IV SA 5064/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi T. i A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7 IV S.A. 5064/03 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. na podstawie art. 105 par 1 Kpa po rozpatrzeniu wniosku T. i A. H. dotyczącego wykonania przez B. i E. R. budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ulicy Z. w W. umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, ze postanowieniem z dnia [...] października 2002r. zobowiązano państwa B. i E. R. do wykonania inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną budynku gospodarczego na działce nr [...] w W.. Zobowiązani zastosowali się do ustaleń w/w postanowienia i w dniu [...] marca 2003 r. przedłożyli żądaną inwentaryzację wraz z ekspertyzą techniczną przedmiotowego budynku. Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że budynek gospodarczy pod względem konstrukcyjnym wykonano zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, obiekt usytuowany został w odległości 1,50 m od granicy z działką nr [...]. Ponadto stwierdzono, że budynek został wybudowany w 1994r. We wnioskach ekspertyzy powołano się na przepisy Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, które obowiązywały w okresie budowy przedmiotowego budynku gospodarczego. Przepis par 12 ust 2 w/w rozporządzenia dopuszcza usytuowanie budynku, na jakie wskazano w ekspertyzie, jeżeli odległość wybudowanego budynku wynosi minimum 8,00 m od istniejącego budynku na działce sąsiada. W ocenie organu warunek ten został spełniony, ponieważ na działce nr [...]w czasie realizacji budowy budynku gospodarczego istniał już budynek gospodarczy sąsiada, a odległość między budynkami była większa niż 8, 00 m. Ponadto jak ustalono, budynek gospodarczy został wybudowany w 1994r., a do takich obiektów stosuje się zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane przepisy dotychczasowe tj. ustawę z dnia 24 października 1974r. Prawa budowlanego. W danym przypadku nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 w/w ustawy dotyczące rozbiórki obiektu. Nie zachodzi również potrzeba zastosowania przepisów art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, gdyż dotychczasowe przepisy par 12 ust 2 w/w rozporządzenia, czego potwierdzeniem jest wykonana ekspertyza i wynikające z niej wnioski dopuszczają takie usytuowanie budynku, jeżeli odległość wybudowanego budynku wynosi minimum 8m od istniejącego budynku na działce sąsiada, co w tym przypadku zostało spełnione. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli T. i A. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie B. i E. R. doprowadzenie wybudowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z przepisami – warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu żądania skarżący wskazali, ze po zapoznaniu się z ekspertyzą techniczną dotyczącą przedmiotowego budynku złożyli w dniu [...] kwietnia 2003r. zastrzeżenie dotyczące opracowanej ekspertyzy, gdyż nie uwzględniała ona w ich ocenie niezbędnych danych, które mogą mieć znaczenie dla ustalenia odległości, w jakiej został usytuowany budynek małżonków H.. Skarżący podnieśli, ze powoływanie się przez organ na rozporządzenie z dnia 3 lipca 1980r. nie powinno mieć tu zastosowania. Ponadto wskazali, że w przypadku lokalizacji budynku w 1994r. w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki obowiązywał zakaz wykonywania otworów okiennych i drzwiowych w tych ścianach, W ich ocenie doszło, więc do naruszenia przepisu ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2003r. na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Podniósł, ze przepisy rozporządzenia z dni 3 lipca 1980r. zostały zastosowane prawidłowo. Obowiązujący w okresie budowy przedmiotowego budynku warunek zachowania określonej odległości wskazany w tych przepisach został spełniony w przedmiotowym stanie faktycznym, ponieważ na działce [...] w czasie realizacji budowy budynku gospodarczego istniał już budynek gospodarczy, a odległość między budynkami była większa niż 8 m. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli T. i A. H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podnieśli, że organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonej decyzji odniósł się tylko do twierdzeń zawartych w ekspertyzie. Ponadto skarżący podnieśli zarzut wykonania przedmiotowego budynku niezgodnie z dokumentacją techniczną, a także pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 1994 r.. Niezgodność ta w ich ocenie polega na wybudowaniu budynku w odległości mniejszej niż przewidywały przepisy prawa budowlanego obowiązujące w czasie budowy budynku tj. 1,50 m od granicy z działką skarżących, nadto wybudowaniu pod częścią budynku piwnicy z wejściem do piwnicy od strony skarżących. Schody do piwnicy szerokości 1, 30 m zmniejszają jeszcze wymaganą odległość. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na mocy przepisów w/w ustawy. Skargę należy uznać za zasadną. Przedmiotowy budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu z dnia [...] czerwca 1994r., którą udzielono E. i B. R. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego według dokumentacji indywidualnej i według projektu stanowiącego integralny załącznik do decyzji. Skarżący we wniosku z [...] października 2002r. wznosili o podjęcie stosownych decyzji dotyczących samowoli budowlanej budynku gospodarczego, który został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem oraz użytkowany jest jako budynek mieszkalny. Jednocześnie wnosili o zlikwidowanie w budynku wejścia do piwnicy oraz zejścia schodami w ilości sześciu stopni, oraz otworu wentylacyjnego i odprowadzającego spaliny z pieca. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budynek gospodarczy został pobudowany niezgodnie z projektem technicznym i planem realizacyjnym zagospodarowania działki i wykazuje liczne i znaczne odstępstwa a mianowicie zmieniono wymiary zewnętrzne budynku wykonując budynek o wymiarach 4,47x8,57m częściowo podpiwniczony, zaś projekt przewidywał w tym budynku 4x8m bez podpiwniczenia; wykonano przybudówkę do budynku o wymiarach 1,96x7,05m od strony podwórka; w budynku znajdują się trzy pomieszczenia przystosowane do letniego wypoczynku natomiast projekt przewidywał dwa pomieszczenia gospodarcze; zmieniono lokalizację budynku stawiając go w odległości 1,50m od granicy działki, natomiast plan przewidywał odległość 1m od granicy; w ścianie podłużnej od granicy sąsiada wykonano wejście oraz zejście schodami do piwnicy, czego projekt nie przewidywał. Na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydał postanowienie dowodowa nr [...] z dnia [...] października 2002r. zobowiązujące B. i E. R. do wykonania inwentaryzacji wraz z ekspertyzą techniczną przedmiotowego budynku, a następnie umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego na podstawie art. 105 § 1 kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zachodzi konieczność stosowania art. 57 ani art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawa budowlanego, bowiem § 12 ust 2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki dopuszcza usytuowanie budynku w odległości 1,50m od granicy działki sąsiada, jeżeli odległość wybudowanego budynku wynosi min 8m od istniejącego budynku na działce sąsiedniej, co w tym przypadku zostało spełnione. W świetle w/w przepisów wykonawczych istotnie odległość między budynkami zostały zachowane jednakże organ nadzoru budowlanego nie dokonał oceny stwierdzonych w postępowaniu dowodowym znacznych odstępstw wybudowanego budynku od projektu stanowiącego integralną część pozwolenia na budowę. Należało, bowiem dokonać porównania projektu z wykonaną budową, a następnie rozważyć czy stwierdzone odstępstwa naruszają przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 z dnia 14 sierpnia 1980r.) a także, czy nie zachodzą podstawy do zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. w szczególności do niezgodności i odstępstw, które zgłosili skarżący. Przepis art. 40 w/w ustawy nakłada na organ obowiązek wydania decyzji nakazującej wykazanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Natomiast organ nadzoru budowlanego po stwierdzeniu licznych odstępstw w postanowieniu dowodowym uznał następnie postępowanie za bezprzedmiotowe, gdy tymczasem należało się do tych odstępstw odnieść. Stwierdzić, więc należy, że decyzje obu organów pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 kpa. bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi, bowiem w sytuacji braku przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy ponadto pomimo obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy ograniczył się do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji, czym naruszył art. 7, 77 i 80 kpa, a także art. 107 § 3 kpa. Rozpatrując sprawę ponownie organ pierwszej instancji winien mieć na względzie, że odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę mogłyby uzasadnić wydanie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami tylko wówczas, gdy wprowadzone zmiany naruszały przepisy techniczno – budowlane (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1999r. IV SA 165/97 Lex 46653). Ujawnione wady tj. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania spowodowało uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270).