IV SA 5048/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-28
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji nakazującej rozbiórkę, wydane na podstawie art. 113 § 2 k.p.a., może być wzruszone w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. z powodu rzekomego rozszerzenia zakresu nakazanej rozbiórki lub tożsamości sprawy z wcześniej rozstrzygniętą decyzją?Ratio decidendi
Postanowienie wydane na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. służy jedynie wyjaśnieniu wątpliwości co do treści pierwotnej decyzji i nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. W związku z tym, zarzut rozszerzenia zakresu nakazanej rozbiórki lub tożsamości sprawy z wcześniej rozstrzygniętą decyzją nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia w trybie nadzwyczajnym. Skoro zarzuty skarżącego okazały się nieuzasadnione, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżący S. R. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kwestionowane postanowienia dotyczyły wyjaśnienia zakresu rozbiórki części piętra budynku, nakazanej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z 1995 r. Skarżący zarzucał, że postanowienia te rozszerzają zakres nakazanej rozbiórki i dotyczą sprawy już rozstrzygniętej, a także są niewykonalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi S. R na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2003 r. Znak (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala.
7/IV SA 5048 / 03
U Z A S A D N I E N I E
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) października 2002 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa po rozpatrzeniu zażalenia S R na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie (...) z dnia (...) maja 2002 r. noszące znamiona postanowienia o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) października 1995 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części piętra budynku przy ulicy (...) w (...) – uchylił zaskarżone postanowienie i wydał decyzję merytoryczną .
Na podstawie art. 113 § 2 kpa organ odwoławczy wyjaśnił wątpliwości zobowiązanego co do treści decyzji nakazującej rozbiórkę określając zakres rozbiórki części piętra tego obiektu i ustalając , że poddać rozbiórce należy wszystko co jest wykonane na wysokości piętra niezgodnie z zatwierdzonym dnia (...) stycznia 1994 r. projektem budowlanym . Wskazał , że należy rozebrać część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem ( bez dobudowanej luki na klatkę schodowa , która nie była objęta tym postępowaniem) .
W uzasadnieniu organ stwierdził , że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z (...) maja 2002 r. udzielił T i S R wyjaśnień co do treści decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r. a dotyczących faktycznego zakresu nakazanych czynności rozbiórkowych . W piśmie tym organ dokonał porównania projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z (...) stycznia 1994 r. z wykonanym stanem faktycznym oraz w oparciu o protokół z kontroli sporządzony w dniu (...) września 1995 r. opisujący różnice jakie istnieją w rzeczywistości i w zatwierdzonym projekcie .
W odpowiedzi na to pismo inwestor wniósł zażalenie i wskazał ,że decyzja nakazująca rozbiórkę ograniczyła się jedynie do części piętra od strony zachodniej i nie dotyczyła piwnic i klatki schodowej . Zarzucił , że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozszerzył zakres rozbiórki części piętra o stronę południową co jest niezgodne z samą decyzja , która dotyczyła piętra od strony zachodniej . Nadto wskazał , że decyzja rozbiórkowa nie dotyczyła również dwóch wież i zadaszenia nad balkonem od strony południowej .
W postępowaniu odwoławczym organ uznał , iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było wadliwe .
Nałożony decyzją rozbiórkową obowiązek dotyczył jedynie wykonania rozbiórki części piętra obiektu do stanu zgodnego z projektem . Na dzień wstrzymania robót budowlanych tj. (...) sierpnia 1995 r. nie uznano za wykonane z istotnymi odstępstwami robót budowlanych dotyczących parteru obiektu . Ustalono , że rozbiórce nie podlega obiekt do wysokości co najmniej nadproży nad otworami pierwszego piętra . Organ stwierdził , że kontynuowanie budowy piętra po wstrzymaniu robót w dniu (...) sierpnia 1995 r. było ryzykiem inwestora i nie miało wpływu na zmianę zakresu orzeczonej rozbiórki jako czynności doprowadzającej obiekt do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę .
S R wnioskiem z dnia (...) lutego 2003 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r. uznając , że rozszerza ono zakres nakazanej mu rozbiórki .
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) października 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r.
W uzasadnieniu organ stwierdził , że zasadnie zostało uchylone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2002 r. bowiem decyzja nakazywała rozbiórkę tylko części piętra przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z projektem . Organ odwoławczy orzekając merytorycznie prawidłowo określił zakres rozbiórki części piętra .
W postanowieniu ustalił , że rozbiórce podlega wszystko to co jest częścią pierwszego piętra – do wysokości nadproży i jest wybudowane niezgodnie z projektem . W szczególności wskazał , że jest to część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem . Wyłączył z rozbiórki lukę nad klatką schodowa gdyż nie była uwzględniona w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r.
S R wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o ponowne rozpatrzenie sprawy i w uzasadnieniu wniosku podniósł , że nakaz rozbiórki dotyczył jedynie ściany zachodniej . Nakaz ten wykonał w (...) 2000 r. co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego protokołem z dnia (...) czerwca 2000 r. gdzie organ stwierdził , że sporna część piętra została rozebrana i doprowadzona do stanu zgodnego z projektem . Nadto stwierdził , że spór z sąsiadem W S dotyczył ściany na piętrze od strony zachodniej. Pozostałe odstępstwa zostały przez organ zalegalizowane .
Z tych okoliczności wywodzi że , zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa oraz dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną .
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) listopada 2003 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia (...) października 2003 r. odmawiające stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia .
Organ ponownie uznał, że nie ma podstaw z art. 156 § 1 kpa które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) października 2002 r.
W szczególności organ odwoławczy stwierdził , że nie ma tożsamości sprawy rozstrzygniętej decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z dnia (...) października 1995 r. a kwestionowanym postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r.
Pierwsze z rozstrzygnięć dotyczy bowiem konieczności wykonania określonych czynności polegających na wykonaniu rozbiórki części piętra do stanu zgodnego z projektem . Drugie natomiast dotyczy wyjaśnienia w trybie art. 113 § 2 kpa wątpliwości skarżącego co do treści decyzji wyżej wymienionej - nakazującej rozbiórkę .
Skargę na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył S R .
W skardze podniósł , że zarówno decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w (...) z (...) października 1995 r. jak i postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z (...) października 2002 r. dotyczą tego samego przedmiotu i tych samych podmiotów .
W całej sprawie inwestorowi chodzi o możliwość kontynuowania budowy przedmiotowego obiektu. Nadto zarzucił , że postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2002 r. jest niewykonalne ponieważ część piętra od strony zachodniej została rozebrana, część środkowa piętra po uwzględnieniu piwnic i punktu zerowego jest zgodna z projektem , gdyż wysokość nie przekracza (...) m, a w części piętra od strony wschodniej ściana północna została wymurowana do wysokości nadproży okiennych natomiast pozostała cześć piętra ma ścisły związek z klatką schodową , która nie podlega rozbiórce .
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skargę należało oddalić . Na wstępie należy podkreślić , że skarżący zainicjował swoim wnioskiem o stwierdzenie nieważności postępowanie nadzwyczajne . Jako podstawę prawną do wzruszenia kwestionowanego przez siebie postanowienia wskazał rażące naruszenie prawa . Obrany przez skarżącego S R sposób dochodzenia swoich praw spowodował , że zarówno Sąd jak i organy administracyjne oceniając zarzuty stawiane postanowieniu były związane przesłankami wskazanymi w art. 156 § 1 kpa .
W tym kontekście należy podkreślić , że kwalifikowane naruszenie prawa to oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu . W piśmiennictwie wskazano , że " naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku , gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części " ( komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak /J. Borkowski , Wydawnictwo C. H. Beck - wydanie 6 , s. 730 ) .
Podkreślenia wymaga , że przedmiotem postępowania nieważnościowego było postanowienie organu wydane na podstawie art. 113 § 2 kpa . Organ I instancji w związku z pismami skarżącego wyjaśnił jego wątpliwości co do treści decyzji nakazującej rozbiórkę aby ułatwić ustalenie rzeczywistego - z niej wynikającego zakresu rozbiórki do której zobowiązany został skarżący .
Nie ulega wątpliwości , że wyjaśnienie takie nie może prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia , jak też nie może pozostawać w sprzeczności z treścią decyzji . Wprawdzie organ w tej sprawie działał wskutek podnoszonych przez skarżącego wątpliwości to trzeba zauważyć , że zgodnie z art. 20 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110 , poz. 968 ze zm. ) organ egzekucyjny powinien z urzędu rozstrzygnąć wątpliwości w drodze zaskarżalnego postanowienia – jeśli takowe się pojawią.
Z tej właśnie przyczyny nie jest w żadnym razie zasadny zarzut co do tego, że postanowienie wydane przez organ na podstawie art. 113 § 2 kpa dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną .
Z istoty tego postanowienia wynika , że dotyczy decyzji podstawowej tj. wyjaśnianej a zakres jaki normuje to postanowienie można nazwać wykładnią podstawowego rozstrzygnięcia .
W ocenie Sądu organ nie wyszedł poza wykładnię decyzji rozbiórkowej i nie nadał jej szerszego znaczenia a wręcz przeciwnie uchylił postanowienie organu I instancji , które nadało decyzji rozbiórkowej szerszy zakres niźli wynikało to z jej wykładanej treści .
Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę merytorycznie prawidłowo ustalił , że rozbiórce podlega część pierwszego piętra do wysokości nadproży okiennych oraz dwie wieże wybudowane w miejscu zaprojektowanego na pierwszym piętrze tarasu do stropu nad parterem . Zasadnie wyłączył z rozbiórki lukę nad klatką schodowa gdyż nie była ona uwzględniona w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z (...) października 1995 r. będącej przedmiotem wykładni .
Skoro niezasadne były zarzuty S R kierowane do kwestionowanego postanowienia , że rozszerza ono zakres nakazanej decyzją z dnia (...) października 1995 r. rozbiórki jak i ten że dotyczy sprawy uprzednio już rozstrzygniętej to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło