IV SA 5141/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-07
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. do nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, jeśli postępowanie administracyjne w sprawie tego obiektu zostało wszczęte przed datą wejścia w życie tej ustawy, a budowa została faktycznie zakończona przed tą datą?Ratio decidendi
Organy administracyjne nie poczyniły podstawowych ustaleń faktycznych dotyczących daty zakończenia budowy budynku gospodarczego oraz daty wszczęcia postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a budowa została faktycznie zakończona przed tą datą, należało zastosować przepisy dotychczasowej ustawy z 1974 r., a nie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w niniejszej sprawie stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. T. rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając budowę za samowolną i prowadzoną bez pozwolenia na budowę. Odwołanie K. T. zostało oddalone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego i kpa, wskazując na błędne zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. oraz brak ustaleń co do faktycznego zakończenia budowy i daty wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. T. kwotę 400 złotych ( czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7/IV SA 5141/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., nakazał inwestorowi K. T. dokonanie rozbiórki w całości budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości S. w gminie N..
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż w trakcie oględzin [...] kwietnia 2002r. ustalono, że inwestor rozpoczął budowę budynku gospodarczego, bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Budowa nie została zakończona. Kwestia wystąpienia z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu [...] sierpnia 1995r. nie ma znaczenia dla oceny samowolności prowadzonych prac budowlanych.
Od decyzji tej odwołanie wniósł K. T. uznając, iż organ stwierdza nieprawdę. Zdaniem odwołującego konstrukcja budynku gospodarczego nie jest drewniana, nie jest również pokryta pilśniową płytą. Obiekt opisany w decyzji stanowi szopę gospodarczą istniejącą od 1980r.
Budynek gospodarczy stanowi fundament zlokalizowany wokół szopy z umiejscowionymi słupami, ścianę w granicy stanowiącą ogrodzenia (1,5m) i ścianę od ogrodu (1,80m). Konstrukcja była zadaszona do 1996r. W roku 1995 złożono dokumentację budynku gospodarczego, na którą inwestorowi do chwili obecnej nie udzielono odpowiedzi.
Prace budowlane zostały wstrzymane postanowieniem Wójta Gminy N. nr [...] i [...] z [...] i [...] czerwca 1995r., mimo nie prowadzenia prac budowlanych od 2 lat. Postanowienia te utraciły ważność po upływie 2 miesięcy. Stanowisko to podzielił Naczelny Sąd Administracyjny umarzając postępowanie sądowe – postanowieniem z dnia 23 kwietnia 1997r. sygn. akt IV SA 1255/95.
Upływ terminu ważności postanowienia skutkuje brakiem zakazu prowadzenia robót. Milczenie organu administracyjnego należy uznać za wycofanie się z zastrzeżeń w stosunku do prowadzonych robót.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie administracyjne przed organem pierwszej instancji było prawidłowe. Inwestor nie dopełnił wymogów wynikających z art. 28 Prawa budowlanego, samowolnie realizując obiekt.
Po zmianie przepisów Prawa budowlanego zmieniony został przepis art. 48 stwarzający możliwość legalizacji samowoli budowlanej, w przypadku zgodności takiego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nienaruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do legalizacji budynku gospodarczego, bowiem jego usytuowanie narusza przepisy rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych obowiązującego w chwili budowy - § 12 ust. 4 (3m od granicy w stosunku do ściany obiektu bez otworów).
Skargę na tę decyzję złożył K. T. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 103 ust 2 i 48 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Skarżący podnosi, że budowa budynku gospodarczego została zakończona przed [...] stycznia 1995r. ( oświadczenie inwestora i protokół z wizji z dnia [...] października 1994r.). To nie formalne zgłoszenie zakończenia prac i oddanie obiektu do użytku, ale faktyczne zakończenie robót wskazuje na nieprawidłowość zastosowania ustawy z 1994r. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet roboty nie zakończone, ale nie kontynuowane nie dają podstaw do przyjęcia przepisów ustawy z 1994r. Organy wbrew wymogom z art. 7 i 77 kpa nie próbowały ustalić, kiedy zakończone zostały roboty budowlane przy budynku gospodarczym i nie wskazały, że kontynuowane były po [...] stycznia 1995r.
Nakazanie rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego nastąpiło z obrazą art. 103 ust 2 i 48 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy uznać, iż organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie, mimo iż postępowanie administracyjne trwa od wielu lat, nie poczyniły podstawowych ustaleń faktycznych, mających zasadnicze znaczenie dla oceny legalności decyzji.
Jak wynika, bowiem z uzasadnienia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...]., konstrukcja obiektu, którego rozbiórkę orzeczono – budynku gospodarczego jest częściowo drewniana, ściany osłonięte płytami pilśniowymi, częściowo murowana (mur bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej), – przy czym budowa nie została zakończona. Brak jest powołania w oparciu, o jakie dowody organ ustalenia te poczynił.
Budynek gospodarczy drewniany, jak wynika z akt sprawy, istniał już w chwili oględzin obiektu w dniu [...] maja 1995r. Wówczas również istniał wybudowany mur, o czym chociażby świadczy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową płyty betonowej i muru wydane przez Wójta Gminy N. nr [...] z [...] czerwca 1995r. Co więcej z pisma właścicieli sąsiednich nieruchomości datowanego na [...] czerwca 1994r. wynika, iż budynek gospodarczy w tej dacie został już wybudowany.
Z oświadczeń samego inwestora wynika, że budowa budynku gospodarczego została zakończona dwa lata przed wydanym postanowieniem nr [...]. Rzeczywiście inwestor zamierzał wybudować nowy budynek gospodarczy i wzniesiony mur miał stanowić część tego obiektu. Z notatki z dnia [...] listopada 1997r. podpisanej również przez inwestora wynika, iż zwrócono mu przedstawiony projekt budowlany nowego budynku gospodarczego nie spełniający wymagań nałożonych przepisami prawa i zobowiązano do przedstawienia nowego projektu wraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z akt sprawy natomiast nie wynika, jakie dalsze prace przy budynku gospodarczym były wykonane, dające organowi podstawę do uznania, iż budowa tego obiektu jest w toku.
Z całą zaś pewnością szopa drewniana (jak określił to skarżący) przyjęta przez organ pierwszej instancji jako budynek gospodarczy została wzniesiona przed [...] stycznia 1995r.
Niewątpliwie obiekt ten wzniesiony został samowolnie. Zastosowany w sprawie przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawa budowlanego (Dz. U. z 2000r. nr 106 poz. 1126 z późn. zm.) nakazywał, więc organowi administracyjnemu zbadanie zasadności ewentualnego zastosowania do tego obiektu art. 103 ust 2, a tym samym przepisów dotychczasowych – ustawy z dnia 24 października 1974r.-Prawa budowlanego (Dz. U nr 38 poz. 229 z późn. zm.).
Przepis art. 103 ust 2 – nakazuje, bowiem stosowanie poprzednich przepisów prawa, do obiektów budowlanych, w stosunku, do których przed datą [...] stycznia 1995r. wszczęto postępowanie administracyjne. Datą wszczęcia postępowania stosownie do art. 61 § 3 kpa jest dzień doręczenia żądania strony organowi administracji publicznej. Pismo sąsiadów dotyczące samowoli budowlanej inwestora między innymi odnośnie budynku gospodarczego (szopy) wpłynęło do organu [...] czerwca 1994r.
Powyższe rozważania zostały pominięte przez organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie.
Uznając, więc, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie naruszało przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyro
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło