IV SA 5038/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-28
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., nie wskazując jednocześnie, dlaczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., musi wskazać, dlaczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W sytuacji, gdy organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, a nie zostało ono przeprowadzone, decyzja kasacyjna jest wadliwa. Ponadto, organ odwoławczy nie może przedwcześnie przesądzać o upływie terminu przedawnienia, jeśli nie ustalono konkretnej daty zakończenia budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu. Organ odwoławczy uznał, że upłynął 5-letni termin do nakazania rozbiórki na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Skarżący B. D. domagał się rozbiórki garażu, wskazując na konflikt sąsiedzki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. D. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Nadzoru na rzecz B. D. Budowlanego kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. i S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] listopada 2002 r. nakazującej B. i S. K. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu, o wymiarach 5,80 x 2,80m położonego na działce nr [...] przy ul. [...]w O.
– uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 49 Prawa budowlanego nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu. Zdaniem organu, w tej sprawie "... został zachowany termin w związku z czym nie można nakazać rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Inwestorzy powinni jednak uzyskać pozwolenie na użytkowanie garażu, co jest uzależnione od potwierdzenia zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz od spełnienia wymogów z art. 58 Prawa budowlanego. Dopiero w przypadku nie przedłożenia przez skarżących inwentaryzacji powykonawczej oraz ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania lub nie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, może stanowić podstawę do wydania nakazu rozbiórki.
W złożonej na w/w decyzję skardze B. D. domaga się rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu. Podaje szereg okoliczności wskazujących na istnienie konfliktu sąsiedzkiego, nie podnosząc jednak żadnych konkretnych zarzutów w stosunku do skarżonego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa zgodnie, z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Wydając decyzję kasacyjną organ nie wskazał dlaczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Pamiętać należy, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 136 kpa może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, co w niniejszej sprawie było możliwe i konieczne.
W kontrolowanej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jednoznacznie przesądził, iż garaż został wybudowany w 1997 r., w związku z czym upłynął 5-letni termin, o którym mowa w art. 49 Prawa budowlanego.
Sąd nie podziela takiego stanowiska.
W tym stanie faktycznym i prawnym jest ono co najmniej przedwczesne. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono bowiem daty zakończenia budowy garażu, co jest niezbędne dla prawidłowego obliczenia upływu 5-letniego okresu przedawnienia tym bardziej, że w kontrolowanej sprawie inwestorzy wskazują ogólnie, iż nastąpiło to w 1997 r., a decyzje obu instancji wydane zostały w 2002 r. Ustalenie konkretnej daty zakończenia budowy jest niezbędne wobec brzmienia art. 49 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki obiektu jeżeli upłynęło 5 lat od ..."dnia zakończenia budowy".
W ocenie Sądu, przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, nie przekraczało uprawnień i możliwości organu II instancji.
Niezależnie od tego należy zauważyć, że nawet w sytuacji gdyby upływ terminu przedawnienia nie budził wątpliwości, decyzja organu odwoławczego jest także wadliwa.
W przypadku ewentualnego przyjęcia, że istotnie nastąpiło przedawnienie i to przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, rozstrzygniecie organu odwoławczego winno zostać wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Zważywszy na powyższe Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie w pkt 2 i 3 sentencji wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 i art. 200 przywołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło