IV SA 5007/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-08
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Barbara Gorczycka-Muszyńska, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną z powodu wadliwego uzasadnienia i nierozpoznania istoty zarzutu?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna, jeśli jej uzasadnienie nie odnosi się do rzeczywistej treści zarzutu, a organ błędnie interpretuje jego przedmiot. Brak należytego wyjaśnienia przesłanek odrzucenia zarzutu, zwłaszcza gdy dotyczy on istotnych kwestii prawnych związanych z granicami działek i przebiegiem infrastruktury, narusza prawo strony do obrony i prawidłowego procedowania.Stan faktyczny
M. C. zgłosił zarzut do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Nieporęt, kwestionując poszerzenie drogi gminnej wzdłuż jego działek, wskazując na błędy w oznaczeniu granic działek i przebiegu drogi oraz rowu melioracyjnego. Rada Gminy Nieporęt odrzuciła zarzut, błędnie interpretując jego przedmiot jako dotyczący podziału działek, a nie wytyczenia poszerzenia drogi. M. C. wniósł skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje stanowisko, że zarzut dotyczył sposobu wytyczenia poszerzenia drogi i uwzględnienia prawnych granic działek, a nie podziału działek. Sąd uwzględnił skargę.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. 2. Zasądzono od Rady Gminy Nieporęt na rzecz M. C. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3. Orzeczono, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Sędzia NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.) Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Rady Gminy Nieporęt z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy N. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Rady Gminy N. na rzecz M. C. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
M. C. zgłosił zarzut do wyłożonego do publicznego wzglądu projektu zmiany planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. Zarzut dotyczył drogi gminnej [...] oznaczonej symbolem KDG, przewidzianej w projekcie planu do poszerzenia (do szerokości 12 m w liniach rozgraniczających z wyjątkiem odcinka przebiegającego przez M., który ma mieć szerokość 10 m).
M. C. jest właścicielem działek [...];[...];[...];[...];[...];[...] i [...]położonych wzdłuż drogi gminnej [...]. W zarzucie zakwestionował zaprojektowany odcinek poszerzonej drogi wzdłuż działki [...], podnosząc, że w projekcie nie uwzględniono rosnącego tam dębu o grubości pnia 50 - 60 cm i żądał "wyprostowania" w tym miejscu trasy drogi. Zarzucił także, że granice działek (Nr [...]- [...]) położonych po przeciwległej stronie omawianej drogi w stosunku do działek [...] i [...] są nierzetelnie oznaczone na mapie, stanowiącej podkład geodezyjny dla opracowanego projektu zmian planu. Uwzględniono bowiem faktyczne granice działek Nr [...] - [...] w sytuacji, gdy właściciele działek granice te przesunęli samowolnie, "wgradzając się" w drogę gminną. Powoduje to, że z działki skarżącego Nr [...] ma być zajęty pod poszerzenie drogi szerszy pas gruntu, niż pas zajmowany na ten cel z działek nr [...]-[...]. Na dowód błędnego oznaczenia granic wskazanych działek zarzucający powołał mapę - plan sytuacyjny z 1960 r. wydaną przez Wydział Ksiąg Wieczystych sporządzony na podstawie pomiaru wykonanego w 1949 r. przez biegłego mierniczego S. Zdaniem zarzucającego na podkładzie geodezyjnym użytym do wykonania projektu wadliwie oznaczono przebieg drogi przewidzianej do poszerzenia oraz przebieg rowu melioracyjnego istniejącego pomiędzy jego działkami, a działkami Nr [...] i [...].
Rada Gminy N. uchwałą z dnia [...] października 2003 r. Nr [...]odrzuciła zarzut M. C. podając w uzasadnieniu, że "zarzuty pana M. C. dotyczą niezgodnego ze stanem faktycznym podziału działek ewid. nr nr [...]-[...];[...],[...],[...],[...] - [...] położonych w J. Zarzuty te zostały przez Zarząd Gminy odrzucone, ponieważ ustalenia w zakresie granic poszczególnych działek nie są przedmiotem zmian miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. Wynika to m.in. ze skali, w jakiej sporządzony jest projekt planu. W skali 1: 10.000 nie jest bowiem możliwe nanoszenie podziałów działek bez wpływu na czytelność planu. Sprawę podziału działek można natomiast wyjaśnić w Referacie Geodezji Urzędu Gminy. Powyższe względy zdecydowały o odrzuceniu zarzutów pana M. C."
Jednocześnie pouczono zarzucającego o przysługujących mu uprawnieniach przewidzianych w art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zmianami).
Skargę na tę uchwałę wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. C. W skardze oraz pismach uzupełniających skargę, a także na rozprawie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. M. C. podnosił, że zarzut nie dotyczył wytyczania granic działek i skarżący nie domagał się wytyczania granic między swoimi działkami. Domagał się natomiast, aby droga gminna przewidziana do poszerzenia wytyczona została z uwzględnieniem granic prawnych działek nr [...] -[...], a nie z uwzględnieniem granic faktycznych wyznaczonych ogrodzeniami i nasadzeniami. Zarzuca, iż droga na odcinku przylegającym do działek [...]-[...] faktycznie przebiega łukiem, okalającym rów melioracyjny, na podkładzie geodezyjnym zaś oznaczono jej przebieg w tym miejscu linią prostą. Rów melioracyjny przebiega wzdłuż granic działek na odcinku ok. 60 m i istniejąca (przewidziana do poszerzenia) droga powinna być wytyczana z uwzględnieniem wynikających z planów odległości liczonych od linii brzegowej rowu, a nie od faktycznych (a nie prawnych) granic działek [...]-[...].
M. C. zwraca uwagę na zaprojektowane załamanie drogi na odcinku pomiędzy działką [...] i działką [...]. Załamanie to - polegające na przesunięciu drogi w kierunku jego działki Nr [...] jest, zdaniem zarzucającego, spowodowane uwzględnieniem w projekcie faktycznej granicy działki [...], niezgodnej z granicą wytyczona prawnie w poprzednich latach i ma na celu zalegalizowanie bezprawnego "wgrodzenia" w istniejącą drogę. Dlatego na rozprawie w WSA w dniu 3 czerwca 2004 r. oświadczył, że gotów jest ograniczyć swoje zastrzeżenia do projektu zmiany planu i obecnie kwestionuje jako bezprawne poszerzenie drogi na tym odcinku wyłącznie kosztem jego działki Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy N. wniosła o jej oddalenie, a w piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2004 r. odnosząc się do oświadczeń skarżącego złożonych na rozprawie podała, że "projektowany przebieg drogi gminnej uwzględniający drogę już istniejącą, a także poszerzenie tej drogi został ustalony w ramach uprawnień Gminy wynikających z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (...) Przebieg drogi gminnej zaprojektowano zgodnie z zaproponowaną przez projektantów i przyjętą przez Gminę koncepcją systemu obsługi komunikacyjnej przedmiotowego obszaru (...) Z przedłożonego szkicu jak również z rysunku projektu planu wynika, że droga wraz z jej planowanym poszerzeniem ma przebieg dostatecznie regularny, uwzględniający jak najmniejszą ingerencję w prawo własności dotyczące właścicieli działek z nią sąsiadujących (szkic drogi - w załączeniu) (...) droga gminna - ul. [...] biegnie przez J. prawie w linii prostej, nie tworzy ostrych zakrętów i załomów, przeciwwskazanych z punktu widzenia technicznego i funkcjonalnego".
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do wyżej wskazanych regulacji właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 24 ust. 3 pow. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, uchwała o odrzuceniu zarzutów powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że uzasadnienie uchwały stanowiąc jej integralną część powinno wskazywać treść zarzutu i wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierowała się Gmina podejmując uchwałę o jego odrzuceniu.
W sprawie niniejszej podjęcie uchwały o odrzuceniu zarzutu zgłaszanego przez M. C. nie zawiera uzasadnienia. W uzasadnieniu przytoczono jedynie stanowisko zarządu, przy czym przeoczono, że stanowisko to nie odnosi się do treści zarzutu. Niewłaściwie bowiem odczytano treść zarzutu. M. C. nie kwestionował podziału działek, ani nie domagał się, aby w postępowaniu planistycznym dokonane zostały ustalenia w tej kwestii - jak to podano w uzasadnieniu uchwały. Zarzut dotyczył wytyczenia poszerzenia drogi nie według śladu drogi istniejącej oraz nie naniesienia na planszy projektu granic prawnych działek rekreacyjnych ( Nr Nr [...] - [...]) lecz nawiązanie przy wytyczaniu granic rzeczywistych tych działek (wg ogrodzeń: nasadzeń). Zarzut ten miał istotne znaczenie, bowiem bez prawidłowego oznaczenia granic działek rekreacyjnych nie miałoby podstaw twierdzenie, że pod poszerzenie drogi zajęte zostaną po obu jej stronach pasy terenu takiej samej szerokości. Tych niejasności i wątpliwości nie wyjaśniano ani w uzasadnieniu uchwały, ani podczas posiedzenia Rady Gminy przed podjęciem tej uchwały.
Z dołączonego do akt sprawy protokołu [...] sesji Rady Gminy N. z dnia [...] października 2003 r. nie wynika, aby przed głosowaniem przedstawiono radnym treść zarzutów. Nie wynika nawet jakiej treści uchwałę poddano pod głosowanie. Podano jedynie, że przewodniczący poddał pod głosowanie "projekt uchwały w sprawie rozpatrzenia zarzutów do projektu zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy N.". Nie zamieszczono także żadnej informacji o tym, czy zgłaszającemu zarzut udzielono głosu dla przedstawienia jego racji. Podjęcie uchwały w taki sposób, jak to uczyniono w niniejszej sprawie wskazuje na istotne ograniczenie uprawnień strony skarżącej, co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej uchwały. Za taką oceną przemawia przede wszystkim fakt, iż zarówno przez zarząd jak i przez Radę Gminy niewłaściwie odczytana został treść zarzutów zgłoszonych w piśmie z dnia [...] grudnia 2001 r., a w uchwale wskazano na rzekome zarzuty, które faktycznie nie były podnoszone przez skarżącego przy czym Rada Gminy w uchwale nie dokonała we własnym zakresie oceny zarzutów, lecz przytoczyła jedynie stanowisko zarządu i to w kwestiach, które nie nawiązywały wprost do zarzutu.
Uwzględniając powyższe uchybienia w zakresie procedury planistycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 200 pow. ustawy z 30.08.2002 r. orzekł, jak w sentencji.
Na marginesie jedynie należy wskazać, że zawarte w pismach procesowych Gminy twierdzenia, iż przebieg drogi gminnej "zaprojektowano zgodnie z przyjętą przez Gminę koncepcją systemu obsługi komunikacyjnej tego obszaru", droga biegnie przez J. "prawie w linii prostej" i ma przebieg "dostatecznie regularnej" nie mają żadnego związku z zarzutem M. Cz., który nie kwestionował istnienia drogi co do zasady i na całej jej długości, lecz zgłaszał jedynie zastrzeżenia w odniesieniu do tego jej odcinka, który przebiega przy jego działkach i na którym - wg schematu przedstawionego przez Gminę przy piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. - istotnie występuje odchylenie w kierunku jego działki Nr [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło