IV SA 5013/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia NSA Maria Rzążewska, asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Jacek Chełstowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M. L., A. L. i A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...], z dnia [...].03.2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy L. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, polegającej na budowie węzła drogowego na przecięciu drogi krajowej nr [...] z ul. [...] w L. Decyzja powyższa została adresowana m.in. do W. L., jako strony postępowania. Od powyższej decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wnieśli C., M., A. i A. L., wskazując siebie jako spadkobierców po zmarłej W. L. Podnieśli, że inwestycja będzie negatywnie oddziaływać na ich stan zdrowia, a także jej następstwem będzie obniżenie wartości nieruchomości przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dn. [...] listopada 2003 roku ([...]) umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane przez odwołujących się. W obszernym uzasadnieniu wskazano, że utrwalone i bogate orzecznictwo NSA jednoznacznie wskazuje, iż stroną w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością objętą inwestycją. Taki przymiot natomiast nie przysługuje osobom władającym. Odwołujący nie udowodnili, że są spadkobiercami po zmarłej właścicielce działki. W takiej sytuacji nie mogli być potraktowani jako strona postępowania, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. L., A. L. i A. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO. Wskazali, iż przed Sądem Rejonowym dla W. prowadzone jest postępowanie spadkowe po W. L. Błędnie zatem SKO przyjęło, iż odwołujący się nie mogą skutecznie kwestionować decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, postępowanie spadkowe po W. L. nie zostało zakończone, a to oznacza, że stwierdzenie spadku jeszcze nie nastąpiło i skarżący w konsekwencji nie mogli skutecznie złożyć odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając zatem skargę wniesioną przez M. L., A. L., A. L. uznał, że jest ona zasadna. Organ I instancji wydając w dniu [...].03.2003 r. decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu adresował ją m.in. do matki skarżących W. L. Organ zatem uznał, iż osobie tej przysługuje przymiot strony. Decyzja została doręczona w dniu 19 kwietnia 2003 r. osobie, która potwierdziła jej otrzymanie podpisem: "L.". Odwołanie natomiast złożyli C., M., A. i A. L., powołując się na okoliczność spadkobrania po W. L. Ponieważ w postępowaniu administracyjnym udział biorą wszystkie strony, informacja, iż jedna z nich zmarła, winna spowodować w normalnym toku postępowania, jego zawieszenie na podstawie art. 97 § 1 pkt 1) kpa, do czasu zgłoszenia się spadkobierców. Przede wszystkim jednak organ winien ustalić, kiedy nastąpiła śmierć strony. Organ zaś nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia daty śmierci tej osoby uznając, iż podpis na potwierdzeniu odbioru pochodzi od W. L., zatem zgon musiał nastąpić już po doręczeniu jej decyzji. Jak natomiast wynika ze złożonego przez skarżących w toku postępowania sądowego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, W. L. zmarła [...] stycznia 1999 r., a zatem nie żyła już od czterech lat w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Gdyby organ II instancji przeprowadził stosowne ustalenia, stwierdziłby, iż od samego początku postępowanie administracyjne było prowadzone z udziałem osoby, która nie mogła być stroną z racji tego, iż nie żyła. Zgodnie zaś z art. 29 kpa stronami mogą być osoby fizyczne posiadające zdolność prawną, a zatem żyjące. Jednocześnie organ I instancji uniemożliwił udział w postępowaniu osobom będącym stroną postępowania, a to spadkobiercom po zmarłej W. L. Nie jest bowiem trafny pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, iż stwierdzenie nabycia spadku następuje dopiero wskutek wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie z art. 922 § 1 kc prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwila jego śmierci na jedną lub kilka osób tj. spadkobierców testamentowych lub ustawowych. Nadto spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia, co następuje w chwili śmierci spadkodawcy (art. 924 i 925 kc). O nabyciu zatem przymiotu spadkobiercy decyduje chwila śmierci spadkodawcy, nie zaś data wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Inną rzeczą jest kwestia udowodnienia, że dana osoba jest spadkobiercą. Otóż względem osoby trzeciej spadkobierca może udowodnić swe prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku (art. 1027 kc). Wobec powyższego organ zasadnie wzywał skarżących, aby wykazali, że są spadkobiercami i jedynym dowodem stwierdzającym tę okoliczność może być postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Nie zwalnia to jednak organu z obowiązku ustalenia przede wszystkim daty śmierci strony. W przypadku zatem ustalenia, że osoba uznana za stronę, nigdy takiego przymiotu nie posiadała z racji tego, iż już nie żyła, winien rozważyć fakt doręczenia decyzji osobie zmarłej, nie zaś jej spadkobiercom w świetle obowiązujących przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Jeżeli zaś osoba fizyczna była stroną i zmarła w toku postępowania administracyjnego, organ winien zawiesić postępowanie administracyjne do czasu zgłoszenia się spadkobierców. Przy czym spadkobiercy muszą udowodnić swoje prawa, co może nastąpić w drodze okazania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wszystkie wyżej wykazane naruszenia przepisów postępowania, których dopuścił się organ II instancji mogły skutkować wyłącznie uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak na wstępie