IV SA 5143/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia NSA Anna Żak, As. WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, który nabył odrębny lokal użytkowy w budynku posadowionym na tej nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę kotłowni olejowej w tym budynku, zwłaszcza gdy istnieje potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa jego klientów?Ratio decidendi
Organ odwoławczy umarzając postępowanie odwoławcze błędnie uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w sprawie, opierając się na akcie notarialnym, który nie znosi współwłasności nieruchomości. Sąd uznał, że organ nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności kwestii naruszenia prawnie chronionego interesu skarżących wynikającego z potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie odwoławcze. Decyzja ta dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie kotłowni olejowej. Skarżący, będący współwłaścicielami części nieruchomości i lokalu użytkowego w tym samym budynku, nie zostali uznani za strony postępowania przez organ odwoławczy, który powołał się na akt notarialny znoszący współwłasność. Skarżący podnosili, że inwestycja zagraża bezpieczeństwu ich restauracji i klientów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Mariola Kowalska,, Protokolant Aldona Kieler – Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. i A. K. kwotę 10,00 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
7/IVS.A. 5143/02
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] na podst. art. 138 par. 1 pkt. 3 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania A. i M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2001 r. udzielającej S. i J. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie kotłowni olejowej w pawilonie handlowym branży przemysłowej, położonym w S. przy ul. [...] zgodnie z projektem budowlanym sporządzonym przez T. P. - umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu wskazał, że Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...].10.1997 r. udzielił S. B. pozwolenia na budowę kotłowni olejowej w budynku handlowo-usługowym znajdującym się na działce nr [...] w S. Rozpoczęte prace budowlane prowadzone były w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę i dlatego postanowieniem z dnia [...].11.2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej kotłowni, następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. na podst. art. 51 ust.1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego wraz z inwentaryzacją i oceną stanu technicznego budowy. Obowiązek ten został przez inwestorów wykonany w związku z czym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2001 r. na podstawie art. 51 ust. 1a powołanej ustawy udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie kotłowni olejowej zgodnie z projektem budowlanym opracowanym przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Dzień wcześniej tj. [...].12.2001 r. Starosta P. uchylił ostateczną decyzję z dnia [...].10.1997r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że A. i M. K. nie będący stroną w sprawie wnieśli odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2001r. udzielającej S. i J. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie kotłowni olejowej.
Przedmiotowa kotłownia znajduje się wewnątrz budynku należącego do S. i J. B. w odległościom od granicy działki. Działka nr [...], na której znajduje się budynek S. i J. B. stanowiła współwłasność p. B., p. K., p. B., P. P. oraz P. Usługowej Spółdzielni Pracy. Z aktu notarialnego z dnia [...] maja 1995r. rep. [...] nr [...] wynika, że w/w Spółdzielnia sprzedała M. i A. K. lokal użytkowy nr [...] wraz z częścią prawa wieczystego użytkowania działki jako odrębnej własności. Wobec powyższego współwłasność istniejąca między małż. B., a pozostałymi osobami ustała i działania p. K. zmierzające w wyniku wniesienia odwołania do uniemożliwienia budowy w obrębie cudzej własności nie są w żaden sposób uprawnione w świetle art. 5 Kodeksu cywilnego, a co za tym idzie skarżący nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję A. i M. K. podnieśli, iż realizacja kotłowni olejowej prowadzona jest w warunkach samowoli budowlanej niezgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Zarzucili, że jako współwłaściciele działki nr [...] nie zostali uznani za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę kotłowni. Inwestycja ta zagraża bezpieczeństwu klientom ich restauracji prowadzonej w tym samym budynku, w którym znajduje się zbiornik na paliwo do przedmiotowej kotłowni, ponieważ zbiornik ten jest nie atestowany, znajduje się 5 metrów od głównej sali restauracji i zagraża wybuchem. Zarzucili, że organ zezwolił na wznowienie prac przy budowie kotłowni, w sytuacji gdy wcześniej zostało uchylone pozwolenie na budowę tej kotłowni. Skarżący uważają, że jako bliscy sąsiedzi, ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia klientów ich restauracji znajdującej się w tym samym budynku, powinni być uznani za stronę postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. Stąd nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu zarzuty skargi dotyczące wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni ani też kwestia istnienia przesłanek do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 par.1 pkt.3 kpa, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
Będzie to miało miejsce m.in. wtedy jeśli w wyniku rozpoznania odwołania organ stwierdzi, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku czyli nie ma przymiotu strony w sprawie.
Umarzając na podstawie art.138 par.1 pkt.3 kpa postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie, organ II instancji uznał, iż odwołujący się nie są stroną postępowania, ponieważ została zniesiona między nimi a inwestorami | współwłasność nieruchomości położonej w S. oznaczonej nr [...]. Okoliczność ta w ocenie Sądu nie została jednak w sprawie wyjaśniona. Z powoływanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji aktu notarialnego z dnia [...] maja 1995r./ rep. [...] nr [...] wynika to, że P. Produkcyjna Usługowa Spółdzielnia Pracy w S. jako wieczysty użytkownik w/w nieruchomości o pow. 730 mkw. zabudowanej budynkiem parterowym, składającym się z 6 lokali użytkowych, dla której w SR w S. prowadzona jest księga wieczysta nr [...] sprzedała R. i M. K. lokal użytkowy nr [...], jako odrębną własność oraz udział w wysokości 0,1600 prawa wieczystego użytkowania tej nieruchomości i taki sam udział w częściach wspólnych budynku i jego urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali użytkowych.
Stwierdzić należy, że na podstawie tej umowy, po dokonaniu wpisu w odrębnej księdze wieczystej, jako że wpis ma tu charakter konstytutywny, zostanie ustanowiona na rzecz R. i M. K. odrębna własność nabytego lokalu użytkowego, natomiast w księdze wieczystej nieruchomości nr [...] zostaną oni ujawnieni jako współwłaściciele prawa wieczystego użytkowania tej nieruchomości w 0,1600 częściach.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z 26.4.1994 r. o własności lokali (t. jedn.: Dz. U. i z 2000 r. Nr 80, poz. 904 ze zm.;/ w razie wyodrębnienia własności lokali i właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności nieruchomości wspólnej, dopóki trwa odrębna własność lokali. [...]. Zatem w przypadku wyodrębnienia własności lokali grunt oraz wszelkie części budynku i inne urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali stanowią ich współwłasność w określonych częściach ułamkowych.
Powoływany w zaskarżonej decyzji akt notarialny wbrew stanowisku organu odwoławczego w świetle powyższych ustaleń nie znosi między inwestorami, a skarżącymi współwłasności przedmiotowej nieruchomości. Treść tego aktu notarialnego nie stanowi wobec tego w niniejszej sprawie argumentu przesądzającego o nieuznaniu skarżących jako strony w postępowaniu. Organ odwoławczy nie rozważył przede wszystkim, czy skarżącym przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony z uwagi na treść art.5 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. tj. czy przedmiotowa kotłownia nie narusza prawnie chronionego interesu skarżących. Skarżący od początku postępowania administracyjnego podkreślali i zarzut ten powtórzyli w skardze że kotłownia zagraża ich bezpieczeństwu. Na rozprawie przed sądem, inwestor z kolei oświadczył, że sporna kotłownia znajduje się w odległości 14m zaś zbiornik na paliwo w odległości około 7 metrów od ściany budynku /lokalu użytkowego/ skarżących.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie dokonał analizy, czy lokalizacja przedmiotowej kotłowni się- wewnątrz lokalu użytkowego inwestorów może być poczytana za naruszenie interesu skarżących w rozumieniu art.5 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
W świetle powyższego należało uznać, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, wydając decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 par. 1 kpa , a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Sąd na podstawie art.145 par.1 ust.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/ uchylił zaskarżoną decyzję. Na podst. art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło