IV SA 5046/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-26
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Halina Kuśmirek, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny strony postępowania zwykłego, który stał się właścicielem nieruchomości po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, posiada legitymację strony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Następca prawny strony postępowania zwykłego, który stał się właścicielem nieruchomości po wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, posiada legitymację strony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, jeśli skutki stwierdzenia nieważności mogą dotyczyć jego interesu prawnego jako właściciela. Organ II instancji prawidłowo uznał, że Wojewoda nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii energetycznej. Organ II instancji uznał, że Wojewoda wadliwie odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ B. K., następca prawny poprzedniego właściciela, posiadał legitymację strony. Skarżący R. S.A. domagał się uchylenia decyzji organu II instancji, argumentując, że decyzja uchylona przez Wojewodę odpowiadała prawu.Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł o oddaleniu skargi R. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S.A. w R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2002 r. znak [...], odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii energetycznej – uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Organ II instancji w motywach swojej decyzji podniósł, że Wojewoda [...] wadliwie odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego. Bezzasadnie bowiem uznał, że wniosek nie pochodzi od strony, skoro wnioskodawca B. K. nie był właścicielem gruntów objętych inwestycją w dniu decyzji, zaś stał się nim po tej dacie tj. [...] maja 2000 r. w drodze umowy darowizny z poprzednim właścicielem.
Organ II instancji stanowisko swoje oparł na poglądzie Sądu Najwyższego zawartym w wyroku z dnia 26 maja 2000 r. (I CKN 1183/99) zgodnie, z którym stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 157 kpa) jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Zdaniem organu II instancji art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) jest przepisem materialnym, z którego wynika interes prawny właściciela – B. K., a tym samym posiada on przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r.
Organ II instancji podkreślił, że zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż wydanie merytorycznej decyzji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 kpa.
W skardze z dnia 10 grudnia 2002 r. skarżący R. S.A. w R. dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji. podniósł, że decyzja uchylona mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] zasadnie odmówił wszczęcia postępowania bo "skoro inwestor miał umowę z poprzednim właścicielem na realizację inwestycji na jego gruncie to wniosek następcy prawnego poprzedniego właściciela nie może zostać uwzględniony z przyczyny bezprzedmiotowości".
W odpowiedzi na skargę z dnia 14 lutego 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zdaniem Sądu, prawidłowo organ II instancji przyjął, że Wojewoda [...] nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 kpa. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, tj. legitymacji strony. Sąd podziela argumentację organu II instancji, opartą na powołanym wyżej orzeczeniu Sądu Najwyższego. B. K. mimo, że nie występował w postępowaniu zwykłym, bowiem został następcą prawnym poprzedniego właściciela – uczestnika postępowania zwykłego, po jego zakończeniu ma obecnie legitymację strony do dochodzenia nieważności decyzji, która zapadła w postępowaniu zwykłym. B. K. mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji – jako właściciel działek objętych przedmiotową inwestycją. Ma zatem interes prawny w postępowaniu nieważnościowym, ma przymiot strony w tym postępowaniu.
Przy powyższych ustaleniach, rzeczą organu I instancji będzie rozpoznanie merytoryczne wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] (wyżej opisanej) – po myśli art. 156 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o potrzebie przekazania sprawy celem jej merytorycznego rozpoznania przez organ I instancji. Merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ II instancji skutkowałoby pominięcie zasady instancyjności postępowania administracyjnego. Decyzja zapadłaby wtedy z naruszeniem w/w zasady (art. 15 kpa) w jednej instancji bez możliwości odwołania się do instancji wyższej.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło