IV SA 5080/03

WyrokWSA w Warszawie2005-03-08

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Anna Żak, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie samowoli budowlanej, prawidłowo zastosował prawo materialne, jeśli w międzyczasie nastąpiła jego nowelizacja umożliwiająca legalizację samowolnie wybudowanego obiektu?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie po wejściu w życie nowelizacji Prawa budowlanego (art. 48), zobowiązany był uwzględnić nowy stan prawny. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która nie uwzględniła zmienionych przepisów umożliwiających legalizację samowoli budowlanej, stanowi naruszenie art. 138 kpa i skutkuje uchyleniem decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. Z. rozbiórkę kanału wykonanego na działce prywatnej i działce w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, uznając to za samowolę budowlaną. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. B. Z. wniosła skargę, twierdząc, że wykonała jedynie prace porządkowe. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, stwierdzając, że organ ten nie uwzględnił nowelizacji Prawa budowlanego, która weszła w życie przed wydaniem jego decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie (NSA, WSA Anna Żak (spr.), Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7IV SA 5080/03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (DzU. Z 2000r., nr 106, poz.1126 z późn.zm.) nakazał B. Z. zlikwidowanie kanału wykonanego na działce nr.ew [...]. oraz na działce nr ew[...]. w pasie przybrzeżnym Jeziora [...] poprzez demontaż umocnień brzegowych (drewnianej palisady), zasypanie niecki kanału i przywrócenie naturalnego charakteru terenu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w toku oględzin w dniu [...] marca 2003r stwierdzono wykonanie kanału na działce nr ew. [...] będącej własnością B. Z. oraz na działce nr ew[...]. będącej w Zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]. Kanał o długości ok.30 m i szerokości ok.7,0m. został wykonany w czerwcu 2002r. i wykorzystuje wody Jeziora [...] dla celów żeglugi jachtowej. Inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również nie dokonał zgłoszenia wykonania kanału do właściwego organu. Zatem wykonanie przedmiotowego kanału nastąpiło w warunkach samowoli budowlanej określonej w art.48 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniosła B. B. zarzucając naruszenie art.10 kpa, ponieważ nie miała możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W wyniku jego rozpoznania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003r. na podstawie art.138 par.1, pkt.1 kpa utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, iż odwołująca zapoznała się z materiałem sprawy w dniu [...] października 2003r. w urzędzie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśniając, że wykonane przez nią roboty budowlane prowadzone były przy pomocy koparki i były jedynie robotami porządkowymi. Organ odwoławczy ponownie dokonał analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie i uznał, iż zarzuty B. Z. są niezasadne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. Z. wyjaśniła, iż wykonała na swojej działce i działce Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] prace porządkowe przy użyciu ciężkiego sprzętu (koparki) celem usunięcia nagromadzonych śmieci. Zagłębienie terenu w kształcie kanału przez lata wykorzystywane było jako miejscowy śmietnik. Zdaniem skarżącej po zakończeniu oczyszczania zagłębienie to wypełniło się wodą, co spowodowało osuwanie się brzegów jej działki. Z tego powodu zostały one umocnione faszyną i obsadzone roślinnością odpowiednią do ekosystemu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie przed Sądem skarżąca przyznała, iż dopuściła się samowoli budowlanej, lecz nie wie jak przywrócić poprzedni stan nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze zgromadzonego w sposób wyczerpujący przez organy orzekające w sprawie materiału dowodowego, w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż skarżąca w warunkach samowoli budowlanej, w czerwcu 2002r. wybudowła przedmiotowy kanał w pasie przybrzeżnym Jeziora [...]. Na końcu tego kanału znajduje się pomost drewniany, co jedynie dodatkowo wskazuje na to, iż kanał został wybudowany celowo dla korzystania z wód jeziora. Okoliczności te wynikają z ustaleń dokonanych w toku oględzin w dniu [...] czerwca 2003r., o której to czynności skarżąca była prawidłowo zawiadomiona. W związku z tym zawarte w skardze twierdzenia, iż dokonała jedynie prac porządkowych na swojej nieruchomości a także sąsiadującej nieruchomości nie będącej jej własnością, na skutek, których do powstałego zagłębienia (nota bene jak wynika z oględzin - o długości 30 m i szerokości 7 m/) wpłynęła woda z Jeziora [...] są, delikatnie to ujmując, zupełnie niewiarygodne. Mimo prawidłowych ustaleń stanu faktycznego i prawnego dokonanych przez organ I instancji i niezasadnych zarzutów skargi Sąd z urzędu zgodnie z treścią art. 134 §.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270.) zobowiązany był wziąć pod uwagę inne przyczyny, które skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy zobowiązany jest rozpoznać i rozstrzygnąć ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej, (czyli stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania ). Zaskarżona decyzja została wydana przez organ II instancji w dniu [...] listopada 2003r.a więc po wejściu w życie z dniem 11 lipca 2003r. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (DzU. Nr 80, poz. 718 ). Ustawą tą dokonano zmiany przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm/. w tym art. 48, który otrzymał nowe brzmienie. Z treści znowelizowanego art.48 wynika, iż przy spełnieniu określonych w nim warunków możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Z treści art.7ust.1 powołanej wyżej ustawy z dnia 27 marca 2003r. wynika z kolei, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, jednak z zastrzeżeniem ust., 2. który stanowi, iż do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. Biorąc powyższe pod uwagę rozpoznając odwołanie skarżącej od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003r. organ odwoławczy w związku ze wskazaną wyżej zmianą przepisów prawa budowlanego zobowiązany był uwzględnić nowy stan prawny, jaki zaistniał w niniejszej sprawie i w zależności od poczynionych ustaleń rozstrzygnąć sprawę merytorycznie bądź skorzystać z decyzji kasacyjnej w oparciu o art.138 par.2 kpa. Wobec powyższego zaskarżona decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w czasie, gdy obowiązywał już zmieniony przepis prawa materialnego tj. art.48 ustawy Prawo budowlane z 1994r.jest decyzją wadliwą, ponieważ narusza art.138 kpa,co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd na podstawie art.145 § 1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153) uchylił zaskarżoną decyzję. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło