IV SA 5174/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2004 sprawy ze skargi S. i A. D. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2002r., po rozpatrzeniu odwołania S. i A. D., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000, Nr 106, poz 1126), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2002r. znak: [...] nakazującą Z. S. wykonanie zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami samowolnie przebudowanego budynku gospodarczego. Organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że istniejący na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] budynek gospodarczy został rozbudowany i nadbudowany bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Samowoli budowlanej dopuszczono się i przystąpiono do użytkowania budynku mieszkalnego pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. Na podstawie art. 40 tej ustawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Z.S. wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek wybudowanego budynku w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, a w szczególności: -rozbiórkę komina wykonanego w postaci rury azbestowej z odciągami, służącego do odprowadzania spalin z kotłowni, -demontaż instalacji stanowiącej źródło ogrzewania tzn. pieca wraz z czopuchem, znajdującego się w kotłowni. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił pogląd organu I instancji, iż w przedmiotowej sytuacji należało wydać decyzję w oparciu o art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r., gdyż lokalizacja budynku jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą tutaj okoliczności wynikające z dyspozycji art. 37 cyt. Ustawy, nakazującego dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego powstałego w warunkach samowoli budowlanej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował właściwą podstawę prawną dążąc do wykonania przez inwestora określonych obowiązków mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. skargę złożyli S. i A. D., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż organy nadzoru budowlanego nie rozważyły wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, jak też nie ustosunkowały się do przytoczonych zarzutów, naruszając tym samym art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca zarzuca również naruszenie art. 7, 77 oraz 80 Kpa, co w jej opinii stanowi naruszenie zasady praworządności i zasady prawdy obiektywnej, organy administracji bowiem działały w sposób stronniczy i niesprawiedliwy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r Nr 153 poz. 1269) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd organu odwoławczego, co do właściwej podstawy prawnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2002r. Nie może budzić wątpliwości, iż w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przed dniem 1 stycznia 1995r. mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane 1974r., o czym stanowią przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Na mocy tych przepisów skutki samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu przed dniem 1 stycznia 1995r należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w przepisach prawa budowlanego obowiązujących przed tą datą. Przepis art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38,poz. 229) stanowi, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zastosowanie bowiem na tej podstawie nakazu rozbiórki wymaga wykazania następujących przesłanek: 1.naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy, 2. powołanie jako skutku budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ustęp drugi omawianego artykułu przewiduje możliwość wydania decyzji rozbiórkowej także gdy jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ustępie 1. Wystąpienie jednego z tych stanów powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło zagrożenie dla ludzi, zagrożenie to musi być niewątpliwe i realne. Warto przy tym zwrócić uwagę, iż art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego wzajemnie się wykluczają i odnoszą do odmiennych stanów faktycznych, co wynika jednoznacznie z użytego w art. 40 sformułowania "jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37". Nakaz przymusowej rozbiórki jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tyko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń. Oznacza to, iż gdy samowolnie wzniesiony obiekt, można w drodze zmian lub przeróbek doprowadzić do stanu, w którym ustałoby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych, a inwestor nie sprzeciwia się wprowadzonym zmianom, to nakaz przymusowej rozbiórki nie powinien być orzekany. Przepisy art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego zawarte w rozdziale 6 ustawy "Roboty budowlane oraz nadzór nad ich wykonywaniem" nie maja charakteru przepisów karnych. Ich celem nie jest represja, lecz usuniecie samowoli budowlanej. W rozpatrywanej sprawie możliwość wprowadzenia zmian lub przeróbek obiektu słusznie została przez organy administracji uwzględniona. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zawarta została szczegółowa i wnikliwa ocena ustalonych protokolarnie w czasie wizji lokalnej okoliczności faktycznych. Należy w pełni podzielić stanowisko prezentowane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i podtrzymane przez organ odwoławczy, że w sytuacji gdy rozbudowany obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych (co stwierdza biegły w opracowanym orzeczeniu technicznym), nie pogarsza walorów użytkowych sąsiednich nieruchomości, ani nie ogranicza prawidłowej zabudowy – to nie ma podstaw do uznania, iż budynek taki nie jest zdatny do użytku w rozumieniu art. 42 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego w przeprowadzonym postępowaniu ustalił, że przebudowa budynku wraz z instalacjami została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej, a także warunkami technicznymi obowiązującymi w okresie budowy. Po wykonaniu przeróbek budynek nie będzie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, tym samym nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt. 6 ustawy z 1976r. - Prawo budowlane. O takim naruszeniu można mówić dopiero wtedy, gdy naruszone są konkretne przepisy, warunki techniczne i normy obowiązujące w budownictwie. Przebudowany obiekt nie powoduje ograniczenia dostępu do drogi publicznej, nie wpływa na ograniczenie możliwości korzystania z wody i kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, oraz środków łączności na sąsiednich nieruchomościach. Istniejący budynek oraz sposób jego użytkowania nie powoduje uciążliwości związanych z hałasem, wibracją, zakłóceniami elektrycznymi, ani też nie powoduje ograniczenia dopływu światła dziennego do budynku mieszkalnego położonego na działce sąsiedniej. W świetle przytoczonych faktów postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej i nadbudowy budynku należy uznać z prawidłowe. W ocenie Sądu organy administracji słusznie oceniły wszystkie okoliczności i tym samym odniosły się w wymaganym stopniu do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przestrzegając jednocześnie konstytucyjnej zasady równego traktowania stron wobec prawa. Zarzut skarżących, iż naruszona została zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego uznać trzeba za bezzasadny. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271).