IV SA 5109/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński,, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 31.05.2004 sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zawalenia się ściany budynku skargę oddala. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania Z. W. – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. nr [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie dotyczącej ściany w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż powiatowy organ nadzoru zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie w sprawie zawalenia się ściany na budowie przy ul. [...] w W., bowiem po dokonaniu oględzin nie potwierdził się zarzut katastrofy budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie organu I instancji prowadzone było z uchybieniem przepisów dotyczących udziału strony w czynnościach dowodowych. Przez fakt nie zawiadomienia wnioskodawcy Z. W. o planowanej wizji, naruszył art. 79 kpa i uniemożliwił stronie udział w postępowaniu. Nadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 kpa., bowiem nie ustosunkowuje się do twierdzeń zawartych w piśmie wnioskodawcy z dnia 29.08.2001 r. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. W. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej podstawy prawnej przez i uzupełnienie jej przez dodanie, iż przyczyną uchylenia jest również pogwałcenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących katastrofy budowlanej (art. 73 i następne), bądź też wniósł o uchylenie decyzji celem merytorycznego wyjaśnienia sprawy katastrofy i pociągnięcie do odpowiedzialności osób, które nie dopełniły czynności określonych w przepisach Prawa budowlanego. Skarżący podniósł, iż na miejscu katastrofy przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pojawił się po 12 dniach od zawiadomienia, nie przesłuchał żadnego ze świadków, a swoje stanowisko oparł na wyjaśnieniach majstra budowy. W tym okresie zdaniem skarżącego wszystkie ślady zawalenia się ściany zostały usunięte. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zakres sądowej kontroli zaskarżonej decyzji ograniczy jest do badania jej zgodności z prawem, przy czym granice tej kontroli wyznacza przedmiot zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego poddane kontroli Sądu podjęte zostało na podstawie art. 138 § 2 kpa. Ten rodzaj decyzji kasacyjnej może być zastosowany, gdy organ odwoławczy stwierdzi, "iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". Sytuacja taka ma miejsce, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ I instancji aby dokonać oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części – do czego nie jest uprawniony. Organ odwoławczy wskazał na naruszenie przepisów kpa co do zasad ogólnych i szczególnych, dotyczących udziału strony w postępowaniu dowodowym. Brak zawiadomienia skarżącego o planowanej wizji uniemożliwiło mu przedstawienie własnych uwag co do istniejącego stanu faktycznego jak i zadania pytań stronom czy świadkom, co z kolei naruszyło zasady dotyczące dowodów i ich ocen przeprowadzonych przez organ administracji. Zasadnie organ odwoławczy przyjął, iż sanowanie tych naruszeń nie było możliwe w postępowaniu odwoławczym w oparciu o art. 136 kpa. Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy ogranicza się przy jej wydaniu jedynie do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Podzielić także należy ocenę organu II instancji, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza dyspozycję art. 107 § 3 kpa, bowiem lakoniczne uzasadnienie nie pozwala na weryfikację w oparciu o jaki materiał dowodowy i jak przez organ oceniony doszło do ustalenia konkretnego stanu faktycznego. Organ II instancji nie przeprowadza wówczas merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji i nie rozstrzyga o meritum sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2001 r. zapadła w oparciu o stan faktyczny ustalony w trakcie oględzin budowy i na podstawie oświadczenia majstra, który stwierdził, że dokonano rozebrania ściany błędnie wykonanej na poziomie I (ściana szczytowa) i wzniesiono ją na nowo zgodnie z zatwierdzonym projektem. Skoro ustaleń tych organ dokonał z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, należy uznać za słuszny wniosek organu odwoławczego o konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem udziału stronie, która będzie mogła mieć wpływ ustalenie stanu faktycznego. Dopiero tak poczynione ustalenie będzie stanowić podstawę do dokonania prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego i umożliwią organom odniesienie się do podnoszonego w skardze zarzutu naruszenia art. 73 i następne Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w skardze nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, z 2003 r. nr 124 poz. 1153).