IV SA 5039/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-28
Skład orzekający: Krystyna Borkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie daty zakończenia rozbudowy budynku gospodarczego i ewentualnego przedawnienia roszczenia o nakazanie rozbiórki?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, ponieważ organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, nie wskazując, dlaczego wymaga to przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Ponadto, organ odwoławczy przedwcześnie przesądził o upływie terminu przedawnienia roszczenia o nakazanie rozbiórki, nie ustalając precyzyjnie daty zakończenia budowy, co jest kluczowe dla zastosowania art. 49 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanego budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor uznał rozbudowę za samowolę budowlaną i nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, uznając, że upłynął 5-letni termin do nakazania rozbiórki, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący domagał się rozbiórki, wskazując na naruszenie jego praw przez sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie WSA WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Małgorzata Kuskowska, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. D. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. i S. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] września 2002 r. nakazującej B. i S. K. dokonanie rozbiórki zrealizowanej rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w O.
– uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podał, że w toku przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oględzin w dniu [...].09.2002 r. stwierdzono, że małż. K. dokonali rozbudowy znajdującego się na ich działce budynku gospodarczego. Inwestorzy rozpoczęli budowę mimo wyraźnego wskazania Urzędu Rejonowego w C., w piśmie z dnia [...].08.1997 r., że na prowadzenie tego typu robót wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym inwestorzy prowadząc te roboty działali w warunkach samowoli budowlanej. Jednocześnie z uwagi na fakt, że rozbudowę zakończono 5 lat przed dniem wydania decyzji, organ I instancji powinien zastosować art. 49 Prawa budowlanego.
Inwestorzy powinni jednak uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektu, co jest uzależnione od potwierdzenia zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero w przypadku nie uzyskania pozwolenia na użytkowanie, można wydać nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
W złożonej na w/w decyzję skardze B. D. domaga się rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego. Podaje szereg okoliczności wskazujących na istnienie konfliktu sąsiedzkiego. Wskazuje, że rozbudowa została wykonana na wspólnej drodze, która służyła do wjazdu do wszystkich budynków gospodarczych, także jego. Małż. K. faktycznie użytkują rozbudowany budynek gospodarczy jako budynek mieszkalny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa zgodnie, z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Wydając decyzję kasacyjną organ nie wskazał dlaczego rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części i w jakim zakresie to postępowanie należy przeprowadzić.
Pamiętać należy, iż organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 136 kpa może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, co w niniejszej sprawie było możliwe i konieczne.
W kontrolowanej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jednoznacznie przesądził, iż budynek gospodarczy został rozbudowany w 1997 r., w związku z czym upłynął 5-letni termin, o którym mowa w art. 49 Prawa budowlanego.
Sąd nie podziela takiego stanowiska.
W tym stanie faktycznym i prawnym jest ono co najmniej przedwczesne. W toku postępowania administracyjnego nie ustalono bowiem daty zakończenia rozbudowy, co jest niezbędne dla prawidłowego obliczenia upływu 5-letniego okresu przedawnienia tym bardziej, że w kontrolowanej sprawie inwestorzy wskazują ogólnie, iż nastąpiło to w 1997 r., a decyzje obu instancji wydane zostały w 2002 r.
Ustalenie konkretnej daty zakończenia budowy jest niezbędne wobec brzmienia art. 49 Prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można nakazać rozbiórki obiektu jeżeli upłynęło 5 lat od ..."dnia zakończenia budowy".
W ocenie Sądu, przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, nie przekraczało uprawnień i możliwości organu II instancji.
Niezależnie od tego należy zauważyć, że nawet w sytuacji gdyby upływ terminu przedawnienia nie budził wątpliwości, decyzja organu odwoławczego jest także wadliwa.
W przypadku ewentualnego przyjęcia, że istotnie nastąpiło przedawnienie i to przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, rozstrzygniecie organu odwoławczego winno zostać wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Zważywszy na powyższe Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Orzeczenie w pkt 2 i 3 sentencji wyroku znajduje swoje umocowanie w art. 152 i art. 200 przywołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło