IV SA 5144/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 na rozprawie sprawy ze skargi H.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. S. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazał H.S. rozbiórkę ogrodzenia zrealizowanego bez pozwolenia na budowę , w ulicy bez nazwy stanowiącej działkę nr ew. [...], położoną w W. przy ul. [...]. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania H.S. od powyższej decyzji, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższą decyzję H.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2000 r. (sygn. akt IV SA 1651/97) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż decyzje zapadły bez wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy a w szczególności, czy ogrodzenie to przylega do ulicy, drogi, czy innego miejsca publicznego. Nie wskazano też żadnych dowodów, z których jednoznacznie wynikałoby, iż teren "questionis" stanowi drogę, jak przyjmuje organ odwoławczy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po wyroku Sądu ponownie rozpatrując sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, nałożył na H.S., jako inwestora, obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości ok. 28,50m, samowolnie wybudowanego na działce oznaczonej nr ew. [...] położonej w W. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, sporne ogrodzenie wydziela część działki oznaczonej nr ew. [...] przeznaczonej pod drogę i przyłącza do działki oznaczonej nr ew. [...] położonej w bezpośrednim sąsiedztwie tej działki. Ogrodzenie to zostało wybudowane w 1996 r. bez uzyskania pozwolenia na budowę, kiedy to zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, wymagane było uzyskanie decyzji pozwalającej na budowę ogrodzeń przylegających do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Kwestionowane ogrodzenie wybudowane zostało na działce, która zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, stanowi drogę (ulicę) bez nazwy. Z treści mapy zasadniczej wynika, że powierzchnia działki oznaczonej nr ew. [...] jest integralną częścią układu komunikacyjnego osiedla Z. w W. oraz jest jedyną drogą zapewniającą dostęp do działek nr ew. [...] i [...] obręb [...] w W. Od powyższej decyzji złożyli odwołania H.S. i P.J. współwłaściciele działki nr ew. [...], powołując się na wcześniej zapadły wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie, który uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy zacytował fragmenty uzasadnienia decyzji zaskarżonej i uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2000 r. po czym stwierdził, iż organ I instancji wyjaśnił kwestię będącą podstawą uchylenia decyzji dotyczącej rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia i w ocenie organu II instancji postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a rozstrzygniecie podjęte na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 jest zasadne. H.S. na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący podnosi w skardze, że w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], działka na której wybudowano ogrodzenie jest działką, a nie drogą. Zdaniem skarżącego, właścicielowi działki nie jest potrzebna zgoda na postawienie ogrodzenia w środku nieruchomości, bo prawo jego do tego wynika z prawa własności do dysponowania nieruchomością. Nie jest też prawdą, że działka na której usytuowano ogrodzenie, jest integralną częścią układu komunikacyjnego osiedla i jedyną drogą zapewniającą dostęp do działek nr ew. [...] i [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Bezspornym jest , że przedmiotowe ogrodzenie zostało zbudowane w 1996 r. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego obowiązującym w tej dacie, pozwolenia na budowę wymagały tylko ogrodzenia przylegające do dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Użyte w tym przepisie określenia: droga, ulica należy rozumieć zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy spornego ogrodzenia. Zgodnie z przepisami w/w ustawy, do dróg publicznych zaliczane były: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi gminne oraz lokalne miejskie i drogi zakładowe. Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych, lokalnych miejskich oraz dróg zakładowych odbywało się w trybie określonym w art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2 i art. 9 ustawy o drogach publicznych. Drogi ogólnodostępne nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, powinny być albo oznakowane jako drogi wewnętrzne, albo ulec likwidacji (art. 11 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu z 1996 r.). Jak z powyższego wynika, teren działki nr ew. 16, który zgodnie ze stanowiskiem organów jest "drogą", w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, nie był i nie jest drogą publiczną, gdyż nie spełnia wymogów tam określonych. Tymczasem określenia: droga, ulica, użyte w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego (tekst z 1996 r.) nie mogą być rozumiane dowolnie, czy też w znaczeniu języka potocznego, tak jak to czynią organy, odwołując się wyłącznie do zapisu w rejestrze gruntów. Jak wynika z akt sprawy, teren działki nr ew. [...] położonej w W., nie został zaliczony do żadnej z kategorii dróg publicznych przez żadną uchwałę właściwego organu, fakt taki nie został ogłoszony w wojewódzkim dzienniku urzędowym, ani też "droga" ta nie figuruje w ewidencji dróg prowadzonej przez zarząd dróg. Potwierdzeniem powyższego stwierdzenia jest uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2001 r. Sąd podnosił brak ustaleń organów w zakresie, czy teren na którym wybudowano ogrodzenie bądź teren przylegający ma charakter (status) drogi publicznej, gdyż jest to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy administracji publicznej ponownie rozpatrując sprawę, najwyraźniej nie zrozumiały zaleceń Sądu, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 kwietnia 2000 r. Jak wynika z akt sprawy, działka nr ew. [...] stanowi własność H. S. i P.J., nie jest i nie była zaliczana działka ta do żądnej z kategorii dróg publicznych. Brak więc przesłanek, aby zbudowane na niej ogrodzenie, wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli I.S. jest zainteresowany w korzystaniu z tej działki jako drogi dojazdowej do swojej nieruchomości, powinien dochodzić swych praw na drodze cywilnoprawnej. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy zostały wydane z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.