IV SA 509/03

WyrokWSA w Warszawie2004-08-04

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Andrzej Gliniecki, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, opartej na przepisach Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2), może zostać wydana bez uwzględnienia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie budowy obiektu oraz czy samo pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, oparte na skargach sąsiada, jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania (art. 7 i 77 kpa), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że przy orzekaniu o rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. istotny jest plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie budowy obiektu, a nie późniejszy. Ponadto, samo pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, oparte jedynie na skargach sąsiada, nie jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2, jeśli nie zostanie wykazane jego "niedopuszczalne" natężenie.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Z.B. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego kanału samochodowego, uznając go za obiekt budowlany wzniesiony bez pozwolenia na budowę i niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także potencjalnie powodujący niedopuszczalne pogorszenie warunków dla otoczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Z.B. złożył skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i podnosząc, że kanał służy do naprawy autokarów firmowych i jest niezbędny ze względu na brak parkingów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. # SWYROK Sentencja - Wyrok Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r., na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku, nakazał Z. B. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego kanału samochodowego, na działce nr [...] przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podał, iż w wyniku kontroli w dniu 23.08.2001 r. stwierdzono, że inwestor bez pozwolenia na budowę zrealizował "otwarty garaż samochodowy o długości 9m i szerokości 1,10m w odległości 7m od granicy z sąsiednia nieruchomością". Zgodnie z oświadczeniem inwestora przedmiotowy kanał zrealizowany został w 1989 r. Działka inwestora zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położona jest na terenie zabudowy jednorodzinnej ekstensywnej. Na obszarze zabudowy mieszkaniowej nie dopuszcza się realizacji wolnostojącej zabudowy gospodarczej, z wyjątkiem garaży na terenach intensywnej zabudowy wielorodzinnej. Zabudowa pomocniczo-gospodarcza i garażowa (dla samochodów osobowych) musi być projektowana jako wbudowana w zabudowę podstawową-mieszkalną. Inwestor prowadzi działalność gospodarczą – przewozy autokarowe, a kanał służy do naprawy autokarów użytkowanych przez firmę. Właściciele sąsiedniej nieruchomości skarzą się na uciążliwości związane z użytkowanym kanałem (drgania, hałas, zanieczyszczenia). Istniejący stan faktyczny może stanowić pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z.B., podnosząc iż to właściciele sąsiedniej nieruchomości prowadzą firmę transportową i posiadają samochody stare, które naprawiają przy własnej posesji. Usługi odwołujący prowadzi od lat osiemdziesiątych na prośbę władz [...]. W odległości 500m od jego działki powstał olbrzymi obiekt z przeznaczeniem na mechanikę samochodową, który stwarza zdecydowanie większą szkodliwość dla środowiska. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, iż wybudowany obiekt może stanowić pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skargę na te decyzję złożył Z. B., podnosząc iż prowadzi przewóz autokarowy osób, który odbywała się poza miejscem usytuowania kanału. Kanał służy do oględzin stanu technicznego w celu zachowania bezpieczeństwa pasażerów. Likwidacja kanału nie wyeliminuje zjawisk wymienionych w decyzji. Jest to jedyne miejsce parkowania na własnej posesji, bo w L. nie ma parkingów autokarów. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazany został art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229). Punkt 1 powyższego artykułu nakazuje wydanie decyzji o rozbiórce, gdy obiekty budowlane wzniesione zostały niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, o ile obiekty te znajdują się na terenie który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Organ I instancji zgodnie z oświadczeniem inwestora ustalił termin budowy przedmiotowego kanału na 1989 r. Do akt sprawy dołączony został wypis i wyrys z miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 1994 r. – opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...], poz. [...] oraz zmiany do tego planu uchwalone w dniu [...].11.1998 r. Z ustaleń tego planu wynika, iż działka inwestora położona jest na terenie zabudowy jednorodzinnej ekstensywnej, gdzie nie dopuszcza się realizacji wolnostojącej zabudowy gospodarczej. Jednak dla ustalenia zgodności bądź sprzeczności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym, istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, jest plan który obowiązywał w dacie budowy przedmiotowego obiektu, a nie plan uchwalony pięć lat po jego wybudowaniu. Przy orzeczeniu rozbiórki organy administracyjne powołały się również na art. 37 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., który ma zastosowanie w przypadku gdy obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Niewystarczające jest, zdaniem Sądu administracyjnego przy uznaniu przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy, oparcie się przez organy administracyjne jedynie na skargach właściciela sąsiedniej nieruchomości, który, jak twierdzi skarżący, prowadzi konkurencyjną dla niego działalność gospodarczą – przewóz autokarowy i uznanie, że wybudowany obiekt może stanowić pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W wyroku z dnia 11.03.1999 r. sygn. akt III RN 127/98 – Sąd Najwyższy uznał, iż dla przyjęcia powyższej przesłanki nie jest wystarczające samo pogorszenie się warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia ale ma być ono kwalifikowaną cechą "niedopuszczalności". Wyrażenie "niedopuszczalne pogorszenie" należy do zwrotów ogólnych, których konkretyzacja wymaga oceny wielu elementów dotyczących inwestora, przedmiotu naruszenia, jego intensywności, itp. Z tych względów należy uznać, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a naruszenie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło