IV SA 5045/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-22
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Żak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywcy nieruchomości, którzy stali się właścicielami po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mogą żądać wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie tej decyzji, mimo że poprzedni właściciel nie był stroną postępowania?Ratio decidendi
Nabywcy nieruchomości, którzy stali się właścicielami po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie mogą żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli poprzedni właściciel, który był stroną postępowania, nie przeniósł na nich swojego prawa do żądania wznowienia w drodze umowy cywilnoprawnej. Przekształcenia podmiotowe są dopuszczalne tylko w toku postępowania administracyjnego, a zbycie statusu strony dla potrzeb postępowania nadzorczego nie jest możliwe.Stan faktyczny
Skarżący L. i J. B. nabyli działkę sąsiadującą z inwestycją budowlaną po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Poprzedni właściciel działki nie brał udziału w postępowaniu. Skarżący wystąpili o wznowienie postępowania, twierdząc, że jako następcy prawni poprzedniego właściciela mają prawo do żądania wznowienia. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie (NSA, WSA Anna Żak, Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi L. i J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego skargę oddala
7 IV S.A. 5045/03
UZASADNIENIE
Prezydent Miasta R. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2003r na podstawie art. 145 § 1 i art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2002r i decyzją przeniesienia na rzecz innego inwestora Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r, na budowę chodnika, miejsc postojowych, zatoki autobusowej, oświetlenia ulicznego, korekty krawężników w pasie ulicy [...] w R. na odcinku od ul. [...] w liniach oznaczonych literami od A do O, dla inwestorów R. [...] i Miejskiego Zarządu Dróg i Komunikacji w R.
W uzasadnieniu podał, iż L. i J. B. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w celu uchylenia decyzji pozwolenia na budowę na roboty w pasie ul. [...], ponieważ jako właściciele działki Nr [...] sąsiadującej z budowaną inwestycją nie brali udziału w postępowaniu.
Prezydent Miasta R. ustalił, iż L. i J. B. zakupili działkę Nr [...] w dniu [...] kwietnia 2002r, a zatem w dniu wydawania decyzji pozwolenia na budowę Nr [...] i na dzień [...] marca 2002r kiedy decyzja ta stała się ostateczną, nie byli stroną postępowania.
W tej sytuacji, zdaniem organu pierwszej instancji brak jest przesłanek do wznowienia postępowania.
Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania L. i J. B., decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż postępowanie w sprawie wznowienia może być wszczęte na żądanie podmiotu, który uzyskał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.
Odwołujący się, nabyli działkę Nr [...] znajdującą się w sąsiedztwie projektowanej inwestycji w dniu [...] kwietnia 2002r, a więc po wydaniu decyzji ostatecznych w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
L. i J. B. podnosząc, iż były właściciel działki Nr [...] nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nie dysponują upoważnieniem do występowania w jego imieniu, dlatego zdaniem organu odwoławczego, żądanie wznowienia postępowania przez podmiot nie posiadający przymiotu strony, skutkuje wydaniem decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli L. i J. małż. B.
Skarżący zarzucają naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, iż nie mają przymiotu strony, gdyż właścicielami działki nr [...] zostali po zakończeniu postępowania administracyjnego, a osobami uprawnionymi do żądania wznowienia postępowania są poprzedni właściciele działki, którzy nie byli powiadomieni o toczącym się postępowaniu w sprawie budowy zatoki autobusowej.
Skarżący twierdzą, iż "nabywając własność nieruchomości stali się sukcesorami
generalnymi praw i obowiązków stanowiących treść prawa własności".
Podnoszą, że poprzedni właściciel nieruchomości nie ma interesu prawnego w
niniejszej sprawie i nie może być stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Powołują się, na wyrok NSA z dnia 15.09.1992r w sprawie IV S.A. 594/92
zawierający stwierdzenie, iż " w razie pominięcia w postępowaniu administracyjnym
strony, następcy prawni mogą domagać się wznowienia postępowania z ich udziałem
na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. ".
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r- przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Skarga jest niezasadna bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W sprawie bezspornym jest, iż w postępowaniu z wniosku R. Towarzystwa
Budownictwa Społecznego [...] sp.z o.o. w R. o pozwolenie na
budowę chodnika, miejsc postojowych, zatoki autobusowej, oświetlenia ulicznego
wzdłuż ulicy [...] w R. nr dz. [...], nie brał udziału
M. P. właściciel działki o numerze ewid. [...], sąsiadującej z działkami
objętymi inwestycją.
Z decyzji Prezydenta Miasta R. nr [...] wydanej w dniu [...] lutego 2002r,
zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej R. [...] Sp.z o.o.
w R. pozwolenia na budowę, nie wynika aby doręczono ją M.
P., będącemu niewątpliwie stroną przedmiotowego postępowania.
Decyzja ta jako niezaskarżona uprawomocniła się w dniu [...] marca 2002r.
Następną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002r, Prezydent Miasta R.
przeniósł na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1994r, przedmiotową decyzję o
pozwoleniu na budowę na Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R.
Decyzja ta również nie została zaskarżona i uprawomocniła się z dniem [...] kwietnia 2002r.
M. P. sprzedał w dniu [...] kwietnia 2002r działkę o nr ewid [...] L. i
J. B., co wynika z aktu notarialnego, który został przedłożony do wglądu
Prezydentowi Miasta R.
L. i J. B. w dniu [...] sierpnia 2003r zostali poinformowani w Urzędzie
Miejskim w R. o wydanej przez Prezydenta Miasta R. decyzji o
pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] lutego 2002r, co wynika z treści notatki
służbowej znajdującej się w aktach sprawy, w której również zawarto stwierdzenie, iż
" właściciele działki nr [...] nie byli powiadamiani o budowie".
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2003r L. i J. B. wystąpili do Prezydenta
Miasta R. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego wydania
przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją Nr [...] z dnia [...]
listopada 2003r Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta
R. odmawiającą wznowienia postępowania.
Oba organy administracji publicznej uznały, L. i J. B. nie posiadają
przymiotu strony, gdyż postępowanie w sprawie wznowienia może być wszczęte na
żądanie podmiotu, który uzyskał przymiot strony w postępowaniu zakończonym
decyzją ostateczną.
L. i J. B. zostali właścicielami działki Nr [...], w czasie gdy decyzja
o pozwoleniu na budowę była już decyzją ostateczną dlatego zdaniem Wojewody
[...], tylko poprzedni właściciel nieruchomości mógłby domagać się
wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa — " w sprawie zakończonej decyzją ostateczną
wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w
postępowaniu".
Decyzja o pozwoleniu na budowę Nr [...] została wydana w dniu [...] lutego
2002r, kiedy właścicielem działki nr [...] znajdującej się w sąsiedztwie
projektowanej inwestycji był M. P.
Z obszernego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż ochrona
uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczy między innymi, właścicieli działek
sąsiednich, którym przysługuje przymiot strony dlatego powinni być powiadomieni o
toczącym się postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę obiektu
budowlanego na sąsiedniej działce ( wyrok NSA z dnia 12.10.1998r -sygn.akt IV S.A.
1774/96, wyrok NSA z dnia 08.09.1998r- sygn.akt. IV S.A. 1704/97, wyrok NSA z
dnia 22.10.1998r- sygn.akt. IV S.A. 116/98 ).
Postępowanie w sprawie o pozwolenie na budowę dotyczyło interesu prawnego
M. P., który w rozumieniu art. 28 kpa był jego stroną.
M. P., mógłby zatem jako właściciel działki sąsiedniej żądać wznowienia
postępowania.
Gdyby działkę swoją sprzedał w toku postępowania o pozwoleniu na budowę, wtedy
stosownie do art. 30 § 4 kpa na jego miejsce wstąpiliby skarżący i mogliby żądać
wszczęcia postępowania nadzorczego.
"Przekształcenia podmiotowe są dopuszczalne tylko w toku postępowania
administracyjnego i nie znajduje uzasadnienia pogląd, aby późniejsze czynności
cywilnoprawne dotychczasowej strony były wiążące dla organu nadzoru" jak
stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04.01.2000r ( sygn.akt. I
S.A. 311/99).
Żądanie wznowienia postępowania nie ma charakteru majątkowego lecz wyłącznie
jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia.
W związku z powyższym, M. P. sprzedając skarżącym działkę nie mógł
przenieść na nich swego prawa do żądania wznowienia postępowania.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 1992r w sprawie IV
S.A. 594/92, na który powołują się skarżący, dotyczy " następców prawnych
majątkowych praw dziedzicznych strony, która zmarła po zakończeniu sprawy decyzją
ostateczną", i nie odnosi się do sytuacji skarżących.
Następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie
zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego - zgodnie z
wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002r w sprawie I
S.A. 1421/00.
W niniejszej sprawie, skarżący L. i J. B. nie stali się następcami
prawnymi M. P. wskutek dziedziczenia lecz w wyniku umowy kupna-
sprzedaży nieruchomości.
W związku z powyższym, ich sytuacja prawna jest odmienna od sytuacji następców
prawnych majątkowych praw dziedzicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd zawarty w wyroku Naczelnego
Sądu Administracyjnego z dnia 04.01.2000r w sprawie I S.A. 311/99, LEX nr 55297,
iż " przekształcenia podmiotowe są dopuszczalne tylko w toku postępowania
administracyjnego , zbycie bowiem statusu strony dla potrzeb postępowania
nadzorczego nie jest możliwe".
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U Nr 153, poz 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło