IV SA 5117/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.S. kwotę 10 zł (dziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] października 2002r. Wojewoda [...] na podstawie art. 159 kpa wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu J. S. pozwolenia na budowę. Wstrzymanie uzasadnił tym, iż zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...]. W ocenie organu zachodziło prawdopodobieństwo rażącego naruszenia prawa. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.S. zarzucił organowi naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, § 12 ust. 5 i § 14 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 7, 77, 80 i art. 159 § 1 kpa. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Odwołujący się wskazał, iż w sprawie organ nie wykazał okoliczności , które mogłyby stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał ponadto, iż bezpodstawnie zarzucono mu brak prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane oraz brak dostępu terenu objętego inwestycją do drogi publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ uznał, iż w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo istnienia jednej z przesłanek art. 156 § 1 kpa, zaś w przypadku "prawdopodobieństwa" nie ma podstaw do wymagania od strony żądającej wstrzymania wykonania decyzji dowodzenia istnienia wad tej decyzji, lecz wystarczy wskazanie na taką możliwość. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wywiódł J. S. Zarzucił organom obrazę art.. 7 i 77, 80 oraz art. 159 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał, iż w toku postępowania o wydanie pozwolenia na budowę przedstawił wszelkie wymagane prawem dokumenty, zgodnie z wymogami określonymi Prawem budowlanym, w tym dokumenty dotyczące kwestionowanego w postępowaniu nieważnościowym dostępu działki stanowiącej teren inwestycji do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż zgodnie z brzmieniem art. 159 § 1 kpa organ ma obowiązek wstrzymania wykonania decyzji , jeżeli zachodzi "prawdopodobieństwo" istnienia jednej z przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 §1 Kpa. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania, chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja objęta dyspozycją art. 138 § 2 kpa. Podstawę wszczęcia postępowania przed organem II instancji stanowiło złożone przez stronę zażalenie, zatem organ zażaleniowy ma obowiązek wypowiedzieć się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia co do zasadności zarzutów zgłoszonych w zażaleniu stosowanie do treści art. 107 i 144 kpa. Pominięcie w uzasadnieniu postanowienia całościowej i wszechstronnej oceny podniesionych zarzutów stwarza podstawę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi zatem o naruszenie art. 7,8,9 i 11 kpa 77, 80 i 81 kpa. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie naruszenie powyższych zasad doprowadziło do niewyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodzić się należy z oceną organu wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu nieważnościowym należy wykazać jedynie prawdopodobieństwo istnienia wad określonych w art. 156 kpa. W tym, ograniczonym zakresie, organy administracji winny były przeprowadzić jednakże postępowanie wyjaśniające. Wykazanie samego prawdopodobieństwa istnienia przesłanek określonych w art. 156 kpa nie oznacza dowolności stosowania środka zabezpieczającego jakim jest wstrzymanie wykonania decyzji. Podstawę wstrzymania wykonania decyzji powinny stanowić wykazane przez organ okoliczności, z których istnieniem lub brakiem może wiązać się prawdopodobieństwo istnienia przesłanek nieważnościowych. Okoliczności takie wskazał organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Obowiązkiem organu zażaleniowego było zatem rozpoznanie zarzutów składającego zażalenie co do zasadności powoływania się organu I instancji na okoliczności przez niego wskazywane. Czy okoliczności te mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji czy też nie, zostanie wykazane w dalszym prowadzonym przez organy postępowaniu, niemniej obowiązkiem organu było zbadanie czy okoliczności wykazywane przez organ mają podstawy w zgromadzonym materiale dowodowym . Ograniczenie się organu II instancji tylko do wskazania treści art. 159 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez próby odniesienia się do zarzutów skarżącego stanowiło naruszenie przepisów procedury administracyjnej , w szczególności art. 138 Kpa. Uchybienia powyższe mające istotny wpływ na wynik sprawy musiały powodować uchylenie zaskarżonego postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje umocowanie w art. 200 ww. ustawy.