IV SA 5170/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), sędzia NSA Tadeusz Cysek, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Ewa Oleksiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2000 r. II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej L. W. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., znak [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] października 1978 r., mocą której przejęto na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość stanowiącą własność L. W.. W ocenie organu w dacie wydawania decyzji o przejęciu spełnione były przesłanki z art.53 ust.1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Nie znajduje potwierdzenia zarzut skarżącej, iż nie składała ona wniosku o przejęcie gospodarstwa przez Państwo. W aktach wniosek ten (z dnia 16 października 1978 r.) znajduje się a jego złożenie skarżąca potwierdziła dodatkowo adnotacją z dnia 22 marca 2000 r. Nie ma natomiast potwierdzenia, iż tak jak podnosi skarżąca, złożyła ona odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B.. W skardze na powyższe L. W. podtrzymała zarzut, iż nigdy nie wnosiła o przejęcie gospodarstwa na własność Państwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, niemniej z przyczyn innych niż w niej wymienione. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest bowiem związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Decyzje obu instancji podlegają uchyleniu albowiem z naruszeniem art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. organy I i II instancji nie wyjaśniły, czy były właściwe do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] października 1978 r. Wyjaśnienie tej kwestii należy natomiast uznać za szczególnie istotne w sytuacji, w której wydanie decyzji przez organ niewłaściwy stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art.156§1 pkt 1 k.p.a.) Organem właściwym do stwierdzenia nieważności jest organ wyższego stopnia nad organem, który decyzję wydał (art.157§1 k.p.a.) - Decyzję w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa podjął Prezydent Miasta B. (art.57 ustawy z dnia 27 października 1977 r.). Organ ten, zważywszy na jego ówczesny charakter prawny (organ jednolitej władzy państwowej), nie funkcjonuje już w obecnym systemie organów administracji publicznej, na który składają się zarówno organy administracji rządowej, jak i organy jednostek samorządu terytorialnego. Nie istnieje także kompetencja do przejmowania przez Państwo gospodarstw rolnych na zasadach takich, jak w art.53 ustawy. W obliczu zaistnienia wskazanych wyżej zasadniczych zmian, zarówno w zakresie ustroju administracyjnego R.P., jak i w zakresie regulacji materialnoprawnych przyjęcie, iż organem wyższego stopnia w rozumieniu art.157§2 k.p.a., umocowanym do orzekania w niniejszej sprawie, jest Wojewoda [...], w II zaś instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi było uzależnione od wykazania powyższego w oparciu o stosowne przesłanki prawne. Organy uchyliły się od tego obowiązku, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych rozważań, co narusza wskazane na wstępie art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a. W związku z tym, iż naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, obie decyzje należało uchylić. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).