IV SA 5031/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-02

Skład orzekający: T. Kobylecka, M. Małaszewska-Litwiniec, J. Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym, które w rzeczywistości nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, może skutkować dopuszczeniem do zaskarżenia tego postanowienia wbrew przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie, które zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, nie może przyznawać stronie specjalnych uprawnień, w tym możliwości zaskarżenia postanowienia niezaskarżalnego. Strona może zaskarżyć takie postanowienie jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie. Zasada, że błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, nie może naruszać ustalonej prawem kolejności zaskarżania orzeczeń.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Spółdzielni na postanowienie Burmistrza Gminy W. o dopuszczeniu Ligi Ochrony Przyrody do udziału w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew. Spółdzielnia zarzuciła organom błędne pouczenie o środkach zaskarżenia i naruszenie przepisów Kpa, co miało opóźniać inwestycję. Kolegium Odwoławcze uznało, że zażalenie było niedopuszczalne, a błędne pouczenie nie może dawać specjalnych uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Kobylecka Sędzia WSA M. Małaszewska-Litwiniec (spr.) Asesor WSA J. Linkowski Protokolant K. Sikora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia Ligi Ochrony Przyrody do udziału w sprawie usunięcia drzew - oddala skargę - Postanowieniem z dn. [...]10.2002 r., oznaczenie [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło niedopuszczalność złożenia zażalenia przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w W. na postanowienie Burmistrza Gminy W. z dn. [...].07. 2002 r., oznaczenie [...] o dopuszczeniu L. do udziału w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew z terenu inwestycji [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. przy uL [...]. L. podniosła, że wycinka ma dotyczyć starodrzewu o unikatowych walorach przyrodniczo-krajobrazowych rosnącego u zbiegu ulic [...] i [...]. W uzasadnieniu swego postanowienia Samorządowe Kolegium stwierdziło, że o ile spełnione zostaną przesłanki, wynikające z art. 31 § 1 pkt. 2 Kpa, pozwalające na dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony organizacji społecznej, a więc gdy jest to uzasadnione jej celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny, organizacja taka może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. Na postanowienie dopuszczające nie przysługuje jednakże zażalenie. Zatem w sytuacji, gdy Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowień wydanych w toku postępowania, postanowienie takie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, o czym stanowi art. 142 Kpa. W ocenie Samorządowego Kolegium pouczenie zamieszczone w postanowieniu Burmistrza z dn. [...].07.2002 r. było nieprawidłowe, a wniesione przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową zażalenie, z uwagi na istniejącą regulację prawną -niedopuszczalne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia wniosła o uchylenie obu wydanych decyzji i zarzuciła sprzeczność ustaleń organu orzekającego z treścią zebranego w sprawie materiału, co miałoby się przejawiać w stwierdzeniu Kolegium Samorządowego, że błędne pouczenie o środku zaskarżenia stanowiło jedynie nieprawidłowość, nie wywołującą skutków prawnych. Ponadto zarzucono nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności, mających istotne znaczenie w sprawie, a więc podnoszonego przez skarżącą naruszenia art. 124 Kpa przez organ I instancji oraz rażące naruszenie przez Burmistrza art. 141 Kpa w zw. z art. 124 Kpa. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium nie rozpatrując jej zarzutów rażącego naruszenia wskazanych przepisów Kpa, kwalifikujących postanowienie organu I instancji do uchylenia, uznało niedopuszczalność zażalenia z pominięciem przepisów art. 112 Kpa w zw. z art. 126 Kpa, stanowiących, iż błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa zażalenia się nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała. Szkoda ta, zdaniem strony skarżącej, jest ewidentna, ponieważ opóźnia to realizacje inwestycji, narażając inwestora na nieuzasadnione koszty związane z koniecznością prowadzenia długotrwałego postępowania administracyjnego, zbędnego wobec spełnienia przez inwestora wszystkich obowiązków wynikających z prawa budowlanego, w sposób terminowy i zgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W uzupełnieniu wskazało, że odnośnie podniesionej przez skarżącą okoliczności, iż w myśl art. 112 w zw. z art. 126 Kpa błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, należy stwierdzić, iż z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii wynika, że błędne pouczenie nie może również dawać tej stronie specjalnych uprawnień, naruszających ustalone prawem zasady postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy stwierdzić, że istotnie Burmistrz Gminy W. w postanowieniu z dn. [...].07. 2002 r., o dopuszczeniu L. do udziału w postępowaniu w sprawie usunięcia drzew z terenu inwestycji [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. przy ul. [...] zamieścił błędne pouczenie o możliwości wniesienia na nie zażalenia. Nie jest to jednak tego rodzaju wada orzeczenia organu administracji, która skutkowałaby koniecznością jego uchylenia, jak o to wnosi strona skarżąca. Niewątpliwie Burmistrz przedmiotowym postanowieniem mógł, gdy uznał, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 31 § 1 Kpa, dopuścić L. w tym postępowaniu, jednakże w myśl art. 31 § 2 zd. 2 Kpa zażalenie przysługiwałoby wyłącznie na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej. Z zapisu tego wynika jednoznacznie, iż na przedmiotowe postanowienie o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej zażalenie nie przysługiwało. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 142 Kpa, strona skarżąca miała jedynie możliwość zaskarżenia tego postanowienia w odwołaniu od decyzji Nie jest słuszny zarzut [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W., jakoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było do rozpatrzenia zarzutów Spółdzielni odnoszących się do wad przedmiotowego postanowienia. Sam fakt, że na postanowienie to nie przysługiwało zażalenie, uniemożliwiał ustosunkowanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do podniesionych zarzutów. Jak już wskazano, będzie to możliwe wówczas, gdy strona skarżąca zaskarży je w odwołaniu od decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutów [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w W. co do pominięcia w rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepisu art. 112 Kpa w zw. z art. 126 Kpa, stwierdzić należy, że art. 112 Kpa stosowany odpowiednio do postanowień stanowi jedynie, iż błędne pouczenie w postanowieniu o prawie wniesienia zażalenia nie może szkodzić stronie, która do niego się zastosowała. Oznacza to np. możliwość przywrócenia terminu na wniosek takiej strony do wniesienia skargi do Sądu Administracyjnego, o ile ze względu na owo błędne pouczenie termin ten już upłynął. W żadnym razie jednakże nie może oznaczać przyznania jej specjalnych uprawnień, w tym także możliwości zaskarżenia postanowienia niezaskarżalnego, co naruszałoby ustalone prawem zasady postępowania. Pogląd ten został ugruntowany w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniesiony przez stronę skarżącą argument poniesienia ewidentnej szkody przez dopuszczenie do udziału w postępowaniu L., z uwagi na opóźnienie realizacji inwestycji i narażenie strony skarżącej na nieuzasadnione koszty, nie może zostać uwzględniony. Skoro bowiem ta organizacja społeczna mogła się ubiegać o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie można jej tego prawa było odmówić. Natomiast szkoda, która mogłaby zostać uwzględniona, zgodnie z art. 112 Kpa, musiałaby wynikać z błędnego pouczenia o możliwości wniesienia zażalenia, a nie z faktu dopuszczenia do udziału w postępowaniu tej organizacji społecznej. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło