IV SA 5118/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-16

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Anna Żak, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, czy też taka podstawa prawna jest niewłaściwa i powinno się zastosować art. 81c Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nakładać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten nie stanowi takiej podstawy prawnej. Obowiązek ten powinien być nałożony w drodze postanowienia na podstawie art. 81c Prawa budowlanego. Skutkiem naruszenia tej zasady jest brak możliwości wydania przez organ merytorycznej decyzji w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała mu wykonanie czynności w celu dalszego użytkowania zakładu mechaniki pojazdowej, w tym przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej. Organy nadzoru budowlanego kolejnych instancji utrzymały w mocy decyzję, odmawiając stwierdzenia nieważności i uznając, że zmiana sposobu użytkowania budynku nastąpiła bez uzyskania zgody właściwego organu. Skarżący kwestionował podstawę prawną nakładanych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie NS Anna Żak, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. P. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4 i w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 89, poz. 414 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku po byłym warsztacie szklarskim na zakład mechaniki pojazdowej z częścią socjalną, nakazał R. P. wykonanie czynności, które umożliwią dalsze użytkowanie Zakładu Mechaniki Pojazdowej, m.in. przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przedłożenie dokumentacji inwentaryzacyjno projektowej obiektów zakładu, przedłożenie uzgodnień, ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania. Organ ustalił, iż obiekt budowlany - budynek po byłym warsztacie szklarskim jest użytkowany od 1986r. jako zakład mechaniki pojazdowej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, ponieważ dokonano przeróbki pomieszczeń z przeznaczeniem na inny cel użytkowy. W związku ze zmianą charakteru pomieszczeń, nastąpiła zmiana w stosunku do wymogów w zakresie oświetlenia, zaopatrzenia w wodę, ogrzewania i wentylacji oraz warunków pracy. W dniu 25 marca 2002r. R. P. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Zarzucił decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie prawa i wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Wnioskodawca wskazał, iż decyzją tą nakłada się na niego obowiązek ponownego przeprowadzenia procedury postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, który już był zgłoszony do oddania do użytku wraz z odpowiednią dokumentacją. Decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. Organ nie dopatrzył się żadnej z przesłanek art. 156 kpa, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Organ stwierdził, iż budynek po byłym warsztacie szklarskim oraz budynek dobudowany stanowią całość technologiczną i wszelkie uzgodnienia nie mogą dotyczyć każdego z budynków oddzielnie. Ponadto inwestor nie przedłożył żadnej dokumentacji technicznej obiektu. Uzgodnienia dokonane w 1987r. dotyczyły tylko rozbudowy bez uwzględnienia całości zakładu. W odwołaniu od powyższej decyzji R. P. wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi nieustosunkowanie się do jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wskazał, iż w dniu 11 kwietnia 2001 r. przedłożył odpowiednią dokumentację w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Zarzucił organowi, iż powoływanie się na jeden ciąg technologiczny prac w zakładzie mechaniki pojazdowej nie wynika z żadnych ekspertyz czy konieczności takiego działania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ w uzasadnieniu wskazał, iż budynek stanowiący uprzednio warsztat szklarski obecnie użytkowany jest jako warsztat mechaniki pojazdowej. Zmiana została dokonana bez uzyskania zgody właściwego organu w warunkach samowoli budowlanej, zasadnym zatem było wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, ust. 4 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego . W tym stanie sprawy organ odwoławczy nie dopatrzył się przesłanek z art. 156 kpa ,które umożliwiłyby stwierdzenie nieważności decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. P. Powtórzył w niej swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniósł o uchylenie decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. Wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego dokumentów, ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81 c Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej w drodze postanowienia może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów. Art. 51 Prawa budowlanego nie stanowi takiej podstawy. Zgodnie z jego brzmieniem "nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem" nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowe dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i mogą stanowić, zależnie od ich treści, podstawę do podjęcia przez organ decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakładając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego na inwestora obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81 c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, ekspertyz, ocen, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło