IV SA 5032/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-07
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek spółdzielni mieszkaniowej, który nie jest stroną postępowania, ma interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej inwestycji realizowanej przez spółdzielnię?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek spółdzielni mieszkaniowej, będący jedynie użytkownikiem lokalu w zasobach spółdzielni, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczącej inwestycji realizowanej przez spółdzielnię jako inwestora. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 157 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący P. N., członek Spółdzielni Mieszkaniowej, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany w części dotyczącej lokalizacji parkingów przy jego posesji. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak legitymacji procesowej skarżącego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając argumentację o braku interesu prawnego skarżącego oraz wskazując, że kwestie związane z ruchem drogowym nie należą do właściwości organów architektoniczno-budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
7/IV SA 5032/03
UZASADNIENIE
Zaskarżona decyzja znak: [...] z dnia [...] czerwca 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. N. z dnia [...] września 2003r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2003r. znak: [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1998r. Nr [...] w części dotyczącej projektu sięgacza dojazdowego do budynków oznaczonych nr [...] z miejscami postojowymi usytuowanymi w sąsiedztwie budynku nr [...], w zatwierdzonym przedmiotową decyzją planie zagospodarowania terenu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego pismem z dnia [...] czerwca 2003r. P. N. złożył wniosek o unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1998r. Nr [...] w części dotyczącej lokalizacji parkingów samochodowych, znajdujących się przy posesji na ul. [...] ( nr [...] według projektu budowlanego) w S.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003r. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zatwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta w części objętej wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał na brak u P. N. legitymacji procesowej do występowania w charakterze strony w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Prezydenta. Nadto, Wojewoda przedstawił powody, dla których uznał, iż nie zachodzi konieczność wszczynania z urzędu - stosownie do zapisu art. 157 § 2 kpa - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
Od powyższej decyzji P. N. złożył pismem z dnia [...] września 2003r. odwołanie do Ministra Infrastruktury, przekazane następnie według właściwości do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odwołaniu P. N. stwierdza, iż projekt budowlany w części dotyczącej lokalizacji parkingów został sporządzony z naruszeniem obowiązujących przepisów. Skarżący wnosi o wyegzekwowanie od władz wojewódzkich odsunięcia krawężników parkingów na odległość 11m tak, aby parkowane pojazdy znajdywały się 10m od domu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a zatem należy utrzymać je w mocy.
Zdaniem organu jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie, zatem organ ma (na podstawie przepisu art. 157 § 3 kpa) obowiązek odmówić wszczęcia postępowania.
Organ wskazał, że skarżący P. N. posiada prawo do domu jednorodzinnego w Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Z wnioskiem o pozwolenie na budowę między innymi wewnętrznych dróg osiedlowych z miejscami postojowymi wystąpiła jako inwestor wyżej wymieniona Spółdzielnia. Kierowanie działalnością spółdzielni oraz reprezentowanie jej na zewnątrz należy do zarządu spółdzielni. Interes prawny w uzyskaniu w/w pozwolenia miała Spółdzielnia, nie zaś poszczególni jej członkowie skarżący swoich praw. Może dochodzić na drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Skarżący posiada określony interes faktyczny związany z usytuowaniem parkingu, nie ma natomiast interesu prawnego w rozumieniu przepisu art.28 kpa.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru budowlanego odnosząc się do argumentacji skarżącego użytej w odwołaniu należy stwierdzić, iż Wojewoda wyczerpująco wykazał powody, dla których nie znalazł podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 140 z późn. Zm.).
Wreszcie organ wskazał, że powołana przez skarżącego okoliczność nieprawidłowego parkowania pojazdów na parkingu znajdującym się przy jego posesji (tj. ich wystawianie po za krawężnik od 50 do 70 cm) stanowić może przesłankę do wyegzekwowania przez właściwe organy od właścicieli parkujących pojazdów stosowania przepisów o ruchu drogowym, co nie pozostaje ze zrozumiałych przyczyn w zakresie działania organów administracji architektoniczno-budowlanej.
W skardze z dnia [...] grudnia 2003r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. N. podniósł, co następuje:
Parkingi koło jego domu zostały wybudowane w odległości 8m od ściany z oknami jego domu. Przedmiotowa decyzja pozwolenia na budowę w części lokalizacji parkingów
przy jego domu jest niezgodna z przepisami § 18-21 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. "w przedmiocie warunków zabudowy". Po jego interwencjach krawężnik parkingu odsunięto na odległość 10m od domu, ale samochody parkują tak, ze wystają po 50-70cm w stronę jego domu. P. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odsunięcie parkingów na odległość 11,7m. podniósł, że mieszka przy zamkniętych drzwiach tarasowych i oknie chcąc uniknąć szkodliwych spalin, bo sąsiedzi trują go i jego rodzinę odwracając samochody rurą wydechową w kierunku domu. Skarżący wskazał, że Spółdzielnia uniemożliwia mu nabycie domu z działką na "własność materialną".
W odpowiedzi na skargę Główny inspektor nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U nr 153 poz. 1271 z późn. Zm.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r, Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 150 poz. 1269).
Niniejsze postępowanie toczyło się na skutek wniosku skarżącego P. N. o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1998r.
Stosownie do przepisu art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność.
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa następuje z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Przyczyną podmiotową jest okoliczność, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 kpa. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Interes prawny lub obowiązek ma wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie jest oparty na żadnym konkretnym przepisie prawa materialnego.
Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy należy podnieść, co następuje: Skarżący jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...] inwestora na rzecz, którego wydano pozwolenie na budowę, decyzją, której nieważności dochodzi. Skarżącemu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo dla budynku mieszkalnego domu jednorodzinnego pozostające w zasobach w/w spółdzielni.
Zgodnie z przepisami prawa spółdzielczego, spółdzielnia jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd spółdzielni stąd też decyzja pozwolenia na budowę wydana została na rzecz inwestora-spółdzielni a nie na rzecz jej członków.
Zdaniem Sądu skarżący jako członek spółdzielni mieszkaniowej nie ma własnego interesu prawnego w niniejszej sprawie. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego członkowie spółdzielni mieszkaniowych nie mają, bowiem przymiotu strony – nie mając interesu prawnego nie mogą występować o wydanie decyzji administracyjnych, podważać decyzji nie adresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym,
W świetle powyższej argumentacji prawidłowo, zatem w niniejszym postępowaniu organy odmówiły w trybie art. 157 § 3 kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po myśli wniosku skarżącego.
Rozstrzygnięcie to jest uzasadnione, gdy zważyć, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez skarżącego, który nie jest stroną w sprawie a w przekonaniu organu nie ma podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r (Dz. U. 153 poz. 1270) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło