IV SA 5138/03

WyrokWSA w Warszawie2005-04-29

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli nieruchomość objęta jest postępowaniem regulacyjnym dotyczącym reprywatyzacji mienia żydowskiego, a inwestor jest wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracyjny nie ma obowiązku zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli nieruchomość jest objęta postępowaniem regulacyjnym dotyczącym reprywatyzacji mienia żydowskiego. Postępowanie o pozwolenie na budowę nie dotyczy praw do nieruchomości w rozumieniu ustawy o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich, a prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest tożsame z prawem własności.
Stan faktyczny
Związek G. zaskarżył decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Fundacji "P." pozwolenia na budowę budynku biurowego. Skarżący podnosili, że organ odwoławczy bezprawnie interpretował ustawę o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich i że Prezydent powinien być uczestnikiem postępowania regulacyjnego. Inwestor był wieczystym użytkownikiem nieruchomości, a jego prawo do dysponowania nią na cele budowlane zostało prawomocnie potwierdzone.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska ( spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Związku G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r., po rozpatrzeniu odwołania Związku G. oraz G. w W. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej [...] Fundacji [...] "P." pozwolenia na budowę budynku biurowego z usługami ponadlokalnymi, jako pierwszy etap inwestycji – [...], wraz z projektem zagospodarowania działki przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor – [...] fundacja [...] "P." jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w W. stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...]m2. W ocenie organu teren projektowanej inwestycji mieści się w granicach działki nr ewid. [...] stanowiącej własność Gminy [...], co, do którego odwołujący nie wnoszą żadnych roszczeń. Nadto organ zauważa, iż zgodnie z przepisem art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP (Dz. U. Nr 41, poz., 251 z późn. zm.), Fundacja nie jest uczestnikiem postępowania regulacyjnego, gdyż postępowanie to nie dotyczy jej praw, nie ma, bowiem w tym postępowaniu interesu prawnego. Wniosek odwołujących się o zawieszenie każdego postępowania sądowego lub administracyjnego, związanego z przedmiotową nieruchomością świadczy, w ocenie organu o nieprawidłowości interpretacji przepisu art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy. Skargę na powyższą decyzją wniósł Związek G. , podnosząc, iż uczestnikiem postępowania regulacyjnego z urzędu jest Prezydent [...]. Komisja Regulacyjna zawiadomiła Prezydenta [...] o konsekwencjach prawnych wynikających z faktu objęcia danej nieruchomości postępowaniem regulacyjnym oraz wezwała do przekazania jej akt wszczętego postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę. Nadto zdaniem skarżącej organ odwoławczy bezprawnie podjął próbę interpretacji ustawy z dnia 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością przy ul. [...] w W. na cele budowlane, wynikające z umowy o ustaleniu użytkowania wieczystego powyższego gruntu z dnia [...] czerwca 1995r. (Rep. A nr [...]), które to prawo zostało wpisane do Księgi Wieczystej Nr [...]. Powództwo Związku G. i G. w W. o ustalenie nieważności powyższej umowy użytkowania wieczystego zostało prawomocnie oddalone (wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] października 2000r. sygn. akt [...]). Zgodnie z brzmieniem ustawy z dnia 20 lutego 1997r. o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich, osoba trzecia, która nabyła prawo własności lub użytkowania wieczystego do nieruchomości objętej postępowaniem regulacyjnym nie jest jego uczestnikiem ze względu na brak interesu prawnego. Natomiast, co stanowi główny zarzut odwołania i skargi, zgodnie z art. 32 ust 4 cytowanej ustawy postępowanie sądowe lub administracyjne dotyczące nieruchomości ulega zawieszeniu a sądy i organy przekazują ich akta do Komisji Regulacyjnej. Przedmiotem ustawy z dnia 20 lutego 1997r., o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich jest kwestia reprywatyzacji mienia żydowskiego przewidująca zarówno restytucje naturalną jak i w postaci odszkodowania. Przy czym, ograniczenie restytucji w naturze stanowi art. 30 ust 4 cytowanej ustawy, którego celem jest ochrona praw nabytych przez osoby trzecie. Konsekwencją przyjętej regulacji jest ustalenie przez ustawę kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu regulacyjnym. Jak zostało to wyżej wykazane użytkownik wieczysty gruntu objętego postępowaniem regulacyjnym nie ma interesu prawnego w uczestniczeniu w nim, bowiem w świetle art. 30 ust 4 ustawy postępowanie to nie może dotykać jej praw. W sytuacji, gdy prawo do upaństwowionej nieruchomości nabyła niepaństwowa osoba trzecia (art. 30 ust. 4 ) uczestnikiem postępowania jest Skarb Państwa reprezentowany przez właściwy terenowy organ urzędowej administracji ogólnej – w tym przypadku Prezydenta [...]. Wykreowane przez ustawodawcę rozwiązanie ma, więc na celu realizację przewidzianej Konstytucją RP gwarancji ochrony prawa własności oraz innych praw majątkowych. Na tym tle wymaga rozważenia wzajemna relacja pomiędzy omówionym art. 30 ust. 4 , a art. 32 ust. 4 ustawy. Nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem postępowania regulacyjnego jest roszczenie o przywrócenie własności nieruchomości lub wypłatę odszkodowania. Zapis dotyczący zawieszenia z mocy prawa innych postępowań dotyczących nieruchomości prowadzonych przez sądy czy organy administracji, może, więc odnosić się jedynie do tych postępowań, których przedmiotem jest prawo do nieruchomości objętej postępowaniem regulacyjnym lub roszczenie odszkodowawcze z tego tytułu. Celem, więc tego zapisu jest zapewnienie realizacji zasady, iż w tej samej sprawie nie można orzekać dwa razy. Nie może ulegać wątpliwości, iż postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest uzyskanie pozwolenia na budowę, nie jest postępowaniem dotyczącym praw do nieruchomości, skoro prawo budowlane zezwala na realizację inwestycji na cudzym gruncie, zaś prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie musi być tożsame z prawem własności do tej nieruchomości. Z tych wszystkich względów należy uznać, iż organy architektoniczno-budowlane nie miały obowiązku zawieszenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, zaś inwestor spełnił warunki ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, co czyniło jego wniosek zasadnym. Na marginesie zauważyć należy, iż jak wynika z pisma Urzędu [...] z dnia 7 lutego 2005r. postępowanie przed Komisją Regulacyjną do [...] dotyczące nieruchomości przy ul. [...] zostało zakończone w dniu [...] grudnia 2004r. Z tych w względów skoro zarzuty skargi nie odniosły zamierzonego skutku należało orzec jak w sentencji w oparciu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło