IV SA 5041/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-18
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Krystyna Borkowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli zmiana nastąpiła samowolnie i jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mimo że w fazie projektowania budynku przewidziano pomieszczenia na działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do stosowania środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ustalenie takiej zmiany uprawnia organ do nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, zwłaszcza gdy jest ona sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie legalizuje samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na L.L. obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego, zmienionego samowolnie na działalność gospodarczą polegającą na organizacji bankietów. Organ stwierdził, że zmiana nastąpiła bez wymaganej decyzji, była uciążliwa dla mieszkańców i sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. L.L. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i podnosząc, że budynek był projektowany z myślą o działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, asesor Bogusław Cieśla, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania. skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r., działając w oparciu o art. 51 ust. 1, 51 ust. 4, art. 71 ust. 1 i art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie dokonanej zmiany sposobu użytkowania części lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność L.L. w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej na nieruchomości przy ul. [...] w W. – nałożył na L.L. obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania tj. na cele mieszkaniowe zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem części budynku mieszkalnego w segmencie przy ul. [...], które jest obecnie przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu bankietów, wesel i przyjęć okolicznościowych.
W uzasadnieniu organ stwierdził, iż zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych została dokonana w 1999 r., bez uzyskania decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej udzielającej zgody na zmianę sposobu ich użytkowania. Wobec ustaleń dokonanych przez organ I instancji w dniu [...].03.2002 r. zapadło postanowienie nr [...] o wstrzymaniu działalności gospodarczej w/w budynku.
Nadto organ wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].09.1992 r., w obszarze w którym znajduje się przedmiotowy budynek, wyklucza lokalizowanie obiektów, których uciążliwości i szkodliwości dla środowiska wykraczałyby poza granice terenu inwestycji oraz nakazuje realizację pełnych potrzeb parkingowych dla samochodów osobowych na działkach własnych. Ponieważ budynek znajduje się w zabudowie szeregowej mieszkaniowej nie ma możliwości wyeliminowania hałasu i brak jest miejsca na zlokalizowanie miejsc parkingowych w zwartej zabudowie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L.L., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r.
Organ odwoławczy podzielił w całości argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji, uznając, iż zastosowanie art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego było w pełni zasadne. Wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego powiatowy organ nadzoru uznał, że nie można samowolnej zmiany użytkowania przedmiotowej części budynku doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, wobec treści zapisów miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], a materiał dowodowy wykazał, iż prowadzona działalność gospodarcza jest uciążliwa dla mieszkańców.
Jednocześnie w odpowiedzi na zarzuty odwołania, organ wyjaśnił, iż decyzja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie stanowi podstawy do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła L.L. zarzucając jej naruszenie art. 51 ust. 1, art. 51 ust. 4, art. 71 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Zarzuty skargi podnoszą, iż już w fazie projektowania, w każdym budynku osiedla były zaprojektowane pomieszczenia na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca zakupiła przedmiotowy segment z pozwoleniem Spółdzielni, potwierdzonym na potrzeby aktu notarialnego sprzedaży, na prowadzenie takiej działalności, zaś statut Spółdzielni nie wymaga uzyskania zgody w każdorazowym przypadku zmiany rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Segmenty mieszkalne znajdujące się w zasobach Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "A." położone w W. przy ul. [...] przeznaczone były na cele mieszkaniowe, przy czym ze względu na profesję członków Spółdzielni możliwe było prowadzenie w nim działalności twórczej.
Okolicznością bezsporną pozostaje, iż w 1999 r. nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania parteru w budynku przy ul. [...] w W. z lokalu mieszkalnego, na lokal w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, polegająca na organizacji bankietów, wesel, itd.
Prawo budowlane przewidując w art. 71 możliwość zmiany przeznaczenia obiektu budowlanego lub jego części, a więc również sposobu jego użytkowania, określiło warunki na jakich może ono być dokonane. Zmiana ta może być dokonana jedynie pod nadzorem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i na warunkach określonych przez ten organ.
Wymogi te określa pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania, po spełnieniu warunków określonych w art. 32 i 35 Prawa budowlanego, w tym po zbadaniu zgodności proponowanej zmiany z planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21.02.1997 r., sygn. akt II SA/Wr 713/96).
Przeprowadzona przez organy analiza Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].09.1992 r. wykazała, iż w obszarze w którym znajduje się przedmiotowy budynek wykluczone jest lokalizowanie obiektów których uciążliwość i szkodliwość dla środowiska wykraczałaby poza granicę terenu inwestycji oraz nakazuje realizacje pełnych potrzeb parkingowych dla samochodów osobowych na działkach własnych. Zabudowa szeregowa segmentów mieszkalnych oraz rodzaj prowadzonej działalności wyklucza możliwość spełnienia tych warunków zarówno w zakresie uciążliwości dla właścicieli posesji sąsiednich w zakresie emisji hałasu jak i zapewnienia stosownej ilości miejsc parkingowych na własnej działce.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, redakcja przepisu art. 71 ust. 3 Praw budowlanego nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że w okolicznościach samowolnej zmiany sposobu użytkowania właściwy organ zobligowany był do stosowania środków przewidzianych w art. 50, 51 Prawa budowlanego. W konsekwencji ustalenie przez organy, iż doszło do zmiany sposobu użytkowania w warunkach samowoli, uprawnia organ nadzoru budowlanego do zastosowania sankcji w postaci nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, iż decyzja o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nie stanowi podstawy do zmiany sposobu użytkowania obiektu, którego adres wpisano w decyzji o wpisie, jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Organ administracji państwowej wydający decyzję o wpisie nie może legalizować sposobu użytkowania obiektów wskazanych jako miejsce wykonywania tejże działalności (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05.07.2002 r., sygn. akt IV SA 2036/00, M.Prawn. 2002/19/867).
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej należy uznać podniesiony w skardze zarzut, iż w fazie projektowania budynków były zaprojektowane powierzchnie na prowadzenie działalności gospodarczej, skoro w obrocie prawnym nie funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z takim właśnie przeznaczeniem.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271; nr 240, poz. 2052; z 2003 r. nr 124, poz. 1153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło