie wydawania decyzji z dnia [...] lutego 1996 roku oraz wskazanie fałszywych dowodów lub na czym fałsz ten polegał. Pismem z dnia 07 lipca 2003 roku Z. i M. F. poinformowali Prezydenta Miasta [...], że ich zdaniem decyzja z dnia [...] lutego 1996 roku musiała zostać wydana w oparciu o fałszywe dowody, gdyż w oparciu o posiadane przez Urząd Miejski w [...] dokument decyzja o tej treści nie mogłaby zapaść, a dalsze ustalenia w tym kierunku powinny zostać poczynione w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku, Nr [...] Prezydent Miasta [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] wobec nieuczestniczenia przez M. i Z. F. w postępowaniu w którym decyzja ta zapadła. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Z. i M. F. podnosząc zarzut, że przy wydawaniu rozstrzygnięcia Prezydent Miasta [...] nie wziął pod uwagę przesłanek z art. 145§1 pkt.l i 5 kpa. Również ich wniosek o uzupełnienie podstawy prawnej postanowienia z dnia o wznowieniu postępowania [...] maja 2003 roku nie został uwzględniony. Zdaniem skarżących Prezydent winien ustalić i przedstawić fakty i ewentualne nieprawidłowości jakie zaistniały przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania części budynku o charakterze usługowo - handlowym na cele mieszkalne. W ocenie skarżących przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art.7 kpa, art.8 kpa, art.9 kpa, art. 10 kpa, art. 11 kpa i art. 13 kpa. Decyzją z dnia [...] października 2003 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2003 roku i stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] wydana została z naruszeniem prawa jednocześnie odmawiając jej uchylenia albowiem od dnia jej ogłoszenia upłynęło 5 lat. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] stwierdził, że do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art.l45§l pkt.l kpa konieczne jest uprzednie prawomocne orzeczenie sądu lub innego organu stwierdzające sfałszowanie dowodu co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W sprawie nie ujawniono również istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów, które istniałyby w dniu wydawania decyzji lecz nieznane były organowi. który wydał decyzję. Postępowanie wyjaśniające potwierdziło jedynie istnienie przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art.l45§l pkt.4 kpa tj. nie branie przez stronę bez własnej winy udziału w postępowaniu. Zgodnie z treścią art.l45§l kpa uchylenie decyzji w postępowaniu wznowieniowym z przyczyn określonych w art. 145§1 pkt. 3-8 kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] została doręczona J. R. w dniu 20 lutego 1996 roku i od tej daty liczyć należy pięcioletni termin określony w art.l46§l kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Z. i M. F. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu do decyzji z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Zdaniem skarżących przedmiotem fałszerstwa nie musi być dokument, zeznanie, oświadczenie ale również brak dokumentów tj. badań, ekspertyz i opinii. Nadto podnieśli, iż nie zostali pouczeni co może być przyjęte jako dowód wskazujący na fałsz i nowe okoliczności oraz. że podstawa wznowienia powinna być poprzedzona orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podzielić należy pogląd [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż od daty doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku, Nr [...] J.R. minęło 5 lat i zgodnie z treścią art.l51§2 kpa istniała jedynie możliwość stwierdzenia, że decyzja ta wydana została niezgodnie z prawem z uwagi na pozbawienie strony postępowania możliwości czynnego w nim udziału. Za bezpodstawny uznać należy zdaniem Sądu zarzut skarżących, iż podstawą wznowienia postępowania winien być również art. 145§1 pkt.l i 5 kpa. Zgodnie z treścią art. 145§1 pkt.l kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Z kolei zgodnie z treścią art. art.l45§lpkt.5 kpa postępowanie zakończone ostateczną decyzją wznawia się, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nieprawdziwość lub fałszerstwo dowodów będących podstawą ustaleń faktycznych winno być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu chyba, że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste. Skarżący nie przedstawili żadnego orzeczenia sądu lub innego organu, które wskazywałoby na fałszerstwo dowodów, które były podstawą wydania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 1996 roku. Co więcej skarżący nie wskazali żadnych dowodów, które ich zdaniem miałyby zostać sfałszowane. W wyroku z dnia 02 czerwca 2000 roku, sygn. akt I SA 1123/99 (niepublikowane) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie". W sytuacji gdy strona nawet nie wskazała fałszywych okoliczności lub fałszywych dowodów organ administracji nie miał nawet możliwości dokonania oceny, czy istnieje możliwość wznowienia postępowania przed uzyskaniem orzeczenia sądu lub innego organu na temat fałszerstwa. Podkreślić należy, iż skarżący byli wzywani przez Prezydenta Miasta [...] do wskazania takich okoliczności oraz dowodów jednakże ich reakcja ograniczyła się do stwierdzenia, że ich zdaniem decyzja z dnia 20 lutego 1996 roku musiała zostać wydana w oparciu o fałszywe dowody, gdyż w oparciu o posiadane przez Urząd Miejski w [...] dokumenty decyzja o tej treści nie mogłaby zapaść. Samo przekonanie o istnieniu fałszywych dowodów nie jest równoznaczne z istnieniem takich dowodów i jest niewystarczające do wznowienia postępowania. Z kolei twierdzenie skarżących, iż przedmiotem fałszerstwa nie musi być dokument, zeznanie, oświadczenie ale również brak dokumentów tj. badań, ekspertyz i opinii jest nieracjonalne. Nie można bowiem sfałszować czegoś co nie istnieje. Brak wymaganych przepisami prawa określonych dokumentów niezbędnych do wydania decyzji może być ewentualnie przesłanką stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli brak tych dokumentów pociąga to za sobą rażące naruszenie przepisów prawa nakładających obowiązek ich uzyskania. Skarżący nie wskazali również, żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję z dnia [...] lutego 1996 roku. Nie można więc zarzucać organom administracji, iż nowe dowody lub okoliczności faktyczne nie stanowiły podstawy wznowienia postępowania. Za bezzasadne uznać należy twierdzenia skarżących, iż nie zostali oni prawidłowo pouczeni przez organy administracji publicznej co może być uznane jako dowód wskazujący na fałsz lub nowe okoliczności. Pojęcia "fałszywy dowód", "nowa okoliczność" są pojęciami, których rozumienie jest oczywiste i nie ma powodu by organ musiał jeszcze dodatkowo wyjaśniać ich znaczenie. Z kolei brak pouczenia skarżących, że powoływanie się na podstawę wznowienia jaką jest fałszywy dowód powinno być poprzedzone uzyskaniem orzeczeniem sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie tegoż dowodu nie miał zdaniem Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia gdyż skarżący na żaden taki takich dowód nie wskazali. Zdaniem Sądu analiza akt sprawy wskazuje, iż brak także jest podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania doszło do naruszenia przez organy administracji publicznej art.7 kpa, art.8 kpa, art.10 kpa, art.l 1 kpa i art. 13 kpa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.