IV SA 5122/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-07
Skład orzekający: Barbara Gorczyczka Muszyńska, Otylia Wierzbicka, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zasadne, jeśli doręczenie decyzji pierwszej instancji nastąpiło osobie trzeciej, która nie była domownikiem ani inną osobą uprawnioną do odbioru pisma w rozumieniu art. 43 kpa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może gołosłownie stwierdzić, że doręczenie decyzji pierwszej instancji nastąpiło zgodnie z art. 43 kpa, jeśli pokwitowanie odbioru przez osobę trzecią nie spełnia przesłanek tego przepisu. Brak wykazania, kto dokładnie pokwitował odbiór i czy osoba ta była uprawniona do odbioru, skutkuje naruszeniem prawa i koniecznością uchylenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 26.06.2002 r. zgodnie z art. 43 kpa. Skarżąca zarzuciła, że decyzja nie została jej osobiście doręczona, lecz pokwitowała ją osoba trzecia, która nie była jej domownikiem. Wniosła o uchylenie postanowienia SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej F.T. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczyczka Muszyńska Sędziowie NSA Otylia Wierzbicka ( spr). asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Danuta Gorzelak Maciak po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi F.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej F.T. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
F. T. wniosła w dniu 16.07.2002 r. odwołanie od decyzji Burmistrza Gminy P. z dnia [...].05.2002 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie osiedla domów jednorodzinnych przewidzianej do realizacji na działkach położonych we wsi J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...].10.2002 r. na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzja Burmistrza Gminy P. została doręczona F. T. w dniu [...].06.2002 r. zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji dopiero w dniu [...].07.2002 r. to jest po upływie 14-sto dniowego terminu od dnia doręczenia, określonego w art. 129§ 2 kpa. Wraz z odwołaniem nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.
Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu powoduje, że nie podlega ono merytorycznemu rozpatrzeniu a organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania stosownie do treści art. 134 kpa. Skargę na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła F.T..
W skardze zarzuca, że decyzja Burmistrza Gminy P. nie została jej doręczona ( nie odebrała osobiście). Doręczyciel wydał decyzję osobie trzeciej, która nie powiadomiła jej o nadejściu przesyłki poleconej. Na rozprawie przed sądem wyjaśniła, że dom przy ul. [...] wynajmuje firma i osoba, która pokwitowała odbiór decyzji jest prawdopodobnie pracownikiem firmy. Decyzję znalazła przypadkowo w domu, który odwiedza raz w miesiącu. Wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym ustala, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Uchybienie terminu powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminu i braku wniosku o jego przywrócenie organ wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Stosownie do treści art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie a gdy decyzja została ogłoszona - od dnia jej ogłoszenia. Przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 kpa. W doktrynie wyróżnia się ze względów podmiotowych dwa rodzaje doręczenia właściwe oraz zastępcze. Doręczenie w trybie określonym w art. 42 kpa ( decyzję odbiera adresat osobiście) jest doręczeniem właściwym. Doręczenie zastępcze (innej osobie niż adresat) może być dokonane tylko z zachowaniem przesłanek wymienionych w art. 43 kpa.
W przedmiotowej sprawie organ gołosłownie stwierdził, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 26.06.2002 r. zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w dniu 26.06. 2002 r. pokwitował odbiór decyzji P.P.. Według zapisu doręczyciela pocztowego - kuzyn adresatki.
Zgodnie z art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Organ uznając, że doręczenie decyzji nastąpiło zgodnie z trybem określonym w art. 43 kpa nie wykazał, że odbiór pokwitowała osoba wymieniona w tym przepisie. Organ nie wziął też pod uwagę, że nie każda osoba dorosła zamieszkująca w tym samym co adresat mieszkaniu lub domu jest domownikiem w rozumieniu art. 43 kpa. Domownikiem zgodnie z poglądem S.N. wyrażonym w postanowieniu z dnia [...].11.1996 r. (III RN 27/96 OSN 1997 Nr llpoz.187) są jedynie krewni i powinowaci adresata. Taka zawężająca interpretacja służy ochronie interesów adresata pism. Doręczenie zaś pisma sąsiadowi lub dozorcy wymaga by doręczyciel pisma przesłanego pocztą pozostawił zawiadomienie o doręczeniu zastępczym w skrzynce na korespondencję a wyjątkowo w drzwiach mieszkania. Z wyjaśnień skarżącej wynika a brak jest dowodów przeciwnych, że nie zna kwitującego odbiór i że jest to najprawdopodobniej pracownik najemcy domu a więc osoba nie wymieniona w art. 43 kpa. Skoro nie zostało ustalone kto pokwitował odbiór decyzji(określenie kuzyn niczego nie wyjaśnia) to w tych okolicznościach nie można podzielić stanowiska organu, że doręczenie decyzji nastąpiło w sposób określony w art. 43 kpa i że jest skuteczne. Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem prawa i z tych powodów należało je uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02. 153. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło